Η Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης παύει τη λειτουργία της.
ΕΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΛΕΙΝΕΙ, Ο ΑΓΩΝΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ!
«Οδοιπόρε, δεν υπάρχει δρόμος· ο δρόμος χαράζεται περπατώντας»
Antonio Machado
Τον Ιανουάριο του 2013 μια ομάδα ανθρώπων αποφάσισε να δημιουργήσει μια νέα αναρχική συλλογικότητα στην πόλη της Θεσσαλονίκης, αφενός επιδιώκοντας να εκφράσει πολιτικά το ρεύμα του ελευθεριακού κομμουνισμού και του κοινωνικού αναρχισμού, αφετέρου να συμβάλει στην τότε αναδυόμενη προσπάθεια συγκρότησης μιας πανελλαδικής Αναρχικής Ομοσπονδίας.
Μέσα σε αυτά τα δεκατρία χρόνια δεκάδες συντρόφισσες και σύντροφοι επέλεξαν να ενταχθούν στη συλλογικότητα αυτή, άλλες/οι για μικρότερο και άλλες/οι για μεγαλύτερο διάστημα, συμβάλλοντας με αυτήν τους την επιλογή τόσο στην οργάνωση του αναρχικού-αντιεξουσιαστικού κινήματος όσο και στην ενίσχυση των κοινωνικών-ταξικών αγώνων, διαμορφώνοντας τη φυσιογνωμία της συλλογικότητας και διαμορφούμενες/οι με τη σειρά τους από εκείνη.
Η Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης μέσα από τη συμμετοχή της σε αγωνιστικές διαδικασίες όλα αυτά τα χρόνια μεγάλωσε, ωρίμασε, έμαθε, άλλαξε. Ενθουσιάστηκε, απελπίστηκε και ξαναενθουσιάστηκε αμέτρητες φορές. Αμέτρητες φορές βρέθηκε αντιμέτωπη με όρια και αδιέξοδα, αμέτρητες φορές αναζήτησε και δοκίμασε τους συλλογικούς τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να συνεχίσει κάθε φορά γόνιμα, όπως πάντα ήλπιζε, τη δράση της.
Δεκατρία χρόνια συντροφικών σχέσεων και συμμετοχής σε κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες δε χωρούν σε λίγες σελίδες, πόσω μάλλον σε λίγες γραμμές.
Ωστόσο, έστω και ως μια σύντομη ιστορική καταγραφή, θα θέλαμε να πούμε ότι νιώθουμε τιμή και χαρά που συμμετείχαμε στους αντιμνημονιακούς αγώνες και στις κινητοποιήσεις κατά της λιτότητας την περίοδο 2012–2015, στο κίνημα ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές από το 2012 μέχρι σήμερα, στο κίνημα αλληλεγγύης στους εργάτες που κατέλαβαν το εργοστάσιο της ΒΙΟ.ΜΕ. το 2012 και το λειτουργούν με όρους αυτοδιαχείρισης έκτοτε· στο αντιφασιστικό κίνημα που κορυφώθηκε πανελλαδικά μετά τη δολοφονία του αντιφασίστα μουσικού, Παύλου Φύσσα, από τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής το 2013, ενώ στην πόλη μας αποτέλεσε ένα καίριας σημασίας ανάχωμα τόσο απέναντι στις φασιστικές γκρούπες που πραγματοποίησαν επιθέσεις μέσα από τα συλλαλητήρια για το «μακεδονικό» το 2018 όσο και απέναντι στη γενικότερη έξαρση της εθνικιστικής/φασιστικής δραστηριότητας στην πόλη τα χρόνια που ακολούθησαν (όπως στη Σταυρούπολη το 2021)· στο κίνημα αλληλεγγύης προς τους/τις μετανάστ(ρι)ες και πρόσφυγες (ειδικά την περίοδο 2015–2018) καθώς και στις συνεχείς δράσεις ενάντια στην όλο και κλιμακούμενη αντιμεταναστευτική πολιτική