Η Χεζμπολά και οι αντιφάσεις του διεθνισμού
“Βραχυπρόθεσμα, μπορεί την ιστορία να την γράφουν οι νικητές, αλλά μακροπρόθεσμα τα κέρδη σε ιστορική γνώση προέρχονται από τους νικημένους”.
Reinhart Koselleck, L’ Expereince de l’ histoire i
Η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός στον νότιο Λίβανο παρουσιάστηκε από την Χεζμπολά σαν νίκη. Δεν έχουν άδικο οι μαχητές της λιβανέζικης οργάνωσης όταν υπερηφανεύονται ότι υποχρέωσαν τον αλαζονικό και πολεμοχαρή αντίπαλο τους να συνθηκολογήσει και να βάλει ένα τέλος στις επιθέσεις του σε βάρος των κοινοτήτων των Σιίτων στις περιοχές της μεθορίου με το Ισραήλ. Είναι γνωστό άλλωστε ότι ένας αντάρτικος στρατός κερδίζει όταν δεν γνωρίζει την ήττα. Επιπλέον, κατά τη διαρκεια αυτού του σύντομου πολέμου, ο ισραηλινός στρατός δεν κατάφερε να καταλάβει στρατιωτικά ούτε ένα σιιτικό χωριό, ούτε μπόρεσε να επιβάλει την κυριαρχία του σε κάποια από τις γεωγραφικές περιφέρειες που περιλαμβάνονται στον τριπλό άξονα της χερσαίας εισβολής του. Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικός λόγος που οι ισραηλινοί δέχτηκαν να συνθηκολογήσουν. Η αδυναμία τους να δημιουργήσουν σταθερές βάσεις μέσα στον Λίβανο, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κέντρα επιχειρήσεων για την περαιτέρω προώθηση του ισραηλινού στρατού μέσα στο λιβανέζικο έδαφος.
Η συμφωνία ουσιαστικά προβλέπει την επιστροφή στο καθεστώς που υπήρχε πριν απ’ την ισραηλινή επίθεση, με τον επίσημο στρατο του Λιβάνου να αναλαμβάνει τον τυπικό έλεγχο των συνόρων. Μια υποτυπώδης στρατιωτική δομή που σαν κύριο μέλημα της δεν έχει να προστατέψει τους λιβανέζους από τις επεκτατικές βλέψεις του Ισράηλ, αλλά πιο πολύ ενδιαφέρεται να θωρακίσει την ταξική κυριαρχία της χριστιανικής και σουνιτικής μπουρζουαζίας εντός του λιβανέζικου κοινωνικού σχηματισμού.ii Η ιστορία έχει δείξει ότι παρά τις σεχταριστικές τάσεις που διαπερνούν τα ανώτατα κλιμάκια του, ο λιβανικός στρατός δεν είναι αρκετά ισχυρός, ούτε διαθέτει τα τακτικά χαρακτηριστικά ώστε να αποτελέσει μια πραγματική δύναμη αποτροπής, που θα “αστυνομεύει” τις κινήσεις των αντάρτικων ομάδων και θα αποτρέψει την ανακατασκευή της υποδομής που χρειάζεται η Χεζμπολά ώστε να συνεχίσει τον ανταρτοπόλεμο ενάντια στους σιωνιστές. Μάλιστα, στον πόλεμο του 2006, ο στρατός του Λιβάνου βρέθηκε αντιμέτωπος με μεμονωμένα κρούσματα ανυπακοής μεταξύ των στρατιωτών και των χαμηλόβαθμων αξιωματούχων, οι οποίοι πολλές φορές δεν τήρησαν την άνωθεν εντολή για “ουδετερότητα” και συμμάχησαν αυθόρμητα με τους αντάρτες. Αυτό αποδεικνύεται από τις απώλειες που υπέστη εδω κι εκεί ο κατα τα άλλα, αμέτοχος τακτικός στρατός κατά την εξέλιξη της ισραηλινης επίθεσης.iii
Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι με την υπογραφή της εκεχειρίας, η Χεζμπολά αύξησε την πολιτική επιρροή και το κύρος της μέσα στον Λίβανο, ενεργώντας ως μια “υπεύθυνη” πολιτική δύναμη που απέφυγε να σύρει την χώρα σε ολοκληρωτικό πόλεμο με μια πυρηνική δύναμη που φαίνεται να έχει καταληφθεί από γενοκτονική μανία. Η άλλη όψη βέβαια αυτού του νομίσματος είναι πως μια ενδεχόμενη συνέχιση του πολέμου θα δοκίμαζε τις πολιτικές αντοχές της αντίστασης, διακινδυνεύοντας τις ταξικές συμμαχίες που έχει σφυρηλατήσει με κόπο εδω και χρόνια. Υπό αυτές τις συνθήκες , θα ήταν απλώς αδύνατο για τους μαχητές της Χεζμπολά να προτάξουν αποτελεσματική αντίσταση στις προσπάθειες διείσδυσης των IDF, ενώ την ίδια στιγμή, θα ήταν υποχρεωμένοι να ανησυχούν για μια αναζωπύρωση των εμφύλιων εχθροπραξιών με την παραδοσιακή άρχουσα τάξη των Μαρωνιτών Χριστιανών, που ποτέ δεν είδε με καλό μάτι την εισβολή των Σιίτων φτωχοδιάβολων στα κέντρα της εγχώριας πολιτικής και οικονομικής εξουσίας. Εξάλλου, απ’ τον εμφύλιο και μετά, η πάνοτε εύθραυστη κοινωνική ειρήνη στον Λίβανο δεν προερχόταν από έναν διαμοιρασμό της εξουσίας ανάμεσα στα λίγο, πολύ ισότιμα τμήματα μιας οργανικής κοινωνικής και πολιτικής ελίτ. Ήταν περισσότερο το προϊόν μιας ισορροπίας του τρόμου. Eνός σεβασμού τον οποίο το σιιτικό και παλαιστινιακό προλεταριάτο κέρδισε με την αυτοθυσία και το αίμα του, όταν απέδειξε ότι μπορεί να αντισταθεί στους φαλαγγίτες και τον στρατό σε μια εμφύλια αναμέτρηση που κράτησε δεκαπέντε περίπου χρόνια.
Οι “αυθεντίες” της επαναστατικής θεωρίας στα καθ’ ημάς μπορεί και να χαμογελάσουν ειρωνικά με το βασικό θέμα αυτού του κειμένου, την διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα σε ένα ένοπλο αντιστασιακό κίνημα που αυτοπροσδιορίζεται με θεολογικούς όρους και το πρόταγμα του διεθνισμού, που η ιστορική ευρωπαϊκή αριστερά έχει μάθει να διεκδικεί ως δικό της, αποκλειστικό προνομιο. Στην πραγματικότητα, οι Σιίτες του Λιβάνου, εχόντας για χρόνια υποστεί την καταπίεση του λιβανικού κράτους κι έχοντας εξωθηθεί στον πάτο της κοινωνικής πυραμίδας, είχαν από την αρχή κάθε λόγο να ταυτίζονται περισσότερο με τις διεθνικές εκδοχές ενός συλλογικού αυτοπροσδιορισμού και πολύ λιγότερο με εθνοκεντρικά μοντέλα παραγωγής της υποκειμενικότητας. Ως μια κοινότητα που καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της υποχρέωθηκε να ζει στο περιθώριο, μπορεί κανείς να πει ότι για τις σιιτικές μάζες το λιβανέζικο κράτος ήταν μια ξένη δύναμη. Ως εκ τούτου, η πορεία τους προς τον διεθνισμό ήταν προδιαγεγραμμένη κι επικαθορίστηκε σε σημαντικό βαθμό από τις υφιστάμενες αντικειμενικές συνθήκες. Αν μη τι άλλο, η θρησκεία παρέχει ένα έτοιμο ιδεολογικό υπόστρωμα για την υπέρβαση των επιμέρους εθνικών διαχωρισμών. Για τα ιδρυτικά στελέχη της Χεζμπολά, που είχαν επηρεαστεί από τον πυρετώδη μεσσιανισμό της ιρανικής επανάστασης, το λιβανέζικο κράτος ήταν απλώς ένα σαθρό αποικιακό απομεινάρι. Ένα όργανο καταπίεσης των σιιτικού προλεταριάτου (και όχι μόνο), προορισμένο να σαρωθεί και να γκρεμιστεί απο την βίαιη πλημμυρίδα της ισλαμικής εξέγερσης. Στο τέλος αυτής της επαναστατικής διαδικασίας, δεν βρισκόταν το όραμα για ένα ανεξάρτητο λιβανέζικο κράτος, αλλά η ενοποίηση ολόκληρης της κοινότητας των πιστών σε μια ενιαία ισλαμική δημοκρατία, η οποία θα καταργούσε τα παρωχημένα αποικιακά σύνορα και θα αψηφούσε τις ψευδεπίγραφες εθνικές διαφορές.
