Ανακοίνωση της Covid-19: Αλληλεγγύη Θεσσαλονίκης για τα μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας στο Σέιχ Σου
Θορυβημένος από τα αμφισβητούμενα πλάνα του OPEN TV, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας συνεννοήθηκε με τον Υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Χαρδαλιά και απαγόρευσαν στις 31.03.2020 την κυκλοφορία στη Νέα Παραλία. Είχε προηγηθεί, στις 22.03.2020, ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας ο οποίος απαγόρευσε μέχρι νεωτέρας την «κυκλοφορία πεζών και τροχοφόρων» στο δάσος Σέιχ-Σου, ορίζοντας 16 σημεία ελέγχου και απαγόρευσης εισόδου . Υπό την απειλή τσουχτερών προστίμων, σε παγωμένη οικονομία, οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης φροντίζουν την υγεία τους κάνοντας βόλτες και σωματική άσκηση στα, γεμάτα αερομεταφερόμενα σταγονίδια διαφόρων ιών, άδενδρα στενά της πόλης.
Περπατώντας στα τσιμέντα της Θεσσαλονίκης, έρχεται στο νου αυτό που έγραψε το 1856 ένας Αμερικανός περιηγητής όταν την επισκέφτηκε: «Η πόλη αυτή έχει 2.000 χρόνια ιστορία. Αν κρίνω από τη βρωμιά και τη δυσωδία της, είμαι βέβαιος ότι αυτό ισχύει». Την ατάκα αυτή μας την είχε θυμίσει σε ανύποπτο χρόνο (23.03.2018) με άρθρο του ο νυν δήμαρχος, σημειώνοντας μάλιστα ότι «περισσότερα από 1,5 αιώνα μετά, η διαπίστωση αυτή του Αμερικανού περιηγητή εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να ισχύει» . Στο ίδιο άρθρο μαθαίνουμε ότι το πολεοδομικό συγκρότημα της πόλης είναι «μια πυκνοκατοικημένη περιοχή σε σύγκριση με το μέσο όρο πληθυσμιακής πυκνότητας των ευρωπαϊκών πόλεων» εκτάσεως 150 τ. χλμ. με περίπου 1,2 εκ. κατοίκους, με ανεπαρκείς κατακερματισμένους ελεύθερους χώρους που «παρουσιάζουν άνιση και κακή κατανομή μέσα στον αστικό ιστό, με ελάχιστη και πολλές φορές παραμελημένη βλάστηση». Όπως κατήγγειλε στην ίδια δημοσίευση, «ο μέσος όρος πρασίνου του αστικού συγκροτήματος φτάνει περίπου στο 1,6 τ.μ. ανά κάτοικο, δηλαδή είναι έξι φορές μικρότερος από το κατώτερο διεθνώς παραδεκτό όριο, που είναι 10 τ.μ. ανά κάτοικο» ενώ «φτάνει στα 2,73 τ.μ. πρασίνου αν συνυπολογισθεί και το περιαστικό δάσος του Σέιχ Σου». Τούτων λεχθέντων, προκύπτουν αυθόρμητα οι παρακάτω ερωτήσεις: Όντας γνώστης της κατάστασης, έπραξε σωστά ο Δήμαρχος όταν ανέλαβε την πρωτοβουλία για να διατάξουν με τον Γ.Γ Πολιτικής Προστασίας την απαγόρευση κυκλοφορίας στη Νέα Παραλία; έκανε καλά ο Περιφερειάρχης και απαγόρευσε την κυκλοφορία στο δάσος, στερώντας μας 3.085 εκτάρια (άλλως 30.850.000 τ.μ) πρασίνου; Απαγόρευσαν νόμιμα το δικαίωμά μας να κυκλοφορούμε και να απολαμβάνουμε την παραλία και το δάσος της πόλης; Είναι θεμιτός ένας τέτοιος περιορισμός της ελευθερίας;
Και οι δύο αποφάσεις εκδόθηκαν «για επιτακτικούς λόγους αντιμετώπισης σοβαρού κινδύνου δημόσιας υγείας», χωρίς σύγκληση των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, γεγονός που από μόνο του εγείρει ζητήματα δημοκρατικής τους νομιμοποίησης. Πέραν της αμφισβητούμενης διαδικασίας λήψης των απαγορευτικών μέτρων, παρακάτω αναλύεται το κατά πόσο τα μέτρα αυτά είναι κατάλληλα και αναγκαία ως προς τον σκοπό τους, δηλ. την προστασία της δημόσιας υγείας, καθώς και το αν περιορίζουν θεμιτά τους κατοίκους της πόλης, ακόμη και εντός της έκτακτης συνθήκης του Covid-19. Με νομική ορολογία, ενδιαφέρει αν τα συγκεκριμένα μέτρα (που εδώ αντιμετωπίζονται ενιαία λόγω της ταυτότητας της αιτίας τους, αλλά και γιατί από κοινού συνιστούν μια ασφυκτική συνθήκη για τους κατοίκους της πόλης) είναι σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.
Είναι τα μέτρα κατάλληλα;
Κατάλληλα είναι τα μέτρα όταν με αυτά μπορεί να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος σκοπός, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Δυστυχώς δεν έχει τοποθετηθεί η αρμόδια για τον έλεγχο της δημόσιας υγείας στους δημόσιους χώρους, Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας, και δεν φαίνεται να έχει ληφθεί υπόψη η γνώμη της σε καμιά από τις δύο αποφάσεις απαγόρευσης. Το ίδιο ισχύει για τον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης ο οποίος πέραν τις τοποθετήσεις του προέδρου του σε συνέντευξη, δεν φαίνεται -από έρευνα διαδικτύου- να έχει τοποθετηθεί δημόσια. Η μοναδική τοποθέτηση γιατρών που είναι τουλάχιστον εμφανής στη διαδικτυακή αναζήτηση, είναι αυτών του Κοινωνικού Ιατρείου Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους:
«H απαγόρευση της κυκλοφορίας των πολιτών σε υπαίθριους και δημόσιους ανοιχτούς χώρους δεν είναι απλά μέτρο καταχρηστικό, είναι μέτρο βλαπτικό εναντίον της δημόσιας υγείας και ατομικά επιβαρύνει τη σωματική και ψυχική υγεία του καθένα και της καθεμιάς που το υφίσταται. …… Όταν η συντριπτική πλειοψηφία του κοινωνικού σώματος διατηρεί τις ενδεδειγμένες αποστάσεις και λαμβάνει με περισσή φροντίδα τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας της δημόσιας υγείας, δεν μπορεί να θεωρείται επικίνδυνος για τη διασπορά του ιού ένας ανοιχτός χώρος αναψυχής ενενήντα πέντε χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων, με ρεύματα αέρα και απόλυτη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Όταν σύμφωνα με τα ιατρικά δεδομένα, η σωματική άσκηση σε ανοιχτούς χώρους ενισχύει τις άμυνες του οργανισμού και προάγει την ψυχική και φυσική κατάσταση, τα μέτρα απόλυτης απαγόρευσης κυκλοφορίας σε παραλιακά αστικά πάρκα δεν είναι απλά υπερβολικά, είναι επικίνδυνα! Η παρατεταμένη απαγόρευση της πρόσβασης σε υπαίθριους χώρους, και το φυσικό περιβάλλον επιφέρει μείζονα προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία».
Ελλείψει οποιασδήποτε σύμφωνης επιστημονικής τεκμηρίωσης των μέτρων απαγόρευσης, εν όψει της παραπάνω τοποθέτησης του κοινωνικού ιατρείου και βάσει των διδαγμάτων της κοινής πείρας, η απαγόρευση κυκλοφορίας σε τόσο μεγάλης έκτασης χώρους όπως η Νέα Παραλία και το Σέιχ Σου, δεν είναι μόνον αναιτιολόγητη και ακατάλληλη, φαίνεται και ιατρικά επικίνδυνη, δηλαδή εναντίον της προστασίας της δημόσιας υγείας, του σκοπού που υποτίθεται ότι επιδιώκει.
Είναι τα μέτρα αναγκαία;
Αναγκαίο είναι ένα μέτρο αν δεν είναι δυνατή η επιλογή άλλου εξίσου δραστικού μέτρου το οποίο θα περιόριζε σε μικρότερο βαθμό την ελευθερία μας. Στην παρούσα περίπτωση δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί ποιος ο λόγος του ολοκληρωτικού αποκλεισμού των κατοίκων από την παραλία και το δάσος, ενώ θα μπορούσε η κυκλοφορία, αντί να απαγορευτεί, να ρυθμιστεί. Εάν εφαρμοζόταν στους ανοιχτούς χώρους της παραλίας και του δάσους το ίδιο μέτρο απόστασης που εφαρμόστηκε στους κλειστούς χώρους όπως για π.χ. στα σούπερ μάρκετ, ένα άτομο ανά 10 τ.μ., τότε χιλιάδες κάτοικοι θα μπορούσαν να κυκλοφορούν στον καθαρό αέρα αντί να άγονται σαν άδικες κατάρες στους γκρι δρόμους της πόλης. Είναι προφανές λοιπόν ότι η ολική απαγόρευση δεν είναι αναγκαία. Σε μια τσιμεντούπολη σαν τη Θεσσαλονίκη, όπου οι κάτοικοί της στοιβάζονται στους δρόμους της ανά μέτρο, περιμένοντας τη σειρά τους έξω από τράπεζες και σούπερ μάρκετ, απαγορεύεται η μετακίνηση σε ανοιχτούς χώρους με πράσινο, ήλιο και αέρα. Στερούνται έτσι μια στοιχειώδης έκφραση της ελευθερίας τους. Επιπλέον, στερούνται τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν κοινά, δημόσια πράγματα όπως είναι ο χώρος της Νέας Παραλίας και του Σέιχ Σου, ακριβώς τη στιγμή που τα έχουν περισσότερο ανάγκη. Είναι θεμιτή αυτή η στέρηση δικαιωμάτων από τους κατοίκους της πόλης; Μάλλον λίγοι θα απαντούσαν καταφατικά.
Μπορείτε να επικοινωνείτε με την ομάδα μας στην ηλεκτρονική διεύθυνση : solidaritylawteam@yahoo.com
ΟΜΑΔΑ «ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ – COVID-19 – ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»
