Κριτική Παρουσίαση: Ορέστεια του Θεόδωρου Τερζόπουλου στην Επίδαυρο το διήμερο 12 και 13 Ιουλίου (αλλά και στο θέατρο δάσους στη Θεσσαλονίκη στις 20 Ιουλίου!)
Στην αρχαία Επίδαυρο, όπου η πέτρα θυμάται και οι μύθοι αντηχούν αιώνια, ο Θεόδωρος Τερζόπουλος αναζωογόνησε την “Ορέστεια” του Αισχύλου με μια παράσταση που αγκάλιασε την ποιητική αλήθεια και την πολιτική κριτική και ειρωνεία (δεν είναι τυχαίο ότι στο τέλος της Παράστασης τα θέατρα δονηθηκαν από το σύνθημα που διαπερνά τον καιρό μας: Λευτεριά στην Παλαιστίνη! ).Το τρίπτυχο των έργων “Αγαμέμνων”, “Χοηφόροι” και “Ευμενίδες” μεταμορφώθηκε σε μια ζωντανή, σπαρακτική τελετουργία που ανασκάπτει την ψυχή και μαζί με την ανάσυρση των σκοτεινών πτυχών του ανθρώπινου ψυχισμού εκθέτει ταυτόχρονα τις διαχρονικές αδικίες της εξουσίας.
Σκηνοθεσία: Η Τελετουργία της Σάρκας
Η σκηνοθετική προσέγγιση του Τερζόπουλου, αφοσιωμένη στη σωματικότητα και την εκφραστικότητα, δημιούργησε μια ένταση που διαπερνούσε κάθε στιγμή της παράστασης. Οι ηθοποιοί, σαν αρχαίοι ιερείς, χρησιμοποίησαν το σώμα τους ως μέσο εκφοράς των συναισθημάτων και των εντάσεων του έργου. Η σκηνή της Επιδαύρου έγινε το θέατρο μιας ιεροτελεστίας, όπου το παρελθόν συναντούσε το παρόν και το ανθρώπινο δράμα γινόταν καθολικό.
Ο Χορός: Το Συλλογικό Συνειδητό
Ο Χορός, αυτή η συλλογική ψυχή του αρχαίου δράματος, ήταν πανταχού παρών και λειτουργούσε ως η ηχώ των γεγονότων, το συλλογικό συνειδητό της κοινωνίας. Στον “Αγαμέμνονα”, ο Χορός των γερόντων της Άργους αντιπροσώπευε την αβεβαιότητα και την αναμονή, αποδίδοντας τις αγωνίες και τις ελπίδες ενός λαού που περιμένει την επιστροφή του βασιλιά του. Στις “Χοηφόρους”, ο Χορός των δούλων ενσάρκωνε την πικρία και την εκδίκηση, καθώς συνόδευε τον Ορέστη στην τραγική του αποστολή. Στις “Ευμενίδες”, ο Χορός των Ερινύων έγινε η φωνή της άγριας δικαιοσύνης, αντιπαρατιθέμενος στη θεϊκή εξουσία του Απόλλωνα και της Αθηνάς, πριν καθυποταχθεί σε ένα παιχνίδι εξουσίας και ειρωνείας.
Ο ρόλος της Κασσάνδρας: Η Σπαρακτική Προφητεία
Η Κασσάνδρα, με την προφητική της δύναμη και την καταδικασμένη της μοίρα, αποτέλεσε την καρδιά της τραγικής αφήγησης. Η ερμηνεία της ηθοποιού ήταν σπαρακτική, γεμάτη απόγνωση και δέος, καθώς προέβλεπε την καταστροφή που κανείς δεν ήθελε να ακούσει. Το φωνητικό και σωματικό της ξέσπασμα ενώπιον της αναπόφευκτης τραγωδίας του Αγαμέμνονα και της δικής της μοίρας ήταν ένας κραυγαλέος θρήνος, που αντηχούσε στην πέτρα της Επιδαύρου και στον νου των θεατών.