Ούτε είναι παράξενο, ότι μια οργάνωση που ισχυρίζεται ότι ανήκει στην εμπροσθοφυλακή ενός κινήματος “εθνικής” αντίστασης ενάντια στο Ισράηλ, υιοθετεί παράλληλα μια διεθνιστική αντίληψη για τους όρους και τις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν ώστε ο αγώνας αυτός για αυτοδιάθεση να στεφθεί με επιτυχία. Ένα κίνημα που μάχεται ενάντια σε μια ξένη δύναμη αυτομάτως αντιλαμβάνεται από πρωτο χέρι την υπερεθνική διάσταση των καπιταλιστικών μηχανισμών κυριαρχίας και καταπίεσης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι μηχανισμοί αυτοί διαπλέκονται με τις δομές ανισοκατανομής της δύναμης στο εγχώριο πεδίο της ταξικής πάλης. Επαναστατικές ομάδες όπως οι Τουπαμάρος στην Ουρουγουάη, ή οι FARC στην Κολομβία, αλλά και το σοσιαλιστικό καθεστώς που προέκυψε από την επανάσταση στην Κούβα, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της πάλης για την ανάκτηση από τα πληβειακά στρώματα του κοινωνικού πλούτου που είχε στην ιδιοκτησία του ο αμερικάνικος καπιταλισμός, μέσω των άτυπων δεσμών αποικιοκρατικής εξάρτησης που είχε δημιουργήσει με τον στρατό και τους πολιτικούς φορείς της εγχώριας μπουρζουαζίας. Αυτό όμως δεν τους εμπόδισε να ορίσουν τον αγώνα τους ως τμήμα μιας ευρύτερης ταξικής σύγκρουσης και να καλλιεργήσουν έμπρακτα τις διεθνιστικές επαφές και την αλληλοβοήθεια μεταξύ των διαφορετικών κινημάτων τους, αφου η επιρροή του αμερικάνικού ιμπεριαλισμού δεν περιοριζόταν σε μία μόνο χώρα.iv
Η σύντομη πολεμική σύρραξη που, προσωρινά τουλάχιστον, τερματίστηκε με την εκεχειρία, ήταν μια ακόμη προσπάθεια της Χεζμπολά να ανταποκριθεί στα διεθνιστικά της καθήκοντα με πράξεις και όχι μονάχα με λόγια. Ας μην ξεχνάμε ότι η εκστρατεία χαμηλής έντασης με πυραυλικές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών στόχων μέσα στο Ισραήλ που διεξήγαγε η Χεζμπολά τους τελευταίους μήνες, δεν ήταν η απάντηση της οργάνωσης σε κάποια άμεση επιθετική ενέργεια του Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου, αλλά αντίποινα για τις μαζικές δολοφονίες και την ισοπέδωση της Γάζας από τους Σιωνιστές. Αν ο διεθνισμός δεν είναι τίποτε λιγότερο από έμπρακτη αλληλεγγύη προς την πλευρά του πιο αδύναμου, τότε σίγουρα η εμπλοκή της Χεζμπολά που έφτασε μέχρι την άμεση συμμετοχή της στον πόλεμο, αποτελεί υπόδειγμα διεθνιστικής δράσης στην ιστορία των αντιαποικιακών κινημάτων. Ούτε λίγο, ούτε πολύ, οι Σιίτες μαχητές δεν δίστασαν να προκαλέσουν μια δική τους μετωπική αναμέτρηση με την πολεμική μηχανή του Ισραήλ, ώστε να απαλύνουν το καθημερινό μαρτύριο των κατοίκων της Γάζας και να δώσουν μια ευκαιρία στις