Ο χαμένος θησαυρός της ιρανικής επανάστασης
Οι ταραχές στο Ιράν τείνουν να ερμηνεύονται από κάποια κομμάτια του ανταγωνιστικού κινήματος με όρους δικαίωσης ενός δυτικοκεντρικού οικουμενισμού. Αν βγαίνουν στους δρόμους οι Ιρανοί, σίγουρα είναι επειδή επιθυμούν να γίνουν σαν κι εμάς. Κρυφοκοιτάζουν προς το “φως” που εκπέμπει η συλλογική Δύση για να πάρουν μια ιδέα πώς είναι να ζει κανείς “φυσιολογικά”. Να παραδειγματιστούν ως προς τα πολιτικά, πολιτισμικά και φυσικά οικονομικά πρότυπα που θέλουν να μεταφυτεύσουν αυτούσια και στη δική τους κοινωνία. Από αυτή την άποψη, κάθε διαμαρτυρία στους δρόμους της Τεχεράνης, ή σε οποιαδήποτε άλλη πόλη του Ιράν, δεν χρειάζεται να περάσει μέσα από εκείνα τα διαλεκτικά στάδια που διέρχεται η ταξική πάλη ώστε να οδηγήσει σε μια επαναστατική διαδικασία, η οποία θα μπορεί να αποδιοργανώσει τους μηχανισμούς της θεσμισμένης εξουσίας και να επιφέρει την κατάρρευση τους. Δεν έχει σημασία αν η αφορμή για τις κινητοποιήσεις δίνεται από την αύξηση στις τιμές των καυσίμων, από τον θάνατο μιας νεαρής γυναίκας στα χέρια της αστυνομίας, ή απ’ τη ραγδαία άνοδο του πληθωρισμού που τραβάει το χαλί κάτω απ’ τα εισοδήματα των ιρανικών οικογενειών. Η καθολική ανατροπή είναι το σημείο εκκίνησης, αλλά την ίδια στιγμή και το απώτερο διακύβευμα κάθε κινητοποίησης, γιατί έτσι επιτάσσει το οριενταλιστικό φαντασιακό του επηρμένου δυτικού ανθρώπου, που δεν διανοείται ότι κάποιος μπορεί να αποφασίζει συνειδητά να ζήσει διαφορετικά από εκείνον. Οι μπαρουτοκαπνισμένοι υπερ-επαναστάτες μας, ταυτίζονται βιαστικά με αυτούς που ξεσηκώνονται και παρ’ όλο που οι ίδιοι οι εξεγερμένοι μέχρι σήμερα δεν έχουν αρθρώσει τον δικό τους, οργανικό πολιτικό λόγο, καταλήγουν αβασάνιστα στο συμπέρασμα ότι στο επίκεντρο μιας διαμαρτυρίας βρίσκεται με τρόπο σχεδόν αυτονόητο μια συλλογική επιθυμία για την μετάβαση σε κάτι γνώριμο σε μας, ας πούμε μια αντιπροσωπευτική ολιγαρχία δυτικού τύπου.