του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα· στο κίνημα ενάντια στο «νέο ασφαλιστικό» το 2016 αλλά και σε κάθε μεγάλη ή μικρή απεργιακή κινητοποίηση μέσα από πολιτικά ή συνδικαλιστικά μορφώματα, στον αγώνα ενάντια στην κατάργηση της κυριακάτικης αργίας· στο φεμινιστικό και LGBTQI+ κίνημα γενικότερα αλλά και συγκεκριμένα στις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν τη δολοφονία της Zackie Oh! το 2018· στις γιγαντιαίες συγκεντρώσεις για το κρατικό-καπιταλιστικό έγκλημα των Τεμπών από το 2023 καθώς και σε κάθε αγώνα ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις και την απαξίωση του κράτους πρόνοιας, όπως στους αγώνες για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας, ιδίως κατά την περίοδο της πανδημίας (2020–2022) αλλά και στις φοιτητικές κινητοποιήσεις της τελευταίας δεκαετίας για την υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα του πανεπιστημίου και ενάντια στις αυταρχικές πολιτικές εντός του· στο κίνημα αλληλεγγύης στους μεγάλους αγώνες των κρατουμένων το 2014 και το 2015, στην απεργία πείνας του Κώστα Σακκά το 2013, του Νίκου Ρωμανού το 2014, του Δημήτρη Κουφοντίνα το 2016 και το 2021, στον αγώνα για δικαίωση του Τάσου Θεοφίλου το 2017 καθώς και σε όλες τις κινητοποιήσεις αγωνιστών και αγωνιστριών εντός των τειχών όλα αυτά τα χρόνια, στις κινητοποιήσεις για την υπεράσπιση των καταλήψεων, ενάντια στην αστυνομική καταστολή και τον αυταρχισμό του κράτους, ενάντια στις κρατικές και εργοδοτικές δολοφονίες.
Όλα αυτά τα χρόνια προσπαθήσαμε να στηρίζουμε σταθερά αντιπολεμικές και αντι-ιμπεριαλιστικές πρωτοβουλίες και κινητοποιήσεις τόσο κόντρα στην πολεμική προετοιμασία του ίδιου ελληνικού κράτους όσο και ενάντια σε πολέμους και σφαγές σε διάφορα σημεία του πλανήτη, με πιο πρόσφατες τις κινητοποιήσεις για τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού. Δείξαμε τη διεθνιστική μας αλληλεγγύη σε κάθε ευκαιρία, ιδιαίτερα, μάλιστα, για τις Κούρδισσες συντρόφισσες και τους Κούρδους συντρόφους μας.
Από την αρχή της λειτουργίας μας δώσαμε όσο παραπάνω βάρος μπορούσαμε σε διαδικασίες αυτομόρφωσης και εκπαίδευσης για τα μέλη της συλλογικότητάς μας (κάτι που ελπίζουμε ότι είναι ευδιάκριτο τόσο στο καταστατικό και την ιδρυτική μας διακήρυξη όσο και στα κείμενα και τις εισηγήσεις μας) όσο και γενικότερα για τον κόσμο του κινήματος, θεωρώντας ότι η θεωρητική συγκρότηση, η διάσωση της ιστορικής-αγωνιστικής μνήμης και η συλλογική διάδοση της γνώσης αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για μια χειραφετική και στοχευμένη πολιτική δράση. Μεγάλη περηφάνια νιώθουμε επίσης και για το εκδοτικό και θεωρητικό έργο που μπορέσαμε να αναπτύξουμε μέσα από τις Ελευθεριακές Εκδόσεις «Κουρσάλ» και την Πολιτική Επιθεώρηση «Κοινωνικός Αναρχισμός» (η οποία μετρά 7 τεύχη μέχρι τώρα) καθώς και για τη συμμετοχή μας κάθε χρόνο στο Ελευθεριακό Φεστιβάλ Βιβλίου της Θεσσαλονίκης.