οργανώσεις της Παλαιστινιακής αντίστασης να ανασάνουν και να ανασυνταχτούν. Ο φόρος αίματος που πλήρωσε ο λαός του Λιβάνου γι’ αυτή την έμπρακτη συμπαράσταση στους Παλαιστίνιους ήταν ήδη βαρύς προτού οι Σιωνιστές ξεκινήσουν την χερσαία εισβολή, αφού το Ισραήλ χτύπησε με τέσσερις φορές περισσότερους πυραύλους το νότιο Λίβανο, απ’ όσους χρησιμοποίησε η αντίσταση για να πλήξει το Ισράηλ.v
Επιπλέον, η πολύμηνη αυτή δράση δεν αποτέλεσε μια σπασμωδική αντίδραση της Χεζμπολά στις ωμότητες που διαπράττουν οι ισραηλινοί φασίστες στην Γάζα, αλλά ήταν μέρος ενός γενικότερου στρατηγικού σχεδίου που καταρτίστηκε με γνώμονα την ενότητα του αντι-αποικιακού αγώνα σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής. Έτσι, μετά την έναρξη της εθνοκάθαρσης στην Γάζα, είδαμε την Χεζμπολά να αναλαμβάνει δράση βομβαρδίζοντας τις μεθοριακές πολεις και τις στρατιωτικές βάσεις στο βόρειο τμήμα του Ισραήλ, τους Χούτι της Υεμένης να επιχειρούν την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε βάρος του λιμανιού του Εϊλάτ, ενώ οι φιλο-ιρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ παίζουν κι αυτές τον ρόλο τους, εκτοξεύοντας τακτικά drones για να χτυπήσουν το ισραηλινο έδαφος.vi Αυτή η στρατηγική αντίληψη της “ενσωμάτωσης των μετώπων”, προσπάθησε για πρώτη φορά να κάνει πράξη την υλική ενότητα μέσων και σκοπών ανάμεσα σε τοπικά αντιστασιακά κινήματα, η οποία τους επιτρέπει να αναλάβουν δράση σε υπερεθνική κλίμακα, κατά τον ίδιο τρόπο που δομεί τα δίκτυα της κυριαρχίας της η νεο-αποικιοκρατία. Φέρνει στο ίδιο στρατηγικό πεδίο μια σειρά από μεμονωμένα ταξικά υποκείμενα για να συντονίσουν τους αγώνες τους σε ένα ανώτερο επίπεδο. Μόνο με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί η πραγματικότητα της τεράστιας ανισοκατανομής δύναμης που υπάρχει μεταξύ του ισραηλινού γολιάθ, μιας αποικιοκρατικής υπερδύναμης με υπερσύγχρονο στρατό κι εξοπλισμένης μέχρι τα δόντια από τις ΗΠΑ και τους δυτικούς, και των λαϊκών αντάρτικων οργανώσεων που αντιστέκονται στην κυριαρχία του στην περιοχή. Πριν την άγρια δολοφονία του απ’ το Ισραήλ, ο Νασράλλα είχε επιβεβαιώσει επανειλημμένα πόση σημασία έδινε σε αυτή την αντίληψη της ενότητας των δυνάμεων της αντίστασης, δηλώνοντας ξανά και ξανά ότι η εκστρατεία χαμηλής έντασης εναντίον του Ισραήλ δεν επρόκειτο να σταματήσει, προτού οι Ισραηλινοί σταματήσουν τις σφαγές και αποσύρουν τα στρατεύματα τους από την ρημαγμένη Γάζα.vii