Ωστόσο, οι Ιρανοί δεν έχουν ανάγκη από τα φώτα του δυτικού πολιτισμού, ούτε επιδιώκουν να μάθουν πώς να ζουν από την εκφυλισμένη, καπιταλιστική Δύση. Οι πανανθρώπινες αξίες του πολιτισμού της Ευρώπης, όταν αποκρυσταλλώνονται σε νέα συστήματα εξουσίας κι όταν συνυφαίνονται με τις εκμεταλλευτικές δομές του διεθνοποιημένου καπιταλισμού, παύουν να είναι απελευθερωτικές. Οι ιρανοί εξεγερμένοι έχουν τη δική τους πλούσια επαναστατική παράδοση από την οποία μπορούν να εμπνευστούν και να αντλήσουν τα ιδεολογικά σημεία αναφοράς τους. Στα τέλη του περασμένου αιώνα, κάτω απ’ τη διαβρωτική επήρεια της γεωπολιτικής ισχύος και της πολιτισμικής ηγεμονίας του δυτικού ιμπεριαλισμού, ο αυθόρμητος ξεσηκωμός των προλεταριακών μαζών στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, μετατράπηκε από ένα ταξικό κίνημα που είχε σαν βασική διεκδίκηση του έναν σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο, σε προπομπό και καταλύτη για την ολοκληρωτική παλινόρθωση του καπιταλισμού στην πιο ανελέητη μορφή του. Δεν χρειάζεται όμως να είναι αυτή η μοίρα και της ιρανικής επανάστασης, η οποία στην μήτρα της θεωρίας και της πρακτικής της συνένωσε δύο αντιφατικά ρεύματα θρησκευτικής “αφύπνισης”: τον φλογερό πληβειακό ριζοσπαστισμό του φιλοσόφου Αλί Σαριάτι, δίπλα, δίπλα με τον αμείλικτο κρατικιστικό γιακωβινισμό του Χομεϊνί. Αποφεύγω εδώ να ορίσω τις δύο τάσεις ως αντινομικές, διότι έχω την αίσθηση ότι αποτέλεσαν τις δύο στιγμές μιας ενιαίας διαλεκτικής εξέλιξης της ταξικής πάλης στο Ιράν, μιας διαδικασίας που οδήγησε τελικά στην ριζική αλλαγή του ηγεμονικού κοινωνικού παραδείγματος. Από αυτή την άποψη, οι δύο τάσεις υπήρξαν αλληλοσυμπληρωματικές. Παρ’ όλα αυτά, αν το ρεπουμπλικάνικο μοντέλο κατάληψης της εξουσίας που επεξεργάστηκε ο χομεϊνισμός αποτέλεσε την αναγκαία συνθήκη για την αμετάκλητη ιστορική ήττα της μοναρχίας, η επιστροφή στο αδιάλλακτο εξεγερσιακό πνεύμα του Σαριάτι είναι η μοναδική μέθοδος για να σωθεί η ισλαμική επανάσταση απ’ τον εαυτό της.
Στο αυστηρό πολιτικό ισλάμ του Χομεϊνί με τα έντονα θεσμικά, ρεπουμπλικανικά χαρακτηριστικά, ο Σαριάτι αντιπαραβάλλει μια άσβεστη δίψα για δικαιοσύνη και μια παθιασμένη υποστήριξη προς τους καταπιεσμένους, πάντοτε και παντού. Στο κείμενο που έγραψε για έναν απ’ τους πρώτους συντρόφους του Μωάμεθ, τον Abu Dharr, ο Σαριάτι καταλήγει στο συμπέρασμα πως “η ύπαρξη της φτώχειας είναι kufr (ύβρις, αντίθετη προς τις επιθυμίες του θεού)” και δηλωνει απερίφραστα: “Η αφθονία του ψωμιού είναι η υποδομή που έχει ανάγκη ο άνθρωπος για να μπορεί να λατρεύει τον θεό”.i Από αυτή την άποψη, η αδιάκοπη ταξική πάλη είναι η ιστορική αποστολή που το σιιτικό ισλάμ έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας. Οι διαδηλωτές που αντιδρούν ενάντια στην ακρίβεια και την εξαΰλωση της αγοραστικής δύναμης τους δεν είναι αποστάτες, αλλά διεκδικούν την επιστροφή της ισλαμική δημοκρατίας στις καταστατικές, επαναστατικές αρχές της. Από τις πρώτες μέρες της ίδρυσης του, το ισλαμικό κράτος