Εις μνήμην του αναρχικού, ιστορικού και μεταφραστή Αλεξάντρ Σκιρντά (1942-2020).

Ο Αλεξάντρ Σκιρντά, σημαντικός Γάλλος ιστορικός και μεταφραστής, γνωστός για την έρευνά του σχετικά με την επανάσταση στην Ουκρανία στις αρχές του 20^ου αιώνα, πέθανε την Τετάρτη 23 Δεκεμβρίου του 2020.

Παράλληλα με την εκτεταμένη σειρά έργων του σχετικά με το ριζοσπαστικό κίνημα της Ρωσίας, τη Μαχνοβτσίνα και την εξέγερση της Κροστάνδης, ο Σκιρντά εξέδωσε στα γαλλικά το έργο “Αντιμετωπίζοντας τον εχθρό: Μια ιστορία της αναρχικής οργάνωσης (Ατομική αυτονομία και συλλογική δύναμη: Οι αναρχικοί και η οργάνωση από τον Προυντόν ως τον Μάη του 1968), την έως τώρα αμετάφραστη βιογραφία του Ζαν Βακλάβ Μακαΐσκι με τίτλο “Ο σοσιαλισμός των διανοούμενων” και μια σειρά από έργα άκρως επικριτικά στον λενινισμό.

Ίδρυσε την Ομάδα Αναρχικής Μελέτης και Δράσης (Groupe d’Etudes et Action Anarchiste) από κοινού με τον Ρολάντ Μπιάρντ, αναρχικό σύντροφο και συνάδελφο ιστορικό, όταν ήταν και οι δύο 19 ετών, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στο κύμα διαδηλώσεων που συνέβαινε ενάντια στον πόλεμο της Γαλλίας στην Αλγερία. Διάφορα έργα του Αλεξάντρ Σκιρντά είναι διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη Κέιτ Σάρπλεϊ.

Το παρακάτω απόσπασμα αποτελεί απόδοση των όσων έγραψε η γαλλική ελευθεριακή εφημερίδα Le Monde Libertaire σχετικά με τη ζωή και το έργο του προσφάτως εκλιπόντος αναρχικού Αλεξάντρ Σκιρντά:

Έπειτα από μια μακρά ασθένεια, ο φίλος και σύντροφος μας, Αλεξάντρ Σκιρντά πέθανε σε ηλικία 78 ετών.

Πήγε, άραγε, στις όχθες του Δνείπερου, για να συναντήσει τον Νέστωρ Μάχνο, όντας και αυτός απόγονος των Κοζάκων της Ζαπορίζια;

Το ενδιαφέρον του για αυτήν την περιοχή και η γνώση της ουκρανικής γλώσσας τού επέτρεψαν να γνωρίσει το επαναστατικό αγροτικό κίνημα στη νότια Ουκρανία, το οποίο αποτέλεσε κληρονόμο πολλών αιώνων αμεσοδημοκρατικής πρακτικής. Σε βιβλία όπως το “Νέστωρ Μάχνο – Ο Κοζάκος της αναρχίας: Ο Αγώνας για ελεύθερα σοβιέτ στην Ουκρανία την περίοδο 1917-1921” ο Αλεξάντρ Σκιρντά  κατέδειξε πώς σε αυτήν την περίοδο η δημιουργία ελεύθερων κοινοτήτων αποσκοπούσε στην εγκαθίδρυση μιας αταξικής κοινωνίας, αλλά και πώς το μπολσεβίκικο κράτος τις κατέστρεψε τότε, εξοντώνοντας τον Επαναστατικό Εξεγερσιακό Στρατό της Ουκρανίας, ο οποίος είχε συντρίψει τις αντιδραστικές στρατιωτικές δυνάμεις των Λευκών.

