Υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι σε αυτό τον κόσμο: Αυτοί που αναρωτιούνται γιατί άργησαν τόσα χρόνια να συμβούν τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στις ΗΠΑ και αυτοί που αναρωτιούνται γιατί συμβαίνουν τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στις ΗΠΑ. Προφανώς, η θεμελιώδης διαφορά έχει να κάνει με την κοσμοθεωρία κάθε ατόμου. Οι πρώτοι θεωρούν ότι η ρόδα της ιστορίας δεν σταματάει ποτέ να γυρίζει, η ανθρωπότητα αντιδρά, έχει ζωντάνια και παλεύει για κάτι καλύτερο. Οι δεύτεροι πιστεύουν ότι, εδώ και δεκαετίες, έχουμε φτάσει στην εποχή που τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, αγγίξαμε στο τέλος της ιστορίας και κανείς δεν πρέπει να αντιδράει στην υπάρχουσα κατάσταση.
Η δολοφονία του Τζόρτζ Φλόιντ άνοιξε τις πύλες της κολάσεως. Αν θέλουμε να ακριβολογούμε χρειάζεται να τονίσουμε ότι οι κρατικές δολοφονίες είναι συχνό φαινόμενο στις ΗΠΑ ανεξάρτητα από το ποιος είναι στην κυβέρνηση. Για παράδειγμα, επί προεδρίας του “καλού” Ομπάμα είχαμε χιλιάδες θανάτους που προκλήθηκαν από τη χρήση αναίτιας και υπερβολικής αστυνομικής βίας. Ποιος ξεχνάει τον Αφροαμερικάνο Έρικ Γκάρνερ που πέθανε από ασφυξία κατά τη σύλληψή του από λευκούς μπάτσους στη Νέα Υόρκη το 2014; Ο θάνατός του Έρικ ήταν αυτός που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάδυση του κινήματος Black Lives Matter. Η θητεία του Ομπάμα απλά μας υπενθυμίζει ότι κανένα σύστημα δεν πέφτει από μέσα. Ακόμη και αν έχει καλές προθέσεις κάποιος, το σύστημα θα τον χρησιμοποιήσει για μία συγκεκριμένη δουλειά και θα τον ενσωματώσει με χαρακτηριστική ευκολία στην κουλτούρα του μέσα σε λίγα 24ωρα.
Ο ερχομός του λάτρη των fake news Τραμπ ίσως ήταν το σινιάλο που έψαχναν τα πιο συντηρητικά στρώματα των ΗΠΑ για να θυμηθούν την κυριαρχία των λευκών και τις φυλετικές διακρίσεις. Πρωταρχικός σκοπός της κυβέρνησης του Ντόναλντ ήταν να περιοριστεί η επιρροή των ΗΠΑ στην παγκόσμια σφαίρα για να μαζέψει τα έξοδα της η αυτοκρατορία και να εστιάσει στην αύξηση των πόρων εντός των τειχών. Και σε αυτόν τον τομέα τα πήγε από συμπαθητικά έως καλά. Οι τρομακτικές οικονομικές ανισότητες ήταν παρούσες πολύ πριν τον ερχομό του, η κοινωνική οργή επίσης, το ρατσιστικό υπόβαθρο στα σώματα ασφαλείας το ίδιο. Μέχρι που ήρθε ο ιός από την Κίνα, σταμάτησε η οικονομική δραστηριότητα και μέσα σε 2-3 μήνες προστέθηκαν σε αυτό το άκρως εκρηκτικό μείγμα που σιγόβραζε στην αμερικανική επικράτεια και σαράντα (40) εκατομμύρια άνεργοι. Το μόνο που έμενε για να γίνει η έκρηξη ήταν η αφορμή και αυτή δόθηκε από ένα λευκό μπάτσο που δολοφόνησε εν ψυχρώ έναν Αφροαμερικάνο.