Άλλοτε με δικιά μας πρωτοβουλία και άλλοτε στηρίζοντας πρωτοβουλίες άλλων, μέσα από στέκια και καταλήψεις, μέσα από πολιτικές διαδικασίες και εκδηλώσεις, συντονισμούς συλλογικοτήτων και ανοιχτές συνελεύσεις, τοπικές και πανελλαδικές κινητοποιήσεις, αντανακλαστικά καλέσματα και επετειακές διαδηλώσεις, πορείες και συγκρούσεις, κέντρα αγώνα και περιφρουρήσεις, εργατικούς αγώνες και αντιφασιστικές περιπολίες, φεστιβάλ και καμπάνιες, συλλογικές κουζίνες και συναυλίες, είχαμε τη χαρά και την τύχη να γνωριστούμε με αμέτρητους συντρόφους και συντρόφισσες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, να αγωνιστούμε, να εμπνευστούμε και να δημιουργήσουμε από κοινού, να απογοητευτούμε, να στεναχωρηθούμε, να ανασυγκροτηθούμε μαζεύοντας τα κομμάτια μας και να συνεχίσουμε και πάλι από κοινού. Είχαμε τη χαρά και την τύχη να οραματιστούμε συλλογικά έναν καλύτερο μελλοντικό κόσμο για όλες και όλους, τη χαρά και την τύχη να αγωνιστούμε καθημερινά για αυτόν, κάνοντάς τον έτσι απτό και πραγματικό ήδη στο εδώ και στο τώρα.
Αυτό το όμορφο, περιπετειώδες και γεμάτο εκπλήξεις ταξίδι που κάναμε με όχημα την ΕΠΘ κρίνουμε πως έφτασε στο τέλος του. Και αυτό όχι τόσο εξαιτίας υποκειμενικών παραγόντων (εσωτερικές διαφωνίες, μειωμένη δυναμική, συσσωρευμένη κόπωση κ.λπ.) αλλά κυρίως λόγω αντικειμενικών παραγόντων, με την εν λόγω δύσκολη και επίπονη απόφαση να αποτελεί την κατάληξη δύο χρόνων εκτεταμένου εσωτερικού απολογισμού, προβληματισμού και συζήτησης.
Από την ίδρυσή μας υποστηρίζαμε εμφατικά ότι η συγκρότηση μιας ενιαίας, αναρχικής, πανελλαδικής οργάνωσης αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση τόσο για την οργανωτική αναβάθμιση του αναρχικού κινήματος όσο και για την αποτελεσματικότερη συμβολή του κινήματος αυτού στην κοινωνική και ταξική πάλη. Η θέση αυτή δεν υπήρξε ποτέ για μας απλώς μια αφηρημένη «ιδεολογική» διακήρυξη, αλλά βασικός πυλώνας της συγκρότησής μας, καθώς και διαρκής και επίμονη επιδίωξη κατά το μεγαλύτερο μέρος της λειτουργίας και δράσης μας. Ωστόσο, μετά την αποτυχία της προσπάθειας συγκρότησης μιας πανελλαδικής ομοσπονδιακής δομής (Αναρχική Ομοσπονδία), προσπάθεια στην οποία καταβάλαμε όλες μας τις δυνάμεις, και ελλείψει μιας νέας αντίστοιχης προοπτικής, βρεθήκαμε αντιμέτωπες/οι με μια ασυμφιλίωτη αντίφαση: να υπερασπιζόμαστε πολιτικά την ανάγκη υπέρβασης της μορφής οργάνωσης των ολιγομελών τοπικών ομάδων πολιτικής συγγένειας, ενώ στην πράξη συνεχίζαμε να λειτουργούμε ως ακόμη μία τέτοια, καταλήγοντας περισσότερο μάλλον να ενισχύουμε αυτήν την πολιτική μορφή παρά να την αμφισβητούμε και να επιχειρούμε την υπέρβασή της, όπως πάντα προσδοκούσαμε.
Η σταδιακή, λοιπόν, συνειδητοποίηση της ανικανότητας και αδυναμίας μας να διατηρήσουμε μια κατά τη γνώμη μας επαρκώς γόνιμη και ουσιαστική δράση/παρέμβαση μέσω αυτής της περιορισμένης και περιοριστικής πολιτικής μορφής μάς οδήγησε στο λογικό συμπέρασμα ότι η Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό της κύκλο, προσφέροντας εν τω μεταξύ όσα μπορούσε να προσφέρει στο κίνημα και μέσω αυτού στην κοινωνία.
