Αυτή τη πρώτη μέρα του Μαΐου, οι εργαζόμενοι και τα μέλη των συνδικάτων, λαϊκοί, χωρικοί, αυτόχθονες και συνδικαλιστικές οργανώσεις, θα είναι μαζί με εκείνους που έχουν το λιγότερο, εγγυώντας τους τουλάχιστον ένα πιάτο φαγητού, με τις δημοφιλείς κατσαρόλες διαμαρτυρίας και την αλληλεγγύη τους, εν μέσω της κρίσης που ξετύλιξε η πανδημία COVID-19, αλλά η οποία δημιούργησε τις πολιτικές προσαρμογής των νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων της περιοχής.
Ίσως αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσουμε ή να τιμήσουμε την Ημέρα της Εργασίας σε αυτήν, την πιο άνιση περιοχή στον κόσμο, σε μια εποχή που η εργασία είναι σπάνια και απειλεί να είναι σχεδόν υπο εξαφάνηση ανθρώπινο δικαίωμα, ανοίγοντας τεράστια ερωτηματικά σε μεγάλο βαθμό για τις πλειοψηφίες των λαών μας.
Δεν υπάρχει δουλειά. Δεν υπάρχει υγεία ή φαγητό. Τα κόκκινα κουρέλια στις πόλεις και τις κωμοπόλεις της Κολομβίας αναφέρουν το αίτημα των εξαιρούμενων από την ακροδεξιά κυβέρνηση του Iván Duque, λαών για αλληλεγγύη, και φωνάζει «είμαστε πεινασμένοι». Εκατοντάδες φέρετρα και πτώματα εγκαταλείφθηκαν στους δρόμους του Guayaquil, στον Ισημερινό, στη Χιλή, στη Βραζιλία. Η απαίτηση είναι, ίσως, η ίδια με περισσότερες από 15 δεκαετίες πριν: ψωμί, ειρήνη και εργασία.
Χιλιάδες Περουβιανοί ταξιδεύουν εκατοντάδες χιλιόμετρα κατά μήκος των κύριων δρόμων της χώρας, αφήνοντας τη Λίμα και άλλες μεγάλες πόλεις όπου μέχρι πρόσφατα υποσιτήζονταν, για να επιστρέψουν στις πόλεις των Άνδεων αναζητώντας τη διατήρηση της γης που το κράτος τους αρνείται.
Οι μάρτυρες, ο κόσμος σήμερα και ο επόμενος
Σε (σχεδόν) σε όλο τον κόσμο, κάθε Πρώτη του Μαΐου τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα του Εργαζομένου, σε φόρο τιμής στους «Μάρτυρες του Σικάγου», όπως ονομάζεται η ομάδα αναρχικών συνδικαλιστών που εκτελέστηκαν το 1886 στις Ηνωμένες Πολιτείες στον αγώνα για την κατάκτηση του 8ωρου ως εργάσιμη ημέρα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, η Ημέρα της Εργασίας γιορτάζεται την πρώτη Δευτέρα του Σεπτεμβρίου, σε φόρο τιμής στους Ιππότες της Εργασίας έτσι ώστε οι άνθρωποι να ξεχνούν τις διεκδικήσεις του Σικάγου.
Στην περιοχή μας, ανοίγει μια νέα φάση ανάπτυξης των εργασιακών σχέσεων, στην οποία ο αντίκτυπος της ανεργίας, της υποαπασχόλησης και της μείωσης των μισθών ευρέων τομέων, απαιτεί νέες οικονομικές, κοινωνικές και νομικές λύσεις, με πρωτοφανείς προβλέψεις. Η παγκόσμια πανδημία έχει αλλάξει τόσο αυτή τη συζήτηση όσο και το ιστορικό τοπίο των εργασιακών δικαιωμάτων.
Τα «κλασικά» εργασιακά δικαιώματα, που γεννήθηκαν σχεδόν πριν από έναν αιώνα, έχουν υπερβεί τις τρέχουσες συνθήκες της Λατινικής Αμερικής.
