ΗΠΑ: «Θάνατοι από απελπισία» ή ο άγριος καπιταλισμός σε σκοτώνει επίσης

του Sergio Kiernan απο το https://www.lahaine.org/mundo.php/el-capitalismo-salvaje-tambien-te

Η παγκόσμια πανδημία δημιουργεί ένα επίπεδο πληροφοριών για την υγεία που σπάνια φαίνεται, και αμφισβητεί τα πράγματα όπως είναι. Μεταξύ τόσων αριθμών, μελετών και εναλλακτικών μοντέλων, εμφανίζονται πληροφορίες που δείχνουν ότι ο άγριος καπιταλισμός, αυτός της ιδιωτικής και ακριβής υγείας, σκοτώνει κυριολεκτικά. Δεν είναι ένα ρητό: το προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ, το μοντέλο και το πρότυπο της υγείας ως επιχείρησης, άρχισε να πέφτει το 2015. Οι περιττοί και ανεξήγητοι θάνατοι μέχρι στιγμής κάνουν το covid-19 να φαίνεται παιδική εκδρομή. Κάθε χρόνο 190.000 Αμερικανοί πεθαίνουν από αυτό που ονομάζεται «θάνατος από απελπισία».

Την τελευταία φορά κάτι που καταγράφηκε με αυτόν τον τρόπο στις στατιστικές της μεγάλης δύναμης ήταν το 1993, ήταν η κορυφή της κρίσης του AIDS. Αυτό που πιέζει τώρα το προσδόκιμο ζωής είναι η αυτοκτονία, αλκοολισμός και οι υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών, ιδιαίτερα οπιούχων. Αυτή η σιωπηλή πανδημία ξεκίνησε σε αποβιομηχανοποιημένες κωμοπόλεις και σε αγροτικές περιοχές ερημωμένες από τη συγκέντρωση γης στα χέρια των πολυεθνικών. Αλλά επηρεάζει ήδη τις δήθεν επιτυχημένες και δυναμικές πόλεις.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της πανδημίας της Βόρειας Αμερικής είναι ότι δεν επηρεάζει ιδιαίτερα τους περιθωριοποιημένους πληθυσμούς. Οι Μαύροι, οι Λατίνοι και οι Ασιάτες έχουν τα προβλήματά τους ως μειονότητες, αλλά τα ποσοστά αυτοκτονίας, αλκοολισμού και τοξικομανίας είναι σταθερά. Τα νέα θύματα είναι λευκοί χωρίς εκπαίδευση στο κολέγιο ή αλλιώς το εβδομήντα τοις εκατό όλων των λευκών Αμερικανών. Που δείχνει άμεσα την κοινωνική προέλευση του προβλήματος.

Αποδεικνύεται ότι το ποσοστό θανάτου για τους λευκούς με εκπαίδευση στο κολέγιο, και τα αντίστοιχα κέρδη, έχει μειωθεί σταθερά σαράντα τοις εκατό από τη δεκαετία του 1990. Όμως, εκείνοι που ολοκλήρωσαν μόνο την πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκαν κατά 25%. Όσον αφορά τη σύγκριση, η θνησιμότητα μεταξύ των μαύρων πληθυσμών, η οποία εξακολουθεί να είναι υψηλή, μειώθηκε κατά τριάντα τοις εκατό τα ίδια χρόνια. Περιέργως, είναι η πτώση που καταγράφηκε σε χώρες με κρατικά κοινωνικά συστήματα, όπως η Σουηδία και η Γαλλία.

Υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ των αριθμών της οικονομίας και εκείνων αυτού του προβλήματος δημόσιας υγείας που δείχνει την οικονομική ανασφάλεια ως καθοριστικό παράγοντα. Το 1979, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σχεδόν είκοσι εκατομμύρια θέσεις εργασίας για την εργατική τάξη που πλήρωναν καλά, με ένα εκτεταμένο σύστημα κοινωνικών εγγυήσεων. Σήμερα, με πενήντα τοις εκατό περισσότερο πληθυσμό, η χώρα έχει μόλις δώδεκα εκατομμύρια από αυτές τις θέσεις εργασίας. Πριν από σαράντα χρόνια, μία στις δέκα οικογένειες είχε θέση εργασίας με μισθούς μεσαίας τάξης, απασχόληση, συνταξιοδότηση και ιατρική περίθαλψη. Σήμερα, με τη μαζική εκκένωση της βιομηχανικής βάσης που ολοκληρώνεται σε χώρες με φθηνή ή δουλική εργασία, σχεδόν μια οικογένεια στις τριάντα έχει μια καλά αμειβόμενη βιομηχανική δουλειά, και οι «λαϊκιστικές» υποσχέσεις είναι μια ανάμνηση των παλαιών καιρών.