Οι ιθύνοντες της αποικιοκρατίας στην περιοχή αμφισβητούν την ικανότητα των τοπικών προλεταριακών πληθυσμών να αναπτύξουν τέτοιους δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ τους και να αναγνωρίσουν ότι όλοι τους απειλούνται εξίσου από έναν κοινό εχθρό. Ανάγουν την δυναμική της ταξικής πάλης που εκδηλώνεται από-τα-κάτω με την μορφή της αντίστασης στην αποικιοκρατία, σε αμιγείς γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς από-τα-πάνω. Υποτιμούν την αυτενέργεια των μη-λευκών προλετάριων, αναγορεύοντας τα τεράστια λαϊκά κινήματα αντίστασης που ξεφυτρώνουν σε όλη την Μέση Ανατολή σε υποχείρια της κρατικής πολιτικής του Ιράν. Όπως πάντα, η οπτική αυτή των εξουσιαστών για την παντοδυναμία των κρατών να καθορίζουν τις εξελίξεις, είναι η αντεστραμμένη εικόνα της αντίληψης των “υπερεπαναστατών” για την απόλυτη αυτονομία της ταξικής πάλης απεναντι στις συνθήκες που επικρατούν στο πεδίο της διεθνούς πολιτικής. Σίγουρα, το Ιράν διατηρεί στενές σχέσεις με τα αντιστασιακά κινήματα και τα υποστηρίζει ποικιλοτρόπως. Από την άλλη, αποτελεί μια ανεδαφική ιδεολογικοποίηση της πραγματικότητας να αναγορεύουμε ολόκληρα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα σε “υπαλλήλους” ή “μισθοφόρους” μιας ξένης δύναμης, παρά την αδιαμφισβήτητη επιρροή που ασκεί επάνω τους το Ιράν με όρους ιδεολογίας και στρατιωτικής ισχύος. Εδώ άλλωστε δεν μιλάμε για ολιγομελείς ομάδες, αλλά για μαζικά λαϊκά κινήματα που μπόρεσαν να αμφισβητήσουν τις θεσμισμένες εξουσίες στις ετερόνομες κοινωνίες απ’ τις οποίες προέρχονται. Κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί αν τα πολιτικά αυτά κινηματα δεν αποτελούσαν το μέσο έκφρασης των συμφερόντων των ετεροκαθοριζόμενων στρωμάτων που συσπειρώθηκαν στους κόλπους τους και της επιθυμίας τους για μια αναβάθμιση των υλικών όρων της ζωής τους.
Η μαζική αυτή απήχηση στα λαϊκά στρώματα προσδίνει στις οργανώσεις που συνιστούν την πολιτική εμπροσθοφυλακή αυτών των κινημάτων, σημαντική πολιτική επιρροή και μια μερική ελευθερία κινήσεων απέναντι στους Ιρανούς. Οι Ansar Allah (Οπαδοί του Αλλάχ) στην Υεμένη δεν είναι καμια περιθωριακή γκρουπα σεχταριστών, που απλώς αναμασούν την γραμμή του Ιράν σε όλα τα ζητήματα, αλλά ένας λαϊκός στρατός που κατέβηκε από τα βουνά όπου ζούσε εξαθλιωμένος και καταπιεσμένος από τις προηγούμενες φιλο-σαουδαραβικές κυβερνήσεις, για να ανατρέψει το πολιτικό κατεστημένο και να αναλάβει την εξουσία στην χώρα.viii Παρομοίως, η Χεζμπολά είχε ήδη από την εποχή της ίδρυσης της εμπλακεί σε μια θυελλώδη ιδεολογική διαμάχη στο εσωτερικό της, αναφορικά με τον βαθμό επιρροής που όφειλαν να έχουν τα κέντρα της εξουσίας του Ιράν στα συλλογικά όργανα, το πολιτικό πρόγραμμα, την στρατηγική και την ιδεολογία της οργάνωσης. Διάλογος