20 Αποφθέγματα (Quotes) του Αναρχικού Μιχαήλ Μπακούνιν
Από το κανάλι Γνωστός – Άγνωστος.
Σαν σήμερα, 30 Μαΐου (18 με το παλιό ημερολόγιο) γεννήθηκε ο Μιχαήλ Μπακούνιν, θεμελιωτής του αναρχισμού. Γεννημένος το 1814 στη Ρωσία, ανέπτυξε από νωρίς φλογερό πάθος ενάντια στην αδικία και την καταπίεση. Εγκαταλείποντας τον στρατό, αφιερώθηκε στους δημοκρατικούς και επαναστατικούς κύκλους της Ευρώπης, αναπτύσσοντας ιδέες που συνδύαζαν τον αγώνα για την ελευθερία με την εξέγερση των καταπιεσμένων.
Η δράση του τον έφερε σε σύγκρουση με μοναρχίες και καθεστώτα. Φυλακίστηκε, εξορίστηκε και κυνηγήθηκε, αλλά δεν σταμάτησε ποτέ να μάχεται. Η απόδραση από τη Σιβηρία το 1861 τον έφερε ξανά στην καρδιά των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Σύντομα προσεγγίζει τον αναρχισμό, απορρίπτοντας την ιδέα της εξουσίας – ακόμα και μιας υποτιθέμενης «δικτατορίας του προλεταριάτου» – ως μηχανισμό κυριαρχίας.
Ως μέλος της Πρώτης Διεθνούς, ήρθε σε ανοιχτή ρήξη με τον Μαρξ, υποστηρίζοντας την καταστροφή του κράτους και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας βασισμένης στην ελεύθερη ομοσπονδοποίηση των εργατών. Παρά την αποπομπή του από τη Διεθνή, οι ιδέες του ρίζωσαν σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, και επηρέασαν βαθιά τη διαμόρφωση του σύγχρονου αναρχισμού.
Ο Μπακούνιν έμεινε στην ιστορία περισσότερο ως άνθρωπος της δράσης παρά της θεωρίας. Δεν ολοκλήρωσε ποτέ ένα μεγάλο συγγραφικό έργο, όμως τα γραπτά του περιέχουν έντονες διορατικές σκέψεις που παραμένουν επίκαιρες.
Πέθανε το 1876 στη Βέρνη της Ελβετίας. Η παρακαταθήκη του παραμένει ζωντανή, όχι μέσα από ένα ενιαίο δόγμα, αλλά μέσα από τις πράξεις, τα ερωτήματα και τις αντιστάσεις που συνεχίζουν να εμπνέουν όσους και όσες παλεύουν για έναν κόσμο χωρίς εξουσία.
1. Σε κάθε κράτος, η κυβέρνηση δεν είναι παρά μια μόνιμη σύμπραξη της μειοψηφίας εναντίον της πλειοψηφίας, την οποία υποδουλώνει και ξεζουμίζει.
2. Στην αρχαιότητα οι δούλοι ονομάζονταν, με κάθε ειλικρίνεια, δούλοι. Στον Μεσαίωνα, πήραν το όνομα δουλοπάροικοι. Σήμερα ονομάζονται εργαζόμενοι με μισθό.
3. Ένα Αφεντικό στον Παράδεισο είναι η καλύτερη δικαιολογία για ένα αφεντικό στη γη, επομένως, εάν υπήρχε ο Θεός, θα έπρεπε να τον ανατρέψουμε.
4. Είμαι πραγματικά ελεύθερος μόνο όταν όλα τα ανθρώπινα όντα, άνδρες και γυναίκες, είναι εξίσου ελεύθερα. Η ελευθερία των άλλων ανθρώπων κάθε άλλο παρά αναιρεί ή περιορίζει την ελευθερία μου, αντίθετα είναι η αναγκαία προϋπόθεση και επιβεβαίωσή της. Είναι η δουλεία των άλλων ανθρώπων που θέτει φραγμό στην ελευθερία μου ή, πράγμα που είναι το ίδιο, είναι η κτηνωδία τους που αποτελεί άρνηση της ανθρωπιάς μου.