Σκηνικά και Κοστούμια: Γεωμετρίες του Μύθου
Τα σκηνικά, τα κοστούμια και οι φωτισμοί, όλα έργα του ίδιου του Θεόδωρου Τερζόπουλου, ενσάρκωσαν το πνεύμα της αρχαίας τραγωδίας. Οι λιτές γραμμές και τα φυσικά υλικά ενίσχυσαν την αίσθηση του διαχρονικού και του υπερβατικού. Οι γεωμετρικές μορφές και οι χρωματικές αντιθέσεις δημιούργησαν ένα σκηνικό τοπίο που αντήχησε τη διαχρονικότητα και το μεγαλείο της τραγωδίας. Επίσης ειδικά τα κουστούμια του Απόλλωνα και της Αθήνας στο.τελευταιο μέρος, αναδεικνύουν και συνδηλώνουν με την…υψηλής ραπτικής αισθητική τους…την αποξένωση αλλά και τη σαρκαστική μεγαλομανία εκείνων που συμβολίζονται εδώ : των ανάλγητων ανώτερων Τάξεων που χαράσσουν τη μοίρα των “θνητών”σύμφωνα με τις θελήσεις τους και σε πλήρη αδιαφορία με τον πόνο και τη δυστυχία που προκαλείται σε αυτούς .
Μουσική και Ήχος: Αρχέγονες Νότες
Η μουσική του Παναγιώτη Βελιανίτη και οι φυσικοί ήχοι της φύσης συνέθεσαν μια μελωδία που υπογράμμιζε την τραγική ατμόσφαιρα. Οι ήχοι του ανέμου, του νερού και της γης ενσωματώθηκαν αρμονικά, δημιουργώντας μια συμφωνία που ενίσχυσε την αίσθηση της μοίρας και της θεϊκής παρουσίας. Οι νότες, άλλοτε αιθέριες και άλλοτε βαρύτατες, αιχμηρές και ενίοτε συνδυασμένες με ριπές όπλων, συνόδευσαν τις δραματικές κορυφώσεις, καθιστώντας τη μουσική έναν αόρατο αλλά πανίσχυρο συνεκτικό σύνδεσμο για την παράσταση. Έναν συγκεκαλυμμένο μυστικό, κρυμμένο, επιπλέον χαρακτήρα της παράστασης
Το Φινάλε: Έκρηξη Σαρκασμού και Πολιτική Ειρωνεία για την Αναλγησία των Ισχυρών !
Η κορύφωση της παράστασης ήρθε με το φινάλε, όπου η Αθήνα και ο Απόλλωνας, σαν εκπρόσωποι των ελίτ, υπέταξαν τις Ερινύες. Το μήνυμα ήταν σαφές και ωμό: η δικαιοσύνη δεν είναι παρά ένα παιχνίδι στα χέρια των ισχυρών, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα τους με αδιαφορία και ειρωνεία. Σαν καθρέφτης της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας, η σκηνή αυτή απέπνεε σαρκασμό και ειρωνεία. Οι λιγότερο ισχυροί, τα πιόνια στην σκακιέρα των εξουσιαστών, βρέθηκαν ξανά να παίζουν το παιχνίδι της εξουσίας και της υποκρισίας. Η “δικαιοσύνη” παρουσιάστηκε ως μια φάρσα, μια τραγική ειρωνεία που αντικατοπτρίζει τον κόσμο μας, όπου οι ισχυροί επιβάλλουν τη θέλησή τους με ανάλγητη ακρίβεια.
Συμπεράσματα: Ένα Ζωντανό Αρχαίο Όνειρο
Η “Ορέστεια” του Τερζόπουλου ήταν ένα ζωντανό αρχαίο όνειρο, μια παράσταση που διείσδυσε και διέρρηξε τις διαστάσεις του χρόνου και του χώρου συνδέοντας το αρχαίο κείμενο και το παρελθόν με τα δεινά του παρόντος . Με την πρωτοποριακή του προσέγγιση, ο σκηνοθέτης ανέδειξε την αέναη επικαιρότητα του αρχαίου δράματος, προσφέροντας μια βαθιά, συναισθηματικά φορτισμένη εμπειρία που συνδιαλέχθηκε με το αισθητικό Υψηλό αλλά και με την αγωνιώδη υπαρξιακή περιπλάνηση του μοντέρνου ανθρώπου. Αυτή η παράσταση δεν ήταν απλώς μια αναπαράσταση του αρχαίου κειμένου, αλλά ένας καθρέφτης της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας . Η μοναδική αυτή σωζόμενη στην πληρότητα της αρχαία τριλογία γίνεται μέσα από τον εξπρεσιονισμό αλλά και την τρομακτική συνεχόμενη ένταση της παρουσίασης της , ο καμβάς που με μελαγχολία αλλά και ειρωνεία αναδεικνύει την διαχρονική αλήθεια της ανθρώπινης τραγικότητας.