που λύθηκε τελικά με την επικράτηση των υπέρμαχων της “αυτονομίας”, των αποκαλούμενων “λιβανέζων”, που προτίμησαν τη συμμετοχή στις εκλογές και αντιτάχθηκαν στην σκληρή γραμμή των ακραιφνών οπαδών του χομεϊνισμού, οι οποίοι επιθυμούσαν διακαώς την βίαιη ισλαμική επανασταση “εδω και τώρα”.ix Τέλος, ήταν η αποτυχία του Ιράν να επιβάλλει τον απόλυτο έλεγχο του επί της Χαμάς, που τελικά το οδήγησε στην απόφαση να υποστηρίξει την ίδρυση μιας ξεχωριστής Παλαιστινιακής ένοπλης ομάδας, της Ισλαμικής Τζιχάντ, που βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην ιδεολογία και το πολιτικό σκεπτικό των ιρανικών ελίτ.x
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η ενοποίηση των μετώπων δεν ήταν μια σύλληψη ενός γραφειοκράτη που επιβλήθηκε μονομερώς από-τα-πάνω στις οργανώσεις που μαζί απαρτίζουν τον άξονα της αντίστασης. Πρώτα απ’ όλα, ήταν μια συλλογική στρατηγική επιβίωσης απέναντι σε έναν αδίστακτο εχθρό με υπέρτερη δύναμη. Κι εδω ξεκινούν τα πρόβληματα, εφόσον η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο δεν συνεπάγεται μια αντίστοιχη παύση των εχθροπραξιών στην Γάζα. Η αποδέσμευση των ισραηλινών από την λιβανέζικη μεθόριο σημαίνει ότι πλέον έχουν την δυνατότητα και τους πόρους να επιπέσουν με νέα αγριότητα πάνω στον ανυπεράσπιστο πληθυσμό της Γάζας και να αυξήσουν ακόμα περισσότερο τη στρατιωτική πίεση σε βάρος της καταπονημένης Παλαιστινιακής αντίστασης, που δεν εχει την πολυτέλεια να σταματήσει τον αγώνα της και να καταθέσει τα όπλα. Από αυτή την άποψη, η συμφωνία εκεχειρίας αποτελεί στρατηγική ήττα της Χεζμπολά αφού κατακερματίζει τον αντι-αποικιακό αγώνα και αφήνει το Ισραήλ ανενόχλητο να προχωρήσει στην τελική φάση του αφανισμού της Γάζας και της μόνιμης εθνοκάθαρσης του πληθυσμού της. Δεν είναι τυχαίο ότι μια μερίδα σκληροπυρηνικών κληρικών στο Ιράν έκφρασε ανοιχτά τον προβληματισμό, ή ακόμα και τη ριζική διαφωνία της για την υπογραφή της εκεχειρίας με τους Σιωνιστές, ενώ κάποιοι μίλησαν ακόμα και για εγκατάλειψη των Παλαιστίνιων, που ισοδυναμεί με προδοσία.xi Φυσικά, η χρήση παρόμοιων ηθικολογικών γενικοτήτων για να ερμηνευτεί η στάση της Χεζμπολά, μόνο να συσκοτίσει μπορεί τις πραγματικές αιτίες που την υποχρέωσαν να συνθηκολογήσει. Οι αιτίες αυτές δεν έχουν να κάνουν με μια μεταστροφή στις διαθέσεις του ηγετικού πυρήνα της οργάνωσης, αλλά προκύπτουν κυρίως από τις δομικές αντιφάσεις και τα αντικειμενικά όρια που εμπεριέχει ο διεθνισμός ως πρόταγμα που παράγει πολιτική. Δηλαδή, ως στρατηγικός προσανατολισμός που παράγει πρακτικά αποτελέσματα στο πεδίο της κοινωνικής πάλης.