προσπάθησε να εφαρμόσει μέτρα για την μείωση της φτώχειας και την άμβλυνση της ανισότητας, που είχε επιδεινωθεί σε δραματικά επίπεδα την εποχή της παντοδυναμίας του Σάχη. Τα λαϊκά στρώματα της υπαίθρου, αλλά και οι μάζες του βιομηχανικού προλεταριάτου, είχαν μείνει έξω απ’ το “οικονομικό θαύμα” της μοναρχίας. Δεν έφτασαν ποτέ σ’ αυτούς οι καρποί της αλματώδους καπιταλιστικής εξέλιξης της περιόδου 1955-1975. Ακόμα και στα γραπτά του Χομεϊνί είναι φανερή αυτή η αγωνία των κληρικών να πάρουν με το μέρος τους τις μάζες των κατατρεγμένων και να χρησιμοποιήσουν την ισλαμική φορολογία ώστε να ανυψώσουν το βιοτικό επίπεδο των μαζών. Γράφει σχετικά ο Χομεϊνί: “Αν αυτός ο τρόπος συμπεριφοράς είχε διατηρηθεί και η κυβέρνηση είχε κρατήσει την ισλαμική μορφή της, δεν θα είχε υπάρξει ούτε η μοναρχία, ούτε η αυτοκρατορία, ούτε ο σφετερισμός της ζωής και της περιουσίας του λαού, ούτε καταπίεση, ούτε λεηλασία, ούτε η κλοπή του δημόσιου θησαυροφυλάκιου, ούτε ανηθικότητα, ούτε πάσης φύσεως βδελύγματα […] Αν δεν υπήρχαν αυτές οι αμετροεπείς βασιλικές τελετές, η κατασπατάληση και διαρκής κατάχρηση του δημοσίου χρήματος, δεν θα υπήρχε το έλλειμα στον προϋπολογισμό που μας αναγκάζει να υποκλιθούμε υπάκουα μπροστά στην Αμερική και τη Βρετανία και να εκλιπαρήσουμε από αυτές ένα δάνειο ή τη βοήθεια τους”.ii
Η προσπάθεια αυτή για την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των μαζών διακόπηκε βίαια εξαιτίας της ιρακινής εισβολής και του καταστροφικού πολέμου που ακολούθησε και διήρκεσε για μια οκταετία (1980-1988). Η επίθεση των μπααθιστών, που φοβόντουσαν την εξάπλωση των ιδεών της επανάστασης στις σιιτικές κοινότητες του Ιράκ, επέφερε τη γενική καθίζηση της ιρανικής οικονομίας, συρρικνώνοντας την εξόρυξη του πετρελαίου σε μόλις 1/3 της ετήσιας παραγωγής της εποχής της μοναρχίας.iii Τα λαϊκά εισοδήματα καταβαραθρώθηκαν και οι “εμπειρογνώμονες” στη Δύση έδιναν βήμα στους δυσαρεστημένους εξόριστους μπουρζουάδες, που είχαν εγκαταλείψει το επαναστατικό Ιράν για να διασώσουν τις περιουσίες τους. Εξαπέλυαν μύδρους ενάντια στον λαϊκισμό των κληρικών, στα πρωτόγονα έθιμα τους και αναπολούσαν τις “παλιές καλές μέρες” της τυραννίας του Παχλάβι, τότε που η ζωή τους έμοιαζε μ’ ένα πάρτι χωρίς τελειωμό. Ωστόσο, μετά τη λήξη του πολέμου η οικονομία γρήγορα ανέκαμψε κι επανήλθε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οι ισλαμικές κυβερνήσεις εφάρμοσαν τρία διαδοχικά πλάνα ανασυγκρότησης και ανάπτυξης μετά τον πόλεμο και η εγχώρια παραγωγική δομή διαιρέθηκε σε τρεις τομείς. Έναν παραδοσιακό δημόσιο τομέα που έθεσε τους στρατηγικούς κλάδους υπό τον έλεγχο του κράτους (ενέργεια, βιομηχανία, πιστωτικά ιδρύματα) κι έβαλε τις αντικειμενικές προϋποθέσεις για έναν κρατικό σχεδιασμό της οικονομίας. Έναν συνεταιριστικό τομέα που συνήθως περιλαμβάνει επιχειρήσεις οι οποίες επιδίδονται στην παραγωγη καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών και σε έναν ιδιωτικό τομέα, απ’ όπου απουσιάζει εντελώς το μεγάλο κεφάλαιο. Ο ιδιωτικός τομέας στο Ιράν αποτελείται από την μικρή ιδιοκτησία, τους εμπόρους του παζαριού και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.iv Αυτό το οικονομικό μοντέλο ονομάστηκε απ’ τον Abolhassan Banisadr, “οικονομία του Tawhid”v και συνοψίζεται σε τέσσερις βασικές αρχές: 1) Εθνικοποίηση πλουτοπαραγωγικών πηγών και προτεραιότητα στην αξιοποίηση της κρατικής και δημόσιας περιουσίας, 2) Προτεραιότητα των ισλαμικών αξιών έναντι της αρχής της οικονομικής “ελευθερίας” (πχ. απαγόρευση του τραπεζικού τόκου), 3) Κοινωνική δικαιοσύνη (ένα απ’ τα σλόγκαν της επανάστασης ήταν “παραγωγή σύμφωνα με τις ικανότητες του καθενός, κατανάλωση με σύνεση”), 4) Αυτάρκεια (απόρριψη του laissez-faire στο διεθνές εμπόριο, δασμοί, καταπολέμηση της οικονομικής εξάρτησης από τρίτες χώρες).vi
Το 2004 η ιρανική οικονομία είχε ανακάμψει πλήρως, με το κατά κεφαλήν εισόδημα να έχει επανέλθει στα επίπεδα του 1977 και την κατανομή του παραγόμενου πλούτου να χρηματοδοτεί προγράμματα ταχύρρυθμου εξηλεκτρισμού της υπαίθρου, κατασκευής της υποδομής για την παροχή επιδοτούμενου φυσικού αερίου σε όλα τα σπίτια, επέκτασης του οδικού δικτύου και ανανέωσης των σιδηροδρόμων.vii Οι εξοντωτικές δυτικές κυρώσεις έβαλαν στο στόχαστρο τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου που χρηματοδοτούσαν αυτά τα φιλολαϊκά προγράμματα και μετέτρεψαν το ισλαμικό οικονομικό μοντέλο της Tawhid, που περιλάμβανε έντονο το στοιχείο του κρατικού παρεμβατισμού με έμφαση στις πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας και την άμβλυνση της ανισότητας, σε μια οικονομία επιβίωσης με ολοένα και πιο χτυπητές ταξικές αντιφάσεις, αλλά και δομικές ανεπάρκειες. Μέσα στις νέες συνθήκες πολιορκίας της οικονομίας, οι τρεις παραγωγικοί κλάδοι από αλληλοσυμπληρωματικοί, μετατράπηκαν σε ανταγωνιστικοί μεταξύ τους. Το κράτος κατέφυγε στις απο-κρατικοποιήσεις ως μια στρατηγική για να μετριάσει τον αντίκτυπο των κυρώσεων, οι οποίες στρέφονταν πρωτίστως ενάντια στο εισόδημα των κρατικών οργανισμών και των δημόσιων επιχειρήσεων, υπονομεύοντας την ικανότητα του κράτους να παρέχει βασικές υπηρεσίες στον πληθυσμό. Έτσι, πολλές δημόσιες επιχειρήσεις μεταβιβάστηκαν στη δικαιοδοσία των λεγόμενων ισλαμικών κοινωφελών ιδρυμάτων (bonyads), τα οποία ανήκουν τυπικά στην κοινωνία των πολιτών. Ο αμιγώς ιδιωτικός τομέας παρέμεινε μάλλον αδιάφορος ως προς τις “ευκαιρίες” της οικονομικής “μεταρρύθμισης”, αφού το νομικό πλαίσιο για την προστασία της εργασίας στο Ιράν ήταν ακόμα απαγορευτικό για στρατηγικές συσσώρευσης κεφαλαίου βασισμένες στην δραστική υποτίμηση της εργασίας.viii Κι αυτό παρά το γεγονός ότι ήδη από το 1999, είχαν μπει σε κίνηση διαδικασίες αναδιάρθρωσης της αγοράς εργασίας προς μια πιο “ανταγωνιστική”, νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση.ix
