Η υποκρισία του δυτικού φεμινισμού.
Αναδημοσίευση από Womanlandia.
Το περασμένο Σάββατο η 22χρονη φοιτήτρια Ahoo Daryaei δέχτηκε παρατήρηση για τον τρόπο που φορούσε τη χιτζάμπ. Ως ένδειξη διαμαρτυρίας, έβγαλε τα ρούχα της και έμεινε για ώρα με τα εσώρουχα στη Μονάδα Επιστήμης και Έρευνας του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Αζάντ της Τεχεράνης στο Ιράν, με αποτέλεσμα η Αστυνομία των Ηθών να την ξυλοκοπήσει και να τη συλλάβει, βάζοντάς τη με τη βία σε ένα αυτοκίνητο.
Έκτοτε αγνοείται η τύχη της.
Η κίνηση της 22χρονης χαιρετίστηκε από πλήθος κόσμου στο διαδίκτυο ως μια θαρραλέα πράξη αντίστασης, κυκλοφόρησαν σκίτσα υπέρ της φοιτήτριας, ένα εκ των οποίων συζητήθηκε αρκετά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επειδή είναι προβληματικό, ενώ πολλοί θυμήθηκαν το ιρανικό κίνημα εξέγερσης «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία» και φυσικά τη δολοφονία της επίσης 22χρονης Masha Amini δύο χρόνια πριν. Ζητήματα εγκυρότητας της ειδησεογραφίας σχετικά με το περιστατικό έχουν εγερθεί τόσο για τα δυτικά ΜΜΕ όσο και για το Ιράν, που μέσω ανεπίσημων καναλιών ισχυρίστηκε ότι η Ahoo Daryaei έχει ψυχολογικά προβλήματα, σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει τον έντονο συμβολισμό της πράξης της.
Ως απάντηση σε αυτό το κύμα διαδικτυακής υποστήριξης μεταξύ άλλων προέκυψε ένας αντίλογος που κατηγορεί τον «δυτικό φεμινισμό» για υποκριτικό ενδιαφέρον, αφού δεν κάνει λόγο για τις γυναίκες που δολοφονούνται στην Παλαιστίνη από το Ισραήλ, χωρίς να προκύπτει βέβαια ότι όλες όσες και όσοι τοποθετήθηκαν υπέρ της Daryaei ασπάζονται το φεμινισμό, ενώ εξ αριστερών επαναλήφθηκε το τετριμμένο πια επιχείρημα ότι πίσω από τις εξεγέρσεις των γυναικών στο Ιράν κρύβονται οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ σε μια προσπάθεια γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης του εχθρού τους.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με τέσσερις παραδοχές:
Πρώτον, ναι, ο δυτικός φεμινισμός, αν και σαφέστατα δεν είναι μια ομοιογενής πολιτική τοποθέτηση, έχει τις δικές του επιρροές και αγκυλώσεις. Δεν είναι κάθε φεμινιστικός λόγος που παράγεται γύρω από ένα ζήτημα εξίσου εύστοχος, όσο καλές προθέσεις κι αν βρίσκονται από πίσω. Δεύτερον η καταπίεση των γυναικών πράγματι συχνά εργαλειοποιείται από κράτη, εταιρείες και ομάδες που προωθούν τη δική τους ατζέντα, όπως για παράδειγμα η ακροδεξιά με το φεμοεθνικισμό ή το Ισραήλ με το pinkwashing, αυτό όμως δε σημαίνει πως η καταπίεση αυτή και οι πράξεις αντίστασης κατά αυτής δεν είναι απολύτως πραγματικές.
Τρίτον, μια καταγγελία της καταπίεσης των γυναικών σε θεοκρατικά καθεστώτα που προσπαθεί να αναδείξει την υποτιθέμενη ανωτερότητα της Δύσης είναι εξίσου εργαλειακή και την εντοπίζουμε σε πλείστα αποικιοκρατικά αφηγηματα ή, όπως χαρακτηριστικά έχει γράψει η Σπίβακ, «σε λευκούς άντρες [και γυναίκες] που σώζουν τις καστανες γυναίκες από καστανούς άντρες». Τέταρτον, όσοι δυτικοί υποστηρίζουν οποιαδήποτε μορφή φεμινισμού de facto ανήκουν στο δυτικό φεμινισμό. Αυτό έχει τεράστια σημασία για τη δημιουργία ενός ψευδούς εσωτερικού πολιτικού διπόλου μεταξύ ενός «εμείς» κι ενός «εσείς».