Με θλίψη για το σημαντικό αυτό κεφάλαιο της συλλογικής μας ζωής που πλέον κλείνουμε, αλλά και με περηφάνια για όσα χτίσαμε και καταφέραμε από κοινού όλα αυτά τα χρόνια, σήμερα, 19 Ιούλη 2026, ανακοινώνουμε την παύση λειτουργίας της συλλογικότητάς μας. Οι Ελευθεριακές Εκδόσεις «Κουρσάλ», παρ’ όλα αυτά, θα συνεχίσουν κανονικά τη λειτουργία τους. Επιλέξαμε να τερματίσουμε την ύπαρξη της συλλογικότητάς μας με μια εκδήλωση απολογισμού των 13 χρόνων δράσης της και με το κρέμασμα ενός γιγαντοπανό στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης τιμώντας τα 90 χρόνια από την έναρξη της Ισπανικής Επανάστασης, του επαναστατικού γεγονότος που μας ενέπνευσε, μας εμπνέει και θα συνεχίσει να μας εμπνέει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο.
Οι συλλογικότητές μας δεν είναι παρά τα μέσα με τα οποία βαδίζουμε. Όσο κι αν αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ζωής και της δράσης μας, δεν πρέπει να παραμένουμε προσκολλημένες/οι σε αυτές. Οφείλουμε να ασκούμε αυτοκριτική, να επαναξιολογούμε τις επιλογές μας και να είμαστε έτοιμες/οι να αναγνωρίζουμε πότε ολοκληρώθηκε ένας κύκλος, να πραγματοποιούμε ρήξεις και να αναζητούμε νέους δρόμους.
Γιατί, όπως λένε και οι Ζαπατίστας, «βαδίζουμε ρωτώντας».
Η απόφασή μας αυτή δε σηματοδοτεί την απόσυρση της καθεμιάς και του καθενός μας από τον αγώνα. Αντίθετα, θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τους καταπιεσμένους και εκμεταλλευόμενους αυτού του κόσμου και να αγωνιζόμαστε μαζί τους με κάθε τρόπο, να βρισκόμαστε δίπλα στις συντρόφισσες και τους συντρόφους μας όποτε και όπου χρειαστεί, μέσα από τα κοινωνικά-ταξικά μας μορφώματα και μέσα από νέα πολιτικά εγχειρήματα που ελπίζουμε ότι θα υπηρετήσουν αποτελεσματικότερα την ταξική πάλη και την επαναστατική προοπτική.
Η συμμετοχή στους κοινωνικούς και ταξικούς αγώνες δεν είναι απλώς ένα ενδεχόμενο για εμάς, αλλά εδώ και καιρό αποτελεί μια ζωτική μας λειτουργία. Έχοντας νιώσει τη χαρά και τη ζωντάνια του αγώνα και της συλλογικής ζωής όλα αυτά τα χρόνια μέσα στο κίνημα, υποψιαζόμαστε ότι η κατάστασή μας πλέον είναι μη αναστρέψιμη. Επιμένουμε ακόμα να θεωρούμε ότι αυτή είναι η μόνη ζωή που αξίζει να βιωθεί, σε έναν κόσμο που όλο και σκοτεινιάζει.
Ελπίζουμε λοιπόν ότι θα συνεχίσουμε «να τραγουδάμε δυνατά με μια πελώρια φωτιά μες στο κεφάλι», όπως νιώθουμε ότι κάναμε και μέχρι τώρα. «Ξανά από την αρχή και πάλι…»
Ευχόμαστε ολόψυχα το ίδιο και σε όλες και όλους εσάς, σε όσες και όσους σταθήκαμε κάποτε μαζί, σε όσες και όσους θα σταθούμε κάποτε μαζί!
Οργάνωση και Αγώνας
Για τον Ελευθεριακό Κομμουνισμό,
Για την Αναρχία
Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης (2013-2026)
19/7/2026