Όπως και να ‘χει, οι Ιρανοί ήταν συμφιλιωμένοι μ’ ένα κράτος που κατείχε διευρυμένο ρόλο στην οικονομία, που είχε στην ιδιοκτησία του το 70% της βιομηχανίας, που καθόριζε τους δείκτες τιμών ή επιδοτούσε βασικά αγαθά όπως η ενέργεια, η βενζίνη, τα φάρμακα, το σιτάρι, κλπ. Έχουν κάθε λόγο να μισούν τις νεο-αποικιακές δυνάμεις της Δύσης για τον οικονομικό πόλεμο που έχουν εξαπολύσει ενάντια στα ασθενέστερα στρώματα της ιρανικής κοινωνίας έχοντας σαν απώτερο σκοπό να οδηγήσουν τις μάζες στην απόγνωση και στην απελπισία. Από την άλλη, αγανακτούν και με το ισλαμικό καθεστώς αφού βλέπουν ότι η απο-κρατικοποίηση έχει καταλήξει στην ανάδυση μιας νέας αστικής τάξης, που αποτελείται κυρίως απ’ τα διευθυντικά στελέχη των bonyads, οι οποίοι θησαυρίζουν τη στιγμή που ο απλός λαός υποφέρει. Στο φυλλάδιο του για τον Abu Dharr, ο Σαριάτι είχε περιγράψει πώς αυτός ο ευγενής άγριος, ο απολίτιστος νομάδας της ερήμου, όταν κατέφτασε στη Μέκκα, μια πόλη πλούσιων εμπόρων που έλεγχαν τη διακίνηση των αγαθών σε ολόκληρη της δυτική αραβική χερσόνησο, έμεινε κατάπληκτος μπροστά στη σκληρή πραγματικότητα των χτυπητών ταξικών αντιθέσεων της “πολιτισμένης” κοινωνίας.x Για εκείνον, το θέαμα ανθρώπων βουτηγμένων στην πιο ακραία φτώχεια, που υπομένουν με στωικότητα την μοίρα τους και δεν εξεγείρονται με το σπαθί στο χέρι για να διεκδικήσουν από τους προνομιούχους όσα τους ανήκουν δικαιωματικά, είναι αφύσικο, κάτι το ακατανόητο.
Οι φτωχοί της Μέκκας την εποχή που ξεκινάει ο Μωάμεθ να κηρύττει εκεί το Κοράνι του, είναι ένα προλεταριάτο χωρίς ίχνος ταξικής συνείδησης. Διασπασμένο και χωρίς να αντιλαμβάνεται την καταπίεση την οποία υφίσταται, αποτελεί ένα υποχείριο στην υπηρεσία των πλούσιων και των ισχυρών. Οι προλετάριοι της Μέκκας λατρεύουν θεότητες που επικυρώνουν τις ταξικές ιεραρχίες της πόλης και φτάνουν στο σημείο να επιτεθούν στον Μωάμεθ και τους λιγοστούς οπαδούς του για τον αιρετικό, εξισωτικό μονοθεϊσμό που πρεσβεύουν. Ωστόσο, ο Abu Dharr είναι ένας “οπλισμένος προφήτης”, όπως τον αποκαλεί ο Σαριάτι. “Ο μονοθεϊσμός του δεν είναι μια υποκειμενική, πνευματική, ατομιστική φιλοσοφία. Είναι αδιαχώριστος από την επιδίωξη μιας ενότητας ανάμεσα στις φυλές, στις κοινωνικές τάξεις, την επιδίωξη για δικαιοσύνη, για το κάθε άτομο που θα λαμβάνει το δικαιωματικό μερίδιο του [από τον κοινωνικό πλούτο]”.xi Η υποταγή απέναντι στον θεό σε αυτή την περίπτωση συνεπάγεται το καθήκον της καθολικής απόρριψης κάθε ανθρώπινης ιεραρχίας, κάθε εφήμερης εξουσιαστικής πολιτικής κατασκευής και κάθε δομής που καθιστά μια κοινωνική ομάδα υποτελή και μιαν άλλη κυρίαρχη. Η ιδέα της απόλυτης ισότητας μπροστά στο θεό, συνεπάγεται την απόλυτη ισότητα ως βασική αρχή οργάνωσης της κοινωνίας που συμμορφώνεται με τις επιταγές του σιιτικού ισλάμ, του κόκκινου ισλάμ του Σαριάτι. Από αυτή την άποψη, οι μάζες που ξεχύθηκαν τις προηγούμενες μέρες στους δρόμους των ιρανικών πόλεων απλώς εκπληρώνουν τη θρησκευτική τους αποστολή, το επαναστατικό τους καθήκον. Αρνούνται να είναι άβουλα θύματα, σαν τους προλετάριους της Μέκκας. Εξεγείρονται ενάντια στην αδικία και απαιτούν την επιστροφή της ισλαμικής κοινωνίας στις βασικές, επαναστατικές αρχές της.