Ακόμα και σήμερα το όνομα του Αλεξάντρ Σκιρντά συνεχίζει να ενοχλεί τους τροτσκιστές, οι οποίοι δεν μπορούν να τον συγχωρέσουν, διότι αποκάλυψε τον τρόπο με τον οποίο ο Κόκκινος Στρατός, υπό τις εντολές του Λέων Τρότσκι, κατέστειλε την εξέγερση της Κροστάνδης που επιζητούσε για τη Ρωσία μια άμεση, φεντεραλιστική δημοκρατία και ανακήρυξε τα εξής στις 8 Μαρτίου του 1921:

“Εδώ στην Κροστάνδη τέθηκε ο πρώτος λίθος της Τρίτης Επανάστασης, που αντιτίθεται στη γραφειοκρατική τάξη των μπολσεβίκων, αφήνοντας πίσω τη δικτατορία του Κομμουνιστικού Κόμματος, της Τσεκά και του κρατικού καπιταλισμού”.

Εκδίδοντας το βιβλίο “Κροστάνδη 1921: Ελεύθερα σοβιέτ εναντίον της δικτατορίας του Κόμματος”, ο Αλεξάντρ Σκιρντά πραγματοποίησε επιτέλους την ευχή του Στέπαν Πετριτσένκο, προέδρου της Προσωρινής Επαναστατικής Επιτροπής της Κροστάνδης, ο οποίος είχε πει τα εξής λόγια: “Μπορούν να πυροβολήσουν τους επαναστατημένους της Κροστάνδης, αλλά δε θα μπορέσουν ποτέ να πυροβολήσουν την αλήθεια της Κροστάνδης.” Η έρευνά του Αλεξάντρ Σκιρντά τού επέτρεψε να γράψει πολλά βιβλία για αυτό το ιστορικό γεγονός, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο μεταφράσεων σε διάφορες χώρες και πολλών επανεκδόσεων, εμπλουτισμένων με νέα έγγραφα.

Πιο πρόσφατα ο Αλεξάντρ Σκιρντά μετέφρασε και παρουσίασε το βιβλίο “Η Κροστάνδη στη Ρωσική Επανάσταση” του Έφιμ Γιάρτσουκ, το οποίο δεν είχε δημοσιευτεί προηγουμένως. Ο Γιάρτσουκ, ένας εκ των κύριων οργανωτών των αναρχικών της Κροστάνδης, περιγράφει πώς έζησε και αφιέρωσε το έργο του “σε όσους έχυσαν το αίμα τους κατά την επανάσταση του 1905 για την πλήρη χειραφέτηση του προλεταριάτου από τον ζυγό του κεφαλαίου και της εξουσίας, σε εκείνους που πολέμησαν τον Φεβρουάριο και τον Ιούλιο του 1917 ενάντια στους αφέντες του κόσμου, σε εκείνους που εξαπατήθηκαν από τα συνθήματα του προλεταριακού κράτους και πήραν αμέσως τα όπλα εναντίον των νέων εξουσιαστών, δηλαδή των μπολσεβίκων, στη μνήμη όσων σκοτώθηκαν στον δρόμο που οδηγεί στην Κοινωνία των Ελεύθερων Ανθρώπων, στην Αναρχία”.

Έχοντας την ευκαιρία να δούμε αυτό το βουνό των εγγράφων που τροφοδότησαν τα βιβλία του Αλεξάντρ Σκιρντά (όσα έχουμε καταγράψει σε αυτό το άρθρο αποτελούν απλώς ένα πολύ μικρό τμήμα του έργου του), καταφέραμε να αποτιμήσουμε τη σημασία του ιστορικού του έργου αποκαλύπτοντας όσα αποκρύβονται εδώ και πολύ καιρό τόσο από τους Λευκούς, όσο και από τους Κόκκινους, για μια επανάσταση που επί δεκαετίες επηρέασε το εργατικό κίνημα σε πολλές χώρες.

Δε θα ξεχάσουμε τον Αλεξάντρ Σκιρντά, τον σπουδαίο ιστορικό της Ρωσικής Επανάστασης και τον αναρχικό αγωνιστή που από τη δεκαετία του 1960 “αποτέλεσε την ψυχή” της  Ομάδας Αναρχικής Μελέτης και Δράσης (Groupe d’Etudes et Action Anarchiste).

~ Le Monde Libertaire

Πηγή: freedomnews.org.uk