Πριν φτάσουμε όμως σε αυτό, έχει σημασία να δούμε πώς πάντα ένας απροσδιόριστα γενικευμένος φεμινισμός κρίνεται λειψός απ’ όλες τις μπάντες. Όπως προαναφέρθηκε, οι φεμινίστριες κατηγορούνται συλλήβδην επειδή δεν μιλούν για τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη. Κατηγορούνται επίσης επειδή δεν μιλούν για τα εγκλήματα έμφυλης βίας της Χαμάς κατά Ισραηλινών γυναικών. Κατηγορούνται επειδή ο φεμινισμός τους δεν είναι αρκετά ταξικός. Όταν είναι ταξικός, κατηγορούνται επειδή ο φεμινισμός τους δεν είναι διαθεματικός. Κατηγορούνται ακόμη και για την επικρότηση της πράξης της Ahoo Daryaei επειδή δήθεν πληροί τα δικά τους δυτικά εκχυδαϊσμένα στάνταρ: «Κανείς δεν έχει μεγαλύτερη εμμονή με την ιδέα μουσουλμάνων γυναικών να βγάζουν τα ρούχα τους περισσότερο από τις δυτικές φιλελεύθερες φεμινίστριες» γράφει κάποια στο X. «Απελευθέρωση γι’ αυτές είναι η ικανότητα να ανοίξουν OnlyFans» της απαντά κάποιος άλλος, ενισχύοντας το δίπολο μεταξύ σεμνότητας και χυδαιότητας στις γυναίκες, το σύνδρομο Παρθένας/Πόρνης.
Εκείνοι που βλέπουν το «δυτικό φεμινισμό» μόνο ως εργαλείο ξεπλύματος και εργαλειοποίησης συνήθως τον εργαλειοποιούν περιπαθώς και πρωτίστως οι ίδιοι, παρερμηνεύοντάς τον κακοπροαίρετα για να δημιουργήσουν τις δικές τους εσωτερικές ιεραρχίες. Ο «δυτικός φεμινισμός», όπως αντίστοιχα ο «λευκός φεμινισμός», είναι ένα απαραίτητο εργαλείο ανάλυσης μη-δυτικών –και μη-λευκών– υποκειμένων που ελάχιστο νόημα βγάζει όταν χρησιμοποιείται από τους δυτικούς. Μια παλαιστίνια που θα καταγγείλει τις φεμινίστριες της Δύσης για απουσία αλληλεγγύης μιλά εξ ονόματός της και από πολύ διαφορετική θέση από μια γυναίκα στη Δύση. Ακόμη και μια παλαιστίνια στη Γάζα μιλά από πολύ διαφορετική θέση από μια Παλαιστίνια που ζει στη Δύση. Αντίστοιχα, όπως έχουμε ήδη συζητήσει, μια λευκή φεμινίστρια στην Ελλάδα που κατηγορεί άλλες λευκές φεμινίστριες για λευκό φεμινισμό υπονοεί ότι ο δικός της φεμινισμός δεν είναι λευκός απλώς επειδή είναι πιο διαθεματικός.
Με κάποιο μεταφυσικό τρόπο λοιπόν οι πολέμιοι του «δυτικού φεμινισμού» διαχωρίζουν εαυτόν από τη δυτική σκέψη, ξεχνώντας ότι αν ένα πρόβλημα έχει ο δυτικός λόγος, ο δικός τους λόγος δηλαδή, είναι ότι μιλά ο ίδιος για τους υποτελείς λες και νόμιμα τους εκπροσωπεί. Ντύνουν την πράξη αντίστασης μιας νεαρής φοιτήτριας με τα δικά τους αφηγήματα και στη συνέχεια με ηθική ανωτερότητα μιλούν εξ ονόματός της προς έναν αχυράνθρωπο, έναν φανταστικό, κατασκευασμένο εχθρό, που όλως τυχαίως το μόνο που πετυχαίνει είναι να υποτιμά τον εγχώριο φεμινιστικό λόγο ως κατώτερο, χωρίς ουσιαστική πρόταση εναλλακτικής, όχι για να τον βελτιώσουν και να του ασκήσουν εποικοδομητική κριτική, αλλά για να τον εξαλείψουν, εφευρίσκοντας καινούργιους αποδεκτούς τρόπους περιφρόνησης του φεμινισμού. Αυτός είναι ο ορισμός της εργαλειοποίησης.
Μέχρι τώρα, οι μισογύνηδες χρησιμοποιούσαν τις γυναίκες της Μέσης Ανατολής για να μας αποδείξουν ότι δε χρειαζόμαστε φεμινισμό, αφού είμαστε πολύ καλύτερα είμαστε εδώ στη Δύση, πλέον χρησιμοποιούν τη Δύση για να μας αποδείξουν ότι είμαστε άβουλα φερέφωνά της.
Εχθρός δεν είναι οι ίδιοι οι μισογύνηδες, τα αποικιοκρατικά κράτη, τα απολυταρχικά καθεστώτα ή το Κεφάλαιο. Εχθρός είναι στο τέλος ο φεμινισμός.
Το «εμείς» και το «εσείς» των δυτικών κατά του «δυτικού φεμινισμού» είναι αυτό που τελικά θεμελιώνει την υποκρισία της Δύσης.