Τα υπόλοιπα είναι γνωστά: Η φωτιά εξαπλώθηκε ραγδαία. Διαδηλώσεις, ταραχές, συγκρούσεις και πλιάτσικο σε δεκάδες πόλεις των ΗΠΑ. Νεκροί και τραυματίες διαδηλωτές και μπάτσοι, απαγόρευση κυκλοφορίας, εθνοφρουρά και πολιορκία του Λευκού Οίκου. Παρά τη συντονισμένη προσπάθεια της αμερικανικής δεξιάς να χαρακτηρίσει την εξέγερση σαν “φυλετική”, βλέπουμε πως στους δρόμους βρίσκονται μαζί άσποροι, μαύροι, κίτρινοι και λατίνοι. Δεν έχουν μέλλον, αρκετοί είναι ήδη άνεργοι και όσοι δουλεύουν με το ζόρι μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους στο τέλος του μήνα. Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, βλέπουν ότι ο κάθε ψυχασθενής που φοράει τη στολή της αστυνομίας μπορεί να δολοφονεί ανενόχλητος. Το περίεργο θα ήταν να μην υπάρξει αντίδραση σε όλα αυτά και όχι να υπάρξει αντίδραση. Ναι, αλλά η βία; Είναι δυνατόν να διαδηλώνει κάποιος και να χρησιμοποιεί βία στις μέρες μας; Μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση της βίας;
Φυσικά και μπορεί. Η βία δεν προέκυψε από μόνη της φίλε αναγνώστη. Έρχεται σαν απάντηση σε ένα βίαιο γεγονός, όπως είναι η δολοφονία ενός ανθρώπου, ο οποίος στη χειρότερη εκδοχή του περιστατικού, το μόνο “έγκλημα” που έκανε ήταν να έχει ένα πλαστό 20δόλαρο στην τσέπη του. Κανένας νόμος σε κανένα μέρος του πλανήτη δεν τιμωρεί τους παραβάτες ενός πλαστού χαρτονομίσματος με θάνατο. Άρα, οι βίαιες ενέργειες κάποιων διαδηλωτών δεν προκύπτουν αυθόρμητα και αυτόνομα. Είναι η αναπόφευκτη αντιβία που έρχεται ως αντίδραση στην πρωτογενή κρατική βία. Οι βίαιες ενέργειες των εξεγερμένων Αμερικανών στην προκειμένη περίπτωση περιγράφονται άψογα από ένα παλιό γραπτό του γνωστού Μεξικάνου συγγραφέα Πάκο Iγνάσιο Tάιμπο II: Είναι η εμπροσθοφυλακή μίας ευρείας λαϊκής αντίδρασης από την οποία τρέφονται ενώ συγχρόνως την τρέφουν. Για αυτό και η εξέγερση δεν προβλέπεται να τελειώσει σύντομα.
Μερικούς μήνες πριν, δύο ιστορικές φυσιογνωμίες της αμερικανικής κοινωνίας είχαν εκφράσει τις απόψεις τους για την επόμενη μέρα. Απάντησαν σε πολλά και από τότε μου είχαν φανεί ενδιαφέροντα τα λεγόμενά τους. Από τη μία, ο Νόαμ Τσόμσκι που υποστήριζε ότι μετά τον ιό θα έχουμε δύο πιο σημαντικές κρίσεις να αντιμετωπίσουμε: «Η μία είναι ο αυξανόμενος κίνδυνος ενός πυρηνικού πολέμου και η άλλη είναι, φυσικά, η αυξανόμενη απειλή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο κορονοϊός είναι κάτι άσχημο και μπορεί να έχει τρομακτικές συνέπειες, αλλά θα υπάρξει ανάκαμψη. Ενώ οι άλλες δύο απειλές, αν δεν αντιμετωπιστούν, θα είναι το τέλος μας». Προς το τέλος της συνέντευξης, ο Τσόμσκι αναφέρθηκε και στις επιλογές που θα έχουμε μετά από αυτή την κρίση: «Όταν ξεπεράσουμε αυτή την κρίση, οι επιλογές που θα έχουμε θα είναι είτε άκρως αυταρχικά και βίαια κράτη ή ριζική ανασυγκρότηση με πