Το δικαίωμα στη βλασφημία, στη γελοιοποίηση των συμβόλων – ταμπού, είναι δικαίωμα των αδυνάτων απέναντι στις εξουσίες, στοιχείο της κοινωνικής ελευθερίας. Όταν αυτό το δικαίωμα αντιστρέφεται σε ένα γκροτέσκο παιχνίδια ρόλων, όταν το κυρίαρχο κράτος έρχεται να σαρκάσει τα πιστεύω των πιο αδύνατων υπηκόων του, τότε έχουμε αυτό που η Χάνα Άρεντ είχε εντοπίσει ως βασικό στοιχείο του ολοκληρωτισμού: την “αναρχία” της εξουσίας.
Στην Γαλλία αυτές τις μέρες βλέπουμε τον πλήρη ορισμό της διαφοράς μεταξύ σάτιρας και σαρκασμού. Γιατί ο σαρκασμός είναι η χλεύη του δυνατού, η αυτοεπιβεβαίωση της ισχύος και το χάχανο της εξουσίας. Σε απόλυτη αντιδιαστολή, η σάτιρα είναι το δικαίωμα των αδυνάτων να γελοιοποιούν κάθε καταπίεση, το δικαίωμα της κοινωνικής ζωής να βγάζει τη γλώσσα της στους καταπιεστικούς κανόνες και το δικαίωμα προσβολής κάθε ιερού και κάθε ταμπού της εξουσίας.
Με άλλα λόγια, τα ίδια ακριβώς σκίτσα και τα ίδια ακριβώς λόγια, έχουν τελείως διαφορετικό περιεχόμενο και συμβολισμό αν τα βγάζει ένας αγωνιστής στην Ινδία, στο Ιράν, στην Τουρκία, στην Σαουδική Αραβία ή στην Πολωνία και τελείως διαφορετικό αν τα προβάλει το Γαλλικό κράτος.
Όχι, αυτό που γίνεται στην Γαλλία δεν είναι σάτιρα, παρότι ξεκίνησε από ένα σατιρικό περιοδικό. Είναι η εμπέδωση της ισχύος ενός ηγεμονικού, νεοαποικιακού κράτους, που εξ ονόματος της Δύσης θέλει να επιβάλει την πολιτιστική του ηγεμονία σε όλο τον πλανήτη. Αυτό που συμβαίνει στην Γαλλία δεν είναι υπερηφάνεια αλλά ντροπή για τις υποτιθέμενες διαφωτιστικές αξίες (όποιες αμφισημίες και αν έχουν αυτές).
Υ.Γ. Αν το γαλλικό κράτος είχε ίχνος αντιθρησκευτικής και διαφωτιστικής ειλικρίνειας, θα είχε ζητήσει ήδη την αποβολή της Πολωνίας από την Ε.Ε. που πριν από λίγες μέρες, στο όνομα ενός θρησκευτικού φονταμενταλισμού, απαγόρευσε τις εκτρώσεις (πρακτικά σε κάθε περίπτωση). Κάτι μου λέει, όμως, πως δεν θα το κάνει.
————–
Διαβάστε: To δικαίωμα στη βλασφημία, Βασίλης Βαμβακάς, lifo
(Εικόνας: απόσπασμα από πίνακα του Andy Warhol)
