Το χρονικό της εκκένωσης του Στεκιού Φυσικού ΑΠΘ.
Tα ξημερώματα της 22/04, μετά από εντολή της πρυτανείας του ΑΠΘ, μπάτσοι μαζί με εργαζόμενους, εκκένωσαν το στέκι φυσικού. Το άδειασαν, έβαλαν την επιγραφή “Κέντρο φιλοξενίας ΑΜΕΑ και συνοδών” έξω από την πορτα και έφυγαν, αφήνοντας τα ΜΜΕ πίσω τους να κάνουν το γνωστό επικοινωνιακό παιχνίδι. Κάποια άτομα που συγκεντρώθηκαν, μπήκαν στο κτήριο της ΣΘΕ, και έγραψαν πάλι στέκι φυσικού και ξαναβγήκαν. Απευθείας τα σαπιοκάναλα άρχισαν να μιλάνε για ανακατάληψη, ενώ μετά από λίγο διμοιρία των ματ μπήκε μέσα στο κτήριο, έβγαλε όλους του εργαζομένους της σχολής έξω και έκλεισε τελείως τη ΣΘΕ, κατεβάζοντας τα ρολά.
Την ίδια μέρα εκκενώνεται και η κατάληψη Ευαγγελισμού στο Ηράκλειο, μία κατάληψη που μετρά 23 χρόνια αγώνα, μία βίαιη εκκένωση και μία μαχητική ανακατάληψη της. Και εκει, εδώ και χρόνια το πανεπιστήμιο Κρήτης μιλάει “για επιστροφή του χώρου στην πανεπιστημιακή κοινότητα”, και πετάει το μπαλάκι στης διοίκηση του ΕΜΠ για να μελετήσει το τι έργο θα παρουσιάσουν αυτή τη φορά στα μάτια της κοινής γνώμης. Ο κατασταλτικός μηχανισμός λειτουργεί μέσα από αυτές τις “αξιοποιήσεις” των χώρων των πανεπιστημίων, την ίδια στιγμή που υπάρχουν πόσοι άδειοι και παρατημένοι χώροι εντός τους. Οι καταλήψεις που εκκενώνονται, παραμένουν χώροι παρατημένοι ή γκρεμισμένοι για χρόνια, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις (όπως η περίτρανη βιβλιοθήκη στη θέση της 34 χρόνων κατάληψης στο Βιολογικό) χτίζονται με μεγάλη βραδύτητα έργα για τον εφησυχασμό της κοινωνίας, όσο εργολάβοι και η διοίκηση του πανεπιστημίου τσεπώνουν κονδύλια.
Είναι τακτική του κράτους να επιτίθεται στα κινήματα, και στις δομές αυτών, έπειτα από κοινωνικούς αναβρασμούς, όταν τους βλέπει να καταλαγιάζουν. Δύο μήνες τώρα έχουμε ζήσει τις μαζικότερες πορείες και την μεγαλύτερη απεργία των τελευταίων πολλών χρόνων. Το κράτος, μετά το έγκλημα των Τεμπών, εκτέθηκε πολύ στα μάτια της κοινωνίας, καθώς η πολιτική του κόστους-κέρδους, με την οποία αυτό και το κεφάλαιο λειτουργούν καταπατώντας τις ζωές μας, δεν μπορούσε να καλυφτεί πιά. Σε κενές περιόδους, όπως το Πάσχα, όπου λείπουν άτομα απο την πόλη, είναι μια καλή στιγμή για το κράτος να εκκενώνει καταλήψεις γιατί δεν περιμένει μαζικές αντιδράσεις.
Την προηγούμενη άνοιξη ζήσαμε την σύλληψη 49 ατόμων στο φουαγιέ τη σχολής μας, μετά από ένα μαζικό φοιτητικό κίνημα πορειών και καταλήψεων διάρκειας μηνών. Ερχόμενες στους χώρους μας με το νέο ακαδημαικό έτος βρεθήκαμε αντιμέτωπες με τα κλειδώματα και τα ρολλά στη σχολή μας όποτε δεν τελούνταν κάποια καθαρά ακαδημαική δραστηριότητα και τους φύλακες σε ρόλο μπάτσου να χαρτογραφούν κάθε κινησή μας και να έχουν άμεση επικοινωνία με την πρυτανεία και την αστυνομία, σε περίπτωση προσπάθειας εισόδου εντός του κτιρίου και πραγματοποίσης κάποιου πολιτικού δρώμενου εντός του.