Όχι μόνο δεν υπάρχει περισσότερη σταθερότητα και ασφάλεια για τη ζωή, αλλά ο πραγματικός μισθός αυτής της εργατικής τάξης – αυτής που εξακολουθεί να έχει αυτές τις θέσεις εργασίας – έχει μειωθεί δεκαπέντε τοις εκατό από το 1979. Εκείνος που ολοκλήρωσε τέσσερα χρόνια πανεπιστημίου κερδίζει, αντ ‘αυτού, δέκα τοις εκατό περισσότερο, και όποιος έχει μεταπτυχιακό ή διδακτορικό, κερδίζει 25 τοις εκατό περισσότερα, πάντα σε προσαρμοσμένες τιμές.

Ταυτόχρονα, και ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1980, τα συνδικάτα καταστράφηκαν αποτελεσματικά, επιτρέποντας μια πραγματική πτώση των μισθών, την εξάλειψη των κοινωνικών υπηρεσιών, όπως η ιατρική που καταβάλλεται από την εταιρεία, και σχεδόν κάθε ιδέα σταθερότητας. Στην πραγματικότητα, κάτι που εξαφανίστηκε ήταν η ίδια η ιδέα της αποζημίωσης ή της άδικης απόλυσης, εκτός από λόγους ρατσισμού ή διακρίσεων.

Οι εργοδότες εφεύραν ακόμη και εξαιρετικά όργανα ελέγχου, όπως συμβάσεις με ρήτρες για να μην ανταγωνίζονται για θέσεις εργασίας. Για παράδειγμα, μέχρι πριν από λίγα χρόνια και χάρη μόνο σε δικαστική απόφαση, ένας μάγειρας του McDonald δεν μπορούσε να μετακινηθεί στο Burger King για ένα επιπλέον δολάριο την ημέρα, επειδή δεν μπορούσε να “ανταγωνιστεί” με τους McDonald’s. Ένας τεράστιος αριθμός εργαζομένων σήμερα είναι «σε σύμβαση», όπως δείχνουν οι τριάντα εκατομμύρια άνεργοι σε ένα μήνα ζητώντας να εισπράξουν ασφάλιση. Είναι άνθρωποι που στάλθηκαν στο σπίτι με ένα «ευχαριστώ» και τελείωσαν, αφού εργάζονταν σε δουλειές χωρίς μέλλον.

Τα κοινωνικά αποτελέσματα περιλαμβάνουν πολύ υψηλά ποσοστά ατομικοποίησης των  νοικοκυριών, τα υψηλότερα στον ανεπτυγμένο κόσμο. Το ένα πέμπτο όλων των Αμερικανών που τρέφονται σε μια φιλανθρωπική οργάνωση έχουν μια εργασία πλήρους απασχόλησης, η οποία δεν είναι αρκετή για να ταΐσει την οικογένειά τους. Το περίφημο Urban Institute υπολογίζει ότι το ένα τέταρτο των αστέγων στη χώρα έχουν δουλειά, αλλά δεν φτάνουν για ενοίκιο.

Αλλά οι οικονομικές συνθήκες, μετρούμενες από τους πραγματικούς μισθούς, δεν εξηγούν πλήρως αυτό το πανδημικό πρόβλημα της Βόρειας Αμερικής. Οι Μαύροι κερδίζουν κατά μέσο όρο ένα πέμπτο λιγότερο από τους λευκούς και τα ποσοστά θανάτου τους βελτιώθηκαν. Τα φτωχότερα και τα καθυστερημένα κράτη δεν έχουν απαραίτητα υψηλότερα ποσοστά.