Ας μιλήσουμε τέλος για τους σαμποτέρ, τους πράκτορες της Mossad που παρεισφρύουν στο πλήθος. Είναι παράλογο να ισχυρίζεται κάποιος ότι οι χιλιάδες διαδηλωτές που κατέβηκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τη δραματική χειροτέρευση των συνθηκών της ζωής τους, είναι όλοι υποχείρια ξένων δυνάμεων, υποκινούμενοι από αυτή ή την άλλη μυστική υπηρεσία. Από την άλλη, οι ίδιοι οι ισραηλινοί, αλλά και οι αμερικανοί μέσω του Mike Pompeo, παραδέχτηκαν δημόσια ότι υπάρχουν κλιμάκια της Mossad που ανέλαβαν δράση κι επιχείρησαν να εκτρέψουν την εξέγερση προς μια κατεύθυνση που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Σιωνιστών. Η αποστολή αυτών των ομάδων δεν ήταν βέβαια να προκαλέσουν τη λαϊκή κινητοποίηση, αλλά να οξύνουν τη διαλεκτική της βίας ανάμεσα στους διαδηλωτές και τους μπάτσους. Δεν υπάρχει καμία συνωμοσιολογία εδώ πέρα, ούτε είναι τόσο δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι δυτικές υπηρεσίες διεξάγουν επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης του καθεστώτος μέσα στο έδαφος του Ιράν. Αυτή είναι άλλωστε και μια επιχειρησιακή διάσταση που ορίζει σε μεγάλο βαθμό το αντικειμενικό όριο ανάμεσα σε μια μητρόπολη του διεθνοποιημένου καπιταλισμού, που είναι σε θέση να ασκήσει ιμπεριαλισμό, και μια χώρα που, σε τελική ανάλυση, ανήκει στην ετεροκαθοριζόμενη περιφέρεια του συστήματος. Η δυνατότητα δηλαδή που έχει το Ισραήλ, ή οι ΗΠΑ, να παρέμβουν ενεργά στην ταξική πάλη στο Ιράν και να διαμορφώσουν το ιδεολογικό πλαίσιο, το πολιτικό περιεχόμενο και τις τακτικές της, τη στιγμή που το Ιράν και οι υπόλοιπες χώρες της περιφέρειας και της ημι-περιφέρειας, δεν είναι σε θέση να κάνουν το ίδιο. Να αναμειχτούν δηλαδή στα εσωτερικά των χωρών του καπιταλιστικού πυρήνα.