Η εκκένωση του στεκιού μας έρχεται σαν συνέχεια της αλλαγής του χαρακτήρα του πανεπιστημίου τα τελευταία χρόνια. Κεκτημένα που έχουν κερδηθεί μέσα από ταξικούς αγώνες, προσπαθεί το κράτος τα τελευταία χρόνια να πάρει πίσω, να αποκλείσει την ταξική βάση από την εκπαίδευση καθώς και τη γενικότερη πρόσβαση της κοινωνίας στα πανεπιστήμια.
Ο ρόλος του πανεπιστημίου
Το Πανεπιστήμιο και η πανεπιστημιακή κοινότητα αρέσκεται να βλέπει τον εαυτό της ως ένα τόπο παραγωγής γνώσης, ως μία πρωτοπορία της ανθρώπινης κοινωνικής εξέλιξης απαλλαγμένο από ιδεολογικούς χρωματισμούς, κι ως ένα φάρο δημοκρατικού πνεύματος. Στην πραγματικότητα, όμως, ο τρόπος λειτουργίας του πανεπιστημίου φαίνεται να είναι διττός, αφενός να εξασφαλίζει κέρδος με «πατέντες» και τεχνολογία αιχμής για εταιρείες, αφετέρου να σφυρηλατεί πειθήνιο εργατικό δυναμικό προς όφελος αυτών (απλήρωτη ερευνητική εργασία, εντατικοποίηση σπουδών, πειθαρχικά, διαγραφές κ.λπ.). Αναλυτικότερα, το ΑΠΘ ανοικτά και περήφανα, συνεργάζεται χρόνια με την πολεμική βιομηχανία και το ΝΑΤΟ, κατασκευάζοντας τεχνολογίες και drone για να κυνηγάει το ελληνικό κράτος μετανάστες στα σύνορα, φυλακίζοντας ή σκοτώνοντάς τους (drone Αρχύτας). Σε συνέχεια αυτού, το ΑΠΘ συνεργάζεται ακόμα με εταιρείες όπως η Intracom Defence και η Miltech Hellas, παράγοντας τεχνολογία και εξοπλισμό για τον Ισραηλινό στρατό που διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα και σφαγιάζει τον Παλαιστινιακό λαό. Έχει γίνει ξεκάθαρο ταυτόχρονα, και σε εγχώριο επίπεδο, πως το πανεπιστήμιο συναινεί με νόμους που εγείρουν ταξικούς φραγμούς οι οποίοι αποκλείουν μαθητές από την τριτοβάθμια εκπαίδευση (ΕΒΕ, διαγραφές, πειθαρχικά, ιδιωτικά πανεπιστήμια) και εξυπηρετούν τα συμφέροντα μόνο της αστικής τάξης κι όχι της κοινωνικής βάσης. Αυτό φαίνεται κι από τις θεσμικές θέσεις εντός του ΑΠΘ που έχουν γίνει κομμάτι της πυραμίδας ανέλιξης στη ΝΔ (Παπαϊωάννου, Φείδας, Χαραλάμπους κ.ο.κ.).
Φτάνοντας στο σήμερα, η πρυτανεία σε αγαστή συνεννόηση με την αστυνομία εκκενώνει τον κατειλημμένο χώρο μας και μας ενημερώνει με μία σήμανση ότι το στέκι πρόκειται να μετατραπεί σε «χώρο φίλοξενίας ΑΜΕΑ και συνοδών». Δεν είναι η πρώτη φορά που οι πρυτανικές αρχές προσπαθώντας να από-πολιτικοποιήσουν την εκκένωση ενός πολιτικού χώρου και να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη, κατασκευάζουν ένα ψευδο-δίπολο όπου ο αρνητικός πόλος είναι ένα είδος αντι-κοινωνικού εχθρού εντός του πανεπιστημίου. Συγκεκριμένα παραθέτουμε μερικά από αυτά τα δίπολα που ανά καιρούς έχουν χρησιμοποιήσει: βιβλιοθήκες ή βαριοπούλες, φοιτητές vs σκοτεινές αντιδημοκρατικές δυνάμεις, Χώρος φιλοξενίας ΑμεΑ vs στέκι αντιεξουσιαστών. Η χυδαιότητα του τωρινού διπόλου αποκαλύπτεται από το γεγονός ότι το Α.Π.Θ. σε πολλά σημεία του δεν είναι προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρίες, πόσο μάλλον στην Σ.Θ.Ε. όπου η κοσμητεία χρόνια δεν μεριμνούσε για αυτό το ζήτημα. Ακόμα ο ίδιος ο χώρος του στεκιού δεν είναι και δεν μπορεί να γίνει προσβάσιμος για χωροταξικούς λόγους, ενώ η ίδια δημιουργία ενός τέτοιου χώρου εντείνει τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση των ατόμων με αναπηρία. Αν αποδομήσουμε αυτά τα δίπολα θα γίνει αντιληπτό πως το πανεπιστήμιο προσπαθεί να καταστείλει οποιαδήποτε κοινότητα αγώνα γίνει επικίνδυνη για αυτό, οποιοδήποτε αντίσταση προσπαθεί να ανθίσει στο άγονο ακαδημαϊκό περιβάλλον, οποιοδήποτε χώρο γίνεται σπίτι των κοινωνικών αγώνων. Αφού εν τέλει, η μόνη πραγματική πάλη είναι αυτή μεταξύ των τάξεων, μεταξύ καταπιεστών και καταπιεσμένων, μεταξύ της κοινωνικής βάσης και του κράτους.