Ας δούμε τι μας λένε οι μελέτες των ειδικών. Μέχρι στιγμής φέτος, το 81% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού – περισσότεροι από 2,7 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι – πάσχουν από ολική ή μερική ανεργία. Εάν συνεχιστεί αυτή η τάση, το δεύτερο εξάμηνο του έτους η μείωση της απασχόλησης θα πλήξει 195 εκατομμύρια εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, με 48 ώρες εργασίας την εβδομάδα.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, 3,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι επηρεάζονται ήδη, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, από την εργασιακή κρίση. 2,5 δισεκατομμύρια, δηλαδή το 38% του ενεργού πληθυσμού του κόσμου, βρίσκονται σε τομείς που αντιμετωπίζουν σοβαρή πτώση της παραγωγής, ιδίως το λιανικό εμπόριο, τις υπηρεσίες στέγασης και τροφίμων και τις μεταποιητικές βιομηχανίες.
Στο δεύτερο επίπεδο του αντίκτυπου – περισσότερο από 11% – είναι οι τέχνες, η ψυχαγωγία, η αναψυχή, η μεταφορά, η ενημέρωση και η επικοινωνία. Μεταξύ των τομέων που έχουν πληγεί μέχρι σήμερα από την ανεργία είναι η υγεία, η εκπαίδευση, οι βασικές δημόσιες υπηρεσίες, η δημόσια διοίκηση και η άμυνα, καθώς και η γεωργία και η κτηνοτροφία. Εν τω μεταξύ, οι κατασκευαστικές, μεταλλευτικές, ασφαλιστικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες επηρεάζονται μετρίως σε όλο τον κόσμο.
Ο συναγερμός χτυπά για τους εργαζόμενους στην άτυπη οικονομία, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου 2 δισεκατομμύρια άτομα, η πλειονότητα των αναπτυσσόμενων και των αναδυόμενων χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, με την επιβαρυντική περίσταση ότι, γενικά, στερούνται βασικής προστασίας, κάλυψης κοινωνικής ασφάλισης, ιατρικής περίθαλψης και, σε περίπτωση ασθένειας, υποκατάστασης εισοδήματος.
Ολόκληρες περιοχές, όπως η Κεντρική Αμερική ή η Αμερική των Άνδεων, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από άτυπες δραστηριότητες. Αυτές έχουν επίσης έντονη συχνότητα στις αστικές συγκεντρώσεις της Λατινικής Αμερικής, από το Μπουένος Άιρες έως την Πόλη του Μεξικού, περνώντας από Μπογκοτά, Καράκας, Λίμα ή Λα Παζ.
Η βιομηχανία τηλεπικοινωνιών, στα χέρια πέντε πολυεθνικών, ευδοκιμεί χάρη στην εξαγωγή προσωπικών δεδομένων και την πώληση προβλέψεων σχετικά με τη συμπεριφορά των χρηστών του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων σε όσους πληρώνουν για αυτά. Οι εταιρείες (και οι κυβερνήσεις) κατάλαβαν ότι για να αυξηθούν τα οφέλη (οικονομική και χειραγώγηση της συλλογικής φαντασίας) ήταν απαραίτητο να προσπαθήσουμε να τροποποιήσουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά σε μεγάλη κλίμακα.
Σήμερα το εργατικό δυναμικό δεν διαμορφώνεται πλέον από υπαλλήλους που λαμβάνουν μισθό σε αντάλλαγμα για την εργασία τους, αλλά από χρήστες δωρεάν εφαρμογών και υπηρεσιών, ικανοποιημένων για αυτο που θα αποκτήσουν σε αντάλλαγμα στο να δώσουν χωρίς συγκατάθεση σε διάφορες εταιρείες ένα αρχείο των εμπειριών τους στη ζωή.