Η Mossad μπορεί να παριστάνει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον καλό σαμαρείτη που φροντίζει ότι οι διαδηλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να ανταποδώσουν τα χτυπήματα που δέχτηκαν από τους μπασίτζ ή την αστυνομία. Στην πραγματικότητα, αυτό που ήθελαν οι Σιωνιστές ήταν να χυθεί όσο το δυνατό περισσότερο αίμα ώστε οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να βρουν το πρόσχημα που χρειάζονται ώστε να ξεκινήσει ένας δεύτερος γύρος εχθροπραξιών. Από την άλλη, οι ισλαμικές αρχές απαιτούν “εθνική ενότητα” και ζητούν απ’ τον λαό να στοιχιστεί υπάκουα πίσω απ’ την αντι-ιμπεριαλιστική γραμμή του καθεστώτος. Σίγουρα, η φαντασίωση του μέσου εξόριστου ιρανού μπουρζουά είναι η εγκατάλειψη της “τυχοδιωκτικής” εξωτερικής πολιτικής της ισλαμικής δημοκρατίας, δηλαδή η εγκατάλειψη των Παλαιστίνιων και των υπόλοιπων θυμάτων της ισραηλινής επιθετικότητας στην τύχη τους, και η μετατροπή του Ιράν σε “κανονικό κράτος”. Ωστόσο, παρά τα αντι-ιμπεριαλιστικά εύσημα που διεκδικεί το καθεστώς ως πυρήνα της ιδεολογικής νομιμοποίησης του, δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι το Ιράν δεν έκανε το παραμικρό για να συνδράμει την Παλαιστινιακή Αντίσταση της Γάζας στον ηρωικό και άνισο αγώνα που διεξήγαγε για δύο ολόκληρα χρόνια ενάντια στην μανία της ισραηλινής γενοκτονικής μηχανής. Ακόμα και κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών, το Ιράν δεν εκτόξευσε ούτε έναν πύραυλο προς τα στρατόπεδα και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις των IDF στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, προκειμένου να ανακουφίσει τους πολιορκημένους Παλαιστίνιους και να βάλει προσωρινά φρένο στην μαζική σφαγή τους. Αντίθετα, τα υπόλοιπα μέλη του άξονα της αντίστασης, η Χεζμπολά και οι Χούθι, παρέδωσαν μαθήματα διεθνιστικής αλληλεγγύης και πλήρωσαν βαρύ τίμημα γι’ αυτό. Η στάση του Ιράν νομίζω υποδήλωνε έμμεσα ότι η θεοκρατία ήταν πρόθυμη να πάψει να αναμειγνύεται στη Γάζα, υπό τον όρο ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα έκανα πίσω στον διακηρυγμένο στόχο τους για ανατροπή της ισλαμικής δημοκρατίας και αλλαγή καθεστώτος. Φαίνεται ότι ακόμα κι εδώ, το ζητούμενο δεν είναι η “εξημέρωση” της ιρανικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά η αναβίωση των αρχών του ριζοσπαστικού ισλάμ του Σαριάτι. Η επιστροφή στην δέσμευση για μια άνευ όρων αλληλεγγύη προς τους mustazafin, τους καταπιεσμένους και κατατρεγμένους αυτού το κόσμου.
i Al. Shariati, And Once Again Abu Dharr.
ii Ruhollah al-Khomeini, Islamic Government, σελ. 19.
iii Al. Margoev & P. Artemiev, Neither East, Nor West: How Iran’s Economy Copes With Sanctions, σελ. 8.
iv Τ. Φωτόπουλος, Η ροζ επανάσταση στο Ιράν, η “Αριστέρα” και η εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος, (Περιοδικό Περιεκτική Δημοκρατία, Καλοκαίρι 2009- Χειμώνας 2010), σελ. 35-97.
v H ισλαμική αρχή του Tawhid μπορεί να αποδοθεί καλύτερα με τον όρο “ενότητα”, δηλαδή την απουσία σύγκρουσης, την αρμονία.
vi Al. Margoev & P. Artemiev, Neither East, Nor West: How Iran’s Economy Copes With Sanctions, σελ. 9.
vii Dj. Salehi-Isfahani, Revolution and redistribution in Iran (Virginia Tech, Department of Economics).
x Al. Shariati, ο.π.
xi Al. Shariati, ο.π.