5. Αν έπαιρνες τον πιο παθιασμένο επαναστάτη και του έδινες απόλυτη εξουσία, μέσα σε ένα χρόνο θα ήταν χειρότερος από τον ίδιο τον Τσάρο.
6. Η πολιτική ελευθερία χωρίς οικονομική ισότητα είναι μια ψευδαίσθηση, μια απάτη, ένα ψέμα- και οι εργαζόμενοι δεν θέλουν να λένε ψέματα.
7. η εξέγερση του ατόμου κατά της κοινωνίας είναι πολύ πιο δύσκολη από την εξέγερση κατά του Κράτους. Το Κράτος είναι ένας παροδικός ιστορικός θεσμός, ρυθμιστής των προνομίων μιας μειοψηφίας και μαζί με τον αδελφικό του θεσμό, την Εκκλησία, οι πραγματικοί δυνάστες της τεράστιας πλειοψηφίας.
8. Η εξέγερση κατά του κράτους είναι πολύ λιγότερο δύσκολη, επειδή υπάρχει κάτι στην ίδια τη φύση του κράτους που προκαλεί την εξέγερση. Το κράτος είναι εξουσία, καταναγκασμός. Είναι η επίδειξη και το πάθος για δύναμη. Δεν επιδιώκει να επηρεάσει υπόγεια, δεν επιζητά να προσηλυτίσει –και αν κατά καιρούς βελτιώνει την τυραννία του, το κάνει αδέξια. Γιατί η φύση του κράτους δεν είναι να πείθει, αλλά να επιβάλλεται με τη βία. Όσο κι αν προσπαθεί να μεταμφιεστεί, είναι από τη φύση του ο νόμιμος παραβάτης της βούλησης των ανθρώπων, ο μόνιμος αρνητής της ελευθερίας τους.
9. Η ελευθερία, η ηθική και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια του ατόμου συνίσταται ακριβώς σε αυτό, στο ότι κάνει το καλό, όχι επειδή εξαναγκάζεται να το κάνει, αλλά επειδή το συλλαμβάνει ελεύθερα, το θέλει και το αγαπά.
10. Οι άνθρωποι πηγαίνουν στην εκκλησία για τους ίδιους λόγους που πηγαίνουν σε μια ταβέρνα: για να ζαλιστούν, να ξεχάσουν τη δυστυχία τους, να φανταστούν τους εαυτούς τους, για λίγα λεπτά τουλάχιστον, ελεύθερους και ευτυχισμένους.
11. Όσο έχουμε αφέντη στον ουρανό, θα είμαστε σκλάβοι στη γη.
12. Όσο υπάρχει το Κράτος θα υπάρχει η κυριαρχία μιας τάξης από μια άλλη και, ως αποτέλεσμα, υποδούλωση. Κράτος χωρίς υποδούλωση δεν είναι νοητό και γι’ αυτό το λόγο είμαστε εχθροί του Κράτους.
13. Υποστηρίζουν ότι μόνο μια δικτατορία – η δικτατορία τους, φυσικά – μπορεί να γεννήσει τη βούληση του λαού. Η δική μας απάντηση σε αυτό είναι: Η ελευθερία μπορεί να δημιουργηθεί μόνο από την ελευθερία, δηλαδή από μια γενικευμένη εξέγερση του λαού και την ελεύθερη οργάνωση των εργαζόμενων μαζών από τα κάτω προς τα πάνω.
14. Τα παιδιά δεν αποτελούν ιδιοκτησία κανενός: Δεν είναι ιδιοκτησία ούτε των γονέων τους ούτε καν της κοινωνίας. Ανήκουν μόνο στη δική τους μελλοντική ελευθερία.
15. Είμαστε πεπεισμένοι ότι η ελευθερία χωρίς σοσιαλισμό είναι προνόμιο και αδικία και ότι σοσιαλισμός χωρίς ελευθερία είναι δουλεία και βαρβαρότητα