Υπολογίστηκε, πριν από την πανδημία, ότι έως το 2030 θα χρειαστούν περισσότερες από 600 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας, για να συμβαδίσουν με την αύξηση του πληθυσμού. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 40 εκατομμύρια θέσεις εργασίας ετησίως.
Ταυτόχρονα έγινε λόγος για την ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών 780 εκατομμυρίων εργαζομένων γυναικών και ανδρών, που δεν κερδίζουν αρκετά για να ξεφύγουν από τη φτώχεια των μόλις δύο δολαρίων την ημέρα.
Φέτος και μετά την πανδημία (δεν είναι γνωστό πότε θα σταματήσει), το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής θα υποστεί πτώση 5,3% και ο αριθμός των φτωχών θα αυξηθεί 4,4% και θα ξεπεράσει τα 186 εκατομμύρια. του 2019 σε 214,7 εκατομμύρια, σχεδόν 29 εκατομμύρια περισσότερα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Οικονομικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (ECLAC).
Το ποσοστό ανεργίας στην περιοχή θα είναι περίπου 11,5 % , αύξηση 3,4 εκατοστιαίων μονάδων από το επίπεδο του 2019 (8,1%), φτάνοντας σχεδόν 38 εκατομμύρια άνεργους, 12 εκατομμύρια περισσότερα Το 2019, ενώ η ακραία φτώχεια θα φτάσει το 13,5% των Λατινοαμερικανών, με αύξηση 16 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Οι επιπτώσεις του covid-19 θα δημιουργήσουν τη μεγαλύτερη ύφεση που υπέστη η περιοχή από το 1914 και το 1930. Αναμένεται απότομη αύξηση της ανεργίας με αρνητικές επιπτώσεις στη φτώχεια και την ανισότητα. Η πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους είναι επείγουσα για την περιοχή, με βάση την ευέλικτη υποστήριξη πολυμερών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, συνοδευόμενη από χαμηλού κόστους πίστωση, απαλλαγές από υπηρεσίες χρέους και ενδεχόμενες ακυρώσεις χρέους, πρόσθεσε ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών. .
Πέρα από την πανδημία, υπάρχουν ζητήματα που σχετίζονται με το μέλλον της εργασίας που επηρεάζουν το παρόν και το μέλλον και ιδίως τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως γυναίκες, μετανάστες, αγροτικές κοινότητες και αυτόχθονες πληθυσμοί.
Στη μεγάλη λίστα είναι και ο αντίκτυπος των νέων τεχνολογιών στην απασχόληση, την εργασία και τις συνθήκες εργασίας. Αλλά και η μείωση του όγκου της απασχόλησης (τεχνολογική ανεργία), η τηλε-απασχόληση, η αυτοαπασχόληση, η επιχειρηματικότητα, η τεχνολογική επισφάλεια.
Οι συζητήσεις για τα κοινωνικά κινήματα που ομαδοποιούν τους αποκλεισμένους (ένα μεταβατικό φαινόμενο που προκύπτει από την καπιταλιστική κρίση;) και η σχέση με τον συνδικαλισμό παρέμειναν στα χαρτιά. σχετικά με την πρόταση βασικού εισοδήματος, τη μετάβαση από την εργασία σε εμπορικούς / αστικούς κανονισμούς.
Ή προς τις εργασιακές δραστηριότητες χωρίς καμία ρύθμιση, και σχετικά με τις προκλήσεις για την οργάνωση των συνδικάτων και την εκπροσώπηση ενόψει αλλαγών στο σύστημα οργάνωσης των επιχειρήσεων.
Όπως συμβαίνει ιστορικά στο εργατικό κίνημα, οι επιλογές είναι προσαρμογή ή αντιπαράθεση. Αυτή τη Πρώτη του Μαΐου, λόγο πανδημίας, δεν θα υπάρξουν σημαντικές διαδηλώσεις, αλλά ο αγώνας θα παραμείνει ο ίδιος, η ελπίδα ενός νέου κόσμου, απαραίτητη, απαραίτητη, για όλους, αυτή είναι η σημαία.