Τα στέκια και οι καταλήψεις είναι τα σπίτια του αγώνα
Μέσα στα ελληνικά πανεπιστήμια, διαχρονικά γεννιούνται κινήματα, κομμάτι των ευρύτερων κοινωνικών και ταξικών αγώνων. Η πρόσβαση στην εκπαίδευση, η δωρεάν στέγαση και σίτιση στη λεσχη, η διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα του πανεπιστημίου, το άσυλο είναι κεκτημένα που έχουν κερδηθεί και διατηρούνται μέσα από αγώνες. Το άσυλο αποτελεί μέρος σενεύρεσης και συσπείρωσης των αντιστεκόμενων κομματιών της κοινωνίας, τα οποία πολλές φορές φτάνουν να συγκρούονται με το κυρίαρχο αφήγημα του κράτους και του κεφαλαίου που μας θέλει απομονωμένα, να μην έχουμε άλλο ορίζοντα πέρα από την ατομική μας ανέλιξη και ευημερία.
Το ΑΠΘ έχει μεγάλη σημασία για την πόλη της Θεσσαλονίκης και τις αντιστάσεις που γεννιούνται εντός της. Το ότι βρίσκεται στο κέντρο του αστικού ιστού, το έκανε ανά τα χρόνια επίκεντρο των πολιτικών γεγονότων και κοιτίδα του κάθε αγώνα. Αποτελεί και αποτελούσε πάντα ένα χώρο συνάντησης, κοινωνικοποίησης και πολιτικής ζύμωσης κόντρα στους ρυθμούς του κέντρου της πόλης. Σε ένα κέντρο που όλο και περισσότερο τουριστικοποιείται και εξευγενίζεται, ένας χώρος με χαρακτηριστικά που εγείρουν τον κοινωνικό ανταγωνισμό δεν έχει καμία θέση. Σε μια εποχή ολομέτωπης επίθεσης του κράτους στον δημόσιο χώρο, σε πάρκα και πλατείες, το άσυλο δε θα μπορούσε να παραμείνει ανεπηρέαστο. Μέσα από τις κλειστές καγκελόπορτες και τα κατεβασμένα ρολά επιχειρείται η αποκοπή του ΑΠΘ από την κοινωνία της πόλης. Αυτό εξυπηρετεί το όραμα του ελληνικού πανεπιστημίου. Ενός αποστειρωμένου αυστηρά ακαδημαϊκού χώρου που ό,τι διαταράσσει την εύρυθμη λειτουργεία του θα καταπνίγεται και θα καταστέλλεται.
Οι καταλήψεις στις πόλεις δημιουργούν το χώρο ώστε να συναντηθούν υποκείμενα τα οποία θα συζητήσουν τα προβλήματα και τις ανάγκες τους συλλογικά. Μέσα σε αυτές λειτουργούμε με τελείως διαφορετικούς ρυθμούς από αυτούς που θέλει να επιβάλλει το κράτος και το κεφάλαιο σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας. Στις διαρκής κρίσεις του κεφαλαίου που μετακυλίονται στις πλάτες μας μέσω της ακρίβειας και τις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, των εξώσεων ανθρώπων και την αρπαγή από τράπεζες των χώρων κατοικίας τους. Οι καταλήψεις είναι αναχώματα τα οποία προτάσσουν την αλληλεγγύη και τους συλλογικούς αγώνες. Πηγαίνουν κόντρα στην εξατομίκευση και τον καριερισμό, ο οποίος καλλιεργείται εντός των σχολών και συνεχίζει εντός του περιβάλλοντος της δουλειάς, σύμφωνα με τις επιταγές της αγοράς εργασίας. Και μόνο η ύπαρξη λοιπόν αυτών, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις βλέψεις του κράτους και κεφαλαίου για την εκμετάλλευσή του χρόνου και της ζωής μας. Οι καταλήψεις είναι οργανικό κομμάτι των κινημάτων εντός των πανεπιστημίων και της πόλης συνολικότερα, και θα παραμείνουμε μέσα σε αυτές, γιατί δίνουν ζωή σε ένα κατά τα άλλα αποστειρωμένο και εμπορευματοποιημένο αστικό ιστό και γιατί παράλληλα είναι οι χώροι μέσα από τους οποίους αγωνιζόμαστε συλλογικά απέναντι στην υποτίμηση των ζωών μας.