Όπως ήδη ανέφερα, η Χεζμπολά δεν ηττήθηκε στο πεδίο της μάχης από τους Σιωνιστές. Ίσα, ίσα, απέδειξε την ικανότητα της να λειτουργεί αποκεντρωμένα, με τους αυτόνομους πυρήνες της οργάνωσης να αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο βάρος της διεξαγωγής του ανταρτοπολέμου εναντίον του ισραηλινού στρατού στην περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι. Ωστόσο, η στρατηγική που εφάρμοσε το Ισράηλ ήταν και πάλι αυτή της διάχυτης κρατικής τρομοκρατίας, εξαπολύοντας σκόπιμα πολύνεκρα χτυπήματα σε βάρος του άμαχου πληθυσμού στα σιιτικά χωριά του Νότου και στις φτωχογειτονιές της Βηρυττού. Επιπλέον, η Χεζμπολά μπορεί να διατήρησε έναν υψηλο βαθμό επιχειρησιακής ετοιμότητας, αλλά πολιτικά έχει παραλύσει, έχοντας χάσει μέσα σε λίγες ημέρες μερικά από τα πιο έμπειρα στελέχη της ιδεολογικής καθοδήγησης, που ήταν επιφορτισμένα με την διαμόρφωση της πολιτικής γραμμής της οργάνωσης. Αυτό σημαίνει ότι αφενός προς το παρόν ήταν σε θέση να εξακολουθήσει να φέρνει σε πέρας το τεχνικό σκέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αφετέρου θα ήταν αρκετά δύσκολο να συμφωνήσει γύρω απ’ τους πολιτικούς στόχους ενός γενικευμένου πολέμου και να ορίσει τις προδιαγραφές για μια ενδεχόμενη θετική έκβαση του. Τέλος, είναι εντελώς πιθανό ότι μια γενίκευση του πολέμου με το Ισραήλ θα οδηγούσε και σε μια αναζωπύρωση του εμφυλίου πολέμου στον Λίβανο. Δηλαδή σε μια στρατιωτικοποίηση της μορφής και της μεθοδολογίας της εγχώριας ταξικής πάλης. Τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών, η Χεζμπολά βρέθηκε στην ίδια δυσάρεστη θέση με τους μπολσεβίκους που αναγκάστηκαν να κάνουν ειρήνη με τον Κάιζερ για να διασφαλίσουν την τύχη της κοινωνικής επανάστασης που μόλις είχε επικρατήσει στη Ρωσία, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο σήμαινε ότι θα άφηναν εκτεθειμένους τους Σπαρτακιστές στις άγριες διαθέσεις του γερμανικού μιλιταρισμού. Έτσι και το “Κόμμα του Θεού”, επέλεξε να συνθηκολογήσει για να διασώσει τη θέση του ως εγγυητή των συλλογικών συμφερόντων των πληβειακών στρωμάτων στον Λίβανο, παρ’ όλο που στην πράξη αυτό σημαίνει την διάρρηξη των δεσμών αλληλεγγύης με την ηρωική αντίσταση στην Γάζα.
Η αφ’ υψηλού απαξίωση των ανταρτών με όρους ενός μοραλιστικού διδακτισμού, είναι η εύκολη λύση για τους ιρανούς αξιωματούχους, που σε όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης φρόντισαν να κρατήσουν το Ιράν μακριά από τις εχθροπραξίες, αποφεύγοντας να αναμειχθούν πιο άμεσα για να βοηθήσουν την Χαμάς, την Χεζμπολά, ή τώρα την Συρία που δοκιμάζεται ξανά από μια νέα επέλαση της ορδής των τζιχαντιστών.xii Την στιγμή που η Γάζα έχει σβηστεί από τον χάρτη, ολόκληρα τετράγωνα της Dahieh ισοπεδώθηκαν και οι θαρραλέοι Χούθι έγιναν το εξιλαστήριο θύμα της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας, στις πόλεις του Ιράν η ζωή συνεχίζεται χωρίς ιδιαίτερη αναταραχή. Κανένας βέβαια δεν εύχεται μια γενικευση του πολέμου, ή ο γενοκτονικός παροξυσμός της Δύσης να πλήξει και το Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει εδώ μια ανισομέρεια στις θυσίες που έχει κληθεί να κάνει το κάθε μέλος του άξονα της αντίστασης, στον φόρο αίματος που υποχρέωθηκε να πληρώσει σε έναν αγώνα που είναι κοινός για όλους. Πρόκειται για στρατηγικό σφάλμα κολοσσιαίων διαστάσεων από το ιρανικό πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο, που δεν έχει αντιληφθεί ότι η μετα-αποικιοκρατία έχει δώσει το σύνθημα για μια γενική επίθεση στην περιοχή. Τηρώντας μια μετριοπαθή στάση αναμονής, το Ιράν το μόνο που καταφέρνει είναι να μένει άπραγο ενόσω το Ισραήλ και οι σύμμαχοι του συντρίβουν μία προς μία τις εστίες αντιαποικιοκρατικής πάλης στην περιοχή και αλλάζουν σταδιακά τον συσχετισμό δυνάμεων υπερ του ιμπεριαλισμού της Δύσης.