Πρέπει να λάβετε υπόψη την πολιτιστική και πολιτική πλευρά της εξίσωσης, η οποία μεταφράζεται σε πόσο μακριά κάθε ομάδα αγόρασε το αμερικανικό όνειρο. Οι Μαύροι και οι Αμερικανοί είναι συνηθισμένοι στη ζωή που είναι σκληρή, καθώς και στην αλληλεγγύη των οικογενειών, των φίλων και της κοινότητας, οι οποίοι δεν τους κατηγορούν για τις κακές στιγμές που περνούν και παρέχουν υποστήριξη και βοήθεια. Οι μετανάστες από την Ευρώπη συνηθίζουν να βλέπουν τα κοινωνικά προβλήματα ως μέρος της πολιτικής και είναι έκπληκτοι που δεν υπάρχουν διαμαρτυρίες ή αξιώσεις στην κυβέρνηση.

Όμως οι λευκοί εργαζόμενοι δεν έχουν αυτούς τους πνευματικούς πόρους, αλλά τη μόνη πεποίθηση ότι το άτομο, αν εργάζεται σκληρά και καλά, ευδοκιμεί. Έτσι, αν δεν ευημερήσει, οι απολυθέντες θα κάνουν κάτι. Δεν είναι η έλλειψη νόμων, ούτε η σιωπηρή σχέση μεταξύ κυβερνήσεων και εργοδοτών. Είναι αυτός – ή αυτή, αλλά ειδικά αυτός – που απέτυχε. Αυτό εξηγεί την ψήφο της εργατικής τάξης για τον Τραμπ, το πολύ χαμηλό ποσοστό προσέλευσης για τους λευκούς της εργατικής τάξης και τη συγκλονιστική σταθερότητα του Ρεπουμπλικανικού κανόνα σε φτωχές αλλά λευκές πολιτείες και περιοχές. Και επίσης αυτοκτονία, λήθη στο ποτό και στα ναρκωτικά.

Η αποπολιτικοποίηση είναι προφανής. Η μελέτη μετά τη μελέτη και μια απλή επίσκεψη σε αυτές τις οικονομικά καταστροφικές πόλεις, αποκαλύπτει τον επικρατούντα κυνισμό: όλοι οι πολιτικοί είναι ίσοι, όλοι πωλούνται στους πλούσιους, κανείς δεν πρόκειται να μας βοηθήσει. Αυτός ο κυνισμός, όπως παρατήρησε ο Pierre Bourdieu, προκύπτει από την αστάθεια των θέσεων εργασίας χωρίς μελλοντική και χαμηλή αμοιβή, όπου ο καθένας μπορεί να αντικατασταθεί επειδή δεν έχει σημασία ποιος τις κάνει.

Ο κυνισμός αρρωσταίνει επίσης, και εδώ είναι μια συγκλονιστική στατιστική: Οι λευκοί Αμερικανοί της εργατικής τάξης στα 50 και τα εξήντα βλέπουν τους γιατρούς τους για οξύ πόνο σε μεγαλύτερο αριθμό, αναλογικά, με λευκούς της ίδιας τάξης που είναι ογδόντα ετών. Και το κάνουν σε μεγαλύτερο αριθμό από ό, τι οι σύγχρονοί τους από άλλες φυλές και οι συνομηλίκοί τους από 19 άλλες ανεπτυγμένες χώρες.

Οι Αμερικανοί δαπανούν δύο φορές περισσότερο ανά άτομο για την υγεία από τους Γάλλους, αλλά ζουν τέσσερα χρόνια λιγότερο και έχουν διπλάσια θνησιμότητα σε νεογνά, εκτός από τριάντα εκατομμύρια άτομα που δεν λαμβάνουν καμία περίθαλψη, το ένα δέκατο δηλαδή της χώρας. Από αυτούς που δεν είναι ασφαλισμένοι, 45.000 πεθαίνουν κάθε χρόνο απλώς και μόνο επειδή δεν βλέπουν ποτέ γιατρό. Η επιχείρηση είναι τεράστια: εάν η Ουάσιγκτον ξόδεψε όσα ξοδεύει το Παρίσι ανά άτομο και είχε τα ίδια αποτελέσματα, θα εξοικονομούσε δέκα δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, μόνο στον προϋπολογισμό.

Αλλά αυτά τα δισεκατομμύρια είναι κέρδος κάποιου, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου σχεδόν όλα τα νοσοκομεία είναι ιδιωτικά, με τους μετόχους και έναν οικονομικό διευθυντή που είναι υπεύθυνος.