Το μόνο σίγουρο είναι πως θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε…
Το στέκι φυσικού υπάρχει από τους φοιτητικούς αγώνες του 06-07′, μια περίοδο έντονων ταξικών και κοινωνικών συγκρούσεων, κατά την οποία φούντωσε το καταληψιακό κίνημα. Από τότε μέχρι και σήμερα, έχει φιλοξενήσει χιλιάδες συνελεύσεις, συζητήσεις, πανό και συνθήματα. Έχει στεγάσει αυτόνομα σχήματα που πραγματοποιούν καθημερινές παρεμβάσεις στις σχολές τους. Πολυήμερα φεστιβάλ, κινηματογραφικές θεατρικές και άλλα πολιτιστικά δρώμενα χρησιμοποίησαν και άφησαν το υλικό τους στέκι. Ο χώρος αυτός έχει υπάρξει κομμάτι του ευρύτερου αγώνα ενάντια στην ερημοποίηση και την απονέκρωση των σχολών. Μια ανάσα και μια ρωγμή στην καθημερινότητα των μαθημάτων, των εξεταστικών και της δουλειάς.
Το στέκι έχει στεγάσει τις ιδέες μας, τις οποίες είδαμε να παίρνουν σχήμα και υλική μορφή μέσα από έμπρακτες πρακτικές. Η μαχητική υπεράσπιση του ασύλου στα σκαλάκια και στο φουαγιέ της ΣΘΕ, στο στενό του στεκιού στο βιολογικό και στο δρομάκι πιο κάτω που ανά καιρους μετατρέπεται σε πεδίο μάχης με τα σώματα ασφαλείας. Η εξοικείωση με εργαλεία που ανοίγουν πόρτες είναι απαραίτητη για να μπορούμε όλοι αυτοί οι άνθρωποι να βρεθούμε και να οργανώσουμε τις αρνήσεις και τις καταφάσεις και να οικειοποιηθούμε τις σχολές μας οποιαδήποτε στιγμή, όχι μόνο όταν πραγματοποιούνται έρευνα και μαθήματα εντός τους.
Σκεφτόμενα το στέκι, τους τέσσερις τοίχους του, αλλά και τον προάυλιο χώρο του πλατάνου, οι μνήμες είναι γεμάτες, και το πιο έντονο μέσα σε αυτές είναι οι μεταξύ μας σχέσεις που χτίζουμε όλα αυτά τα χρόνια. Τα αράγματα, μέσα από τα οποία ήρθαμε πιο κοντά, οι ατελείωτες συνελεύσεις και οι άβολοι ύπνοι στους καναπέδες. Τα καθαρίσματα και τα βαψίματα στους τοίχους. Η έμπρακτη μεταξύ μας αλληλεγγύη, η γνωριμία παλιών και νέων συντροφιών και η γκρίνια και τα χαμόγελα μας τις δύσκολες μας μέρες. Οι προβληματισμοί και η διαρκής υπενθύμιση από τον έναν στην άλλη ότι αξίζει να αγωνίζεσαι, για τέσσερις και 8 τοίχους, για ανοιχτές σχολές για πραγματική πρόσβαση όλων σε αυτές.
Εδώ όπου η αυτοοργάνωση και η ταξική αλληλεγγύη γίνονται πράξη, εδώ όπου όλα τα πεδία αντίστασης βρίσκονται ανοιχτά, τίποτα δεν σβήνει με μία εκκένωση.
10, 100, 1000ΑΔΕΣ (ΑΝΑ)ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΗ ΡΑΣΠΡΑΒΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΣΥΛΛΗΦΘΕΝΤΑ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ
ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΕΚΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΘΑ ΤΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΟΛΑ ΠΙΣΩ
ΑΣΥΛΟ ΑΓΩΝΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗ ΒΑΣΗ. ΑΓΩΝΑΣ ΤΑΞΙΚΟΣ.
Στέκι Φυσικού, 23/04/25