Σίγουρα, οι μηχανισμοί της μετα-αποικιοκρατίας είναι πρωτίστως οικονομικοί και επιτελούν τον ρόλο της διαρκούς μεταφοράς πλεονασμάτων από την περιφέρεια προς τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες του κέντρου. Ωστόσο, όταν αυτή η διαδικασία της συσσώρευσης αγγίζει τα αντικειμενικά όρια της, με το να οδηγεί τις υποτελείς κοινωνίες που έχουν υποστεί την λεηλασία του φυσικού πλούτου και των ανθρώπινων πόρων τους, σε μια κατάσταση απόλυτης ένδειας και συνακόλουθα γενικευμένης αποσάρθρωσης των τοπικών ιεραρχιών και των εγχώριων κοινωνικών θεσμών, η Δύση επιστρατεύει ξανά τα παραδοσιακά μέσα για την επιβολή και αναπαραγωγή της κυριαρχίας της. Ο πόλεμος σε αυτή την περίπτωση έχει τον πρώτο λόγο, είτε μέσω αντιπροσώπου, με την εργαλιοποίηση των ήδη υπάρχοντων γεωπολιτικών ανταγωνισμών ανάμεσα στα κράτη, ή εντελώς απροκάλυπτα, με την άμεση στρατιωτική επίθεση της υπερεθνικής ελίτ ενάντια στο κράτος – παραβάτη. Όπως και να ‘χει, ο Μαρξ κάποτε έγραψε ότι η βία είναι κι αυτή μια οικονομική δύναμη, και τα προλεταριακά κινήματα θα κάνουν καλά να το έχουν αυτό στο μυαλό τους και να προετοιμάζονται για την ανάγκη απόκρουσης αυτής της ιμπεριαλιστικής βίας, οπουδήποτε η χειροπιαστή προοπτική της χειραφέτησης διαγράφεται ως μια κίνηση αντίθετη προς την έμφυτη φορά του συστήματος του διεθνοποιημένου καπιταλισμού.xiii Ποιες θα είναι οι ιστορικές μορφές που θα πάρει αυτή η προλεταριακή αντιβία, αυτό θα καθοριστεί εν μέρει από την θεωρία και την πρακτική των ριζοσπαστικών κοινωνικών κινημάτων, αλλά και από τις αντικειμενικές μακρο-ιστορικές συνθήκες μέσα στις οποίες διεξάγεται η ταξική πάλη τους.
– Εφεξής τα άρθρα μου θα είναι επίσης διαθέσιμα και συγκεντρωμένα στο προσωπικό μου ιστολόγιο, Chants de Maldoror.
i Αναφέρεται στο βιβλίο του Didier Fassin, Για τη Συναίνεση στον Αφανισμό της Γάζας (Πόλις).
ii Lebanon’s Late-Imperial Ceasefire Package: A Deal Designed to Fail? – Palestine Chronicle .
iii The Daily Star – July War 2006 Timeline (archive.org).
iv J. Gerassi, Towards Revolution (Weidenfeld & Nicolson), Vol. II.
vi Israel says Eilat Port ‘bankrupt’ after months of Houthi naval blockade – Middle East Monitor.
viii What We Get Wrong About Yemen – POLITICO Magazine .
ix The Oracle of Hizbullah: Sayyid Muhammad Husayn Fadlallah – Martin Kramer on the Middle East .
x Ζ. Κεπέλ, Τζιχάντ: Ο Ιερός Πόλεμος (Εκδόσεις Καστανιώτη), σελ. 473-486.
xii Assad Dynasty Falls | Middle East Eye .
xiii Κ. Μαρξ, Η Γένεση του Κεφαλαίου (Εκδόσεις Κορότζη).
