Κλιματική κρίση και μιλιταρισμός

Κλιματική κρίση και μιλιταρισμός: Οι χώρες του παγκόσμιου Βορρά είναι αυτές που εξάγουν τα περισσότερα όπλα και μολύνουν περισσότερο

Πηγή: Centre Delàs D’Estudis Per La Pau Δημοσιεύθηκε την 1η Μαρτίου 2021

Ο μιλιταρισμός επιδεινώνει την περιβαλλοντική κρίση, ενώ οι άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί λόγο κλιματικών και  περιβαλλοντικών αιτιών καθώς και οι περιβαλλοντολογικοί υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιμετωπίζουν στρατιωτικά τείχη και ένοπλη βία

Οι χώρες του παγκόσμιου Βορρά είναι αυτές που εξάγουν τα περισσότερα όπλα, παρουσιάζουν τις περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες και τις πιο ρυπογόνες, ενώ οι κίνδυνοι της κλιματικής αλλαγής συγκεντρώνονται στις χώρες του παγκόσμιου Νότου.
Μια νέα έκθεση από το Κέντρο Delàs d’Estudis per la Pau επιβεβαιώνει τον τρόπο με τον οποίο η οικολογική υποβάθμιση είναι εγγενής στις διαδικασίες της στρατιωτικοποίησης.
Η ομάδα των κύριων χωρών εξαγωγής όπλων αντιπροσωπεύει το 35,48% του παγκόσμιου πληθυσμού, συγκεντρώνει το 82% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών και είναι υπεύθυνη για την παραγωγή 67,1% των παγκόσμιων εκπομπών CO2 που προκαλούν υπερθέρμανση του πλανήτη. Επιπλέον, αυτές οι χώρες συγκεντρώνουν τα κέντρα εξουσίας που ελέγχουν αποτελεσματικά περισσότερες από 63.000 διεθνικές εταιρείες. Με άλλα λόγια, ενώ το επίκεντρο της εξουσίας και της στρατιωτικής δύναμης συγκεντρώνεται κυρίως στις χώρες του Βορρά – στρατιωτικές δαπάνες, εξαγωγές όπλων και εταιρική δύναμη – είναι οι χώρες του Νότου που πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής κρίσης.

Μόνο η στρατιωτική δραστηριότητα των ΗΠΑ ήταν υπεύθυνη για την εκπομπή 212 εκατομμυρίων τόνων CO2e κατά τη διάρκεια του έτους 2017. Αυτές οι εκπομπές είναι σχεδόν διπλάσιες των συνολικών εκπομπών μιας χώρας όπως το Βέλγιο (114 εκατομμύρια τόνοι CO2 σε ένα έτος). Στην πραγματικότητα, ο στρατός των ΗΠΑ καταναλώνει περισσότερο πετρέλαιο και εκπέμπει περισσότερα αέρια θερμοκηπίου (GHGs) από τις περισσότερες μεσαίες χώρες.

«Όλα αυτά, ενώ εκτιμάται ότι, με τις δαπάνες των 1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων να κατανέμονται σε 10 χρόνια, θα μπορούσαν να βοηθήσουν ουσιαστικά στην ανακούφιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις πιο ευάλωτες χώρες , αυτό το ποσό είναι ακριβώς το ίδιο που αφιερώσαμε στις στρατιωτικές δαπάνες σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε ένα χρόνο, το 2018 » , προειδοποιεί ο Pere Brunet, ερευνητής στο Center Delàs και επίσης συντονιστής της έκθεσης.

«Η περιβαλλοντική ζημία από στρατιωτική δραστηριότητα συμβαίνει τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και πολέμου και έχει επιπτώσεις τόσο στις εκπομπές CO2 που οφείλονται στην υψηλή κατανάλωση ορυκτών καυσίμων από όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό, όσο και στην καταστροφή ενδιαιτημάτων και οικοσυστημάτων, καθώς και στη μόλυνση του νερού και της γης από τοξικά απόβλητα προερχόμενα από όπλα, τεχνολογική ανάπτυξη και στρατιωτικές υποδομές, μεταξύ πολλών άλλων » , επισημαίνει ο Chloé Meulewaeter, ερευνητής στο Center Delàs και συντονιστής της έκδοσης.

Επιπλέον, η σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και μιλιταρισμού έχει επιθετικό αντίκτυπο στη ζωή και τα δικαιώματα των ανθρώπων, καθώς ο μιλιταρισμός είναι η απάντηση στις συνέπειες αυτής της περιβαλλοντικής κρίσης. Εκτιμάται ότι ο αναγκαστικός εκτοπισμός λόγω κλιματικών αιτιών θα υπερβεί τα 200 εκατομμύρια άτομα το 2050 . Τις τελευταίες δεκαετίες σημειώθηκε αξιοσημείωτη αύξηση στην κατασκευή των συνοριακών τειχών που παρεμβαίνουν στις μεταναστευτικές οδούς των ανθρώπων που εκτοπίστηκαν από περιβαλλοντικά ζητήματα, στην πραγματικότητα, από τις 15 πιο ρυπογόνες χώρες στον κόσμο, τέσσερις από αυτές (Ηνωμένες Πολιτείες, Ινδία, Η Σαουδική Αραβία και η Νότια Αφρική) έχτισαν τείχη στα σύνορά τους. Ο αριθμός των κλιματικών ή περιβαλλοντικών προσφύγων δεν εξετάζεται ακόμη στο διεθνές δίκαιο, με αποτέλεσμα  αυτοί οι άνθρωποι να είναι εντελώς απροστάτευτοι.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι περιβαλλοντικοί υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να υποστούν βία και εξαναγκασμό από άλλους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το 2018, το 77% των δολοφονημένων υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν υπερασπιστές περιβαλλοντικών δικαιωμάτων.

Η δημοσίευση επιβεβαιώνει έτσι ότι για να μιλήσουμε για μια περιβαλλοντική κρίση, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι στρατιωτικές δαπάνες και ο μιλιταρισμός. Διότι, όπως έχει δείξει η πανδημία Covid19, τα σημερινά μοντέλα στρατιωτικής ασφάλειας δεν ανταποκρίνονται στα μεγάλα προβλήματα του αιώνα μας, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής κρίσης.

«Η ασφάλεια θα είναι αδύνατη χωρίς δικαιοσύνη για το κλίμα» , καταλήγει η έκθεση, «οι προτάσεις για μια οικολογική μετάβαση πρέπει απαραιτήτως να περιλαμβάνουν μια αυστηρή μελέτη των τρεχουσών στρατιωτικών δαπανών, της παραγωγής και του εμπορίου όπλων και των προτεραιοτήτων για την ανακατανομή των δαπανών του προϋπολογισμού των χωρών , προκειμένου να υπάρξει μετάβαση από προσεγγίσεις που βασίζονται στην έννοια της στρατιωτικής εθνικής ασφάλειας σε μια προσέγγιση που βασίζεται στις ανάγκες και τα κοινωνικά δικαιώματα όλων των ανθρώπων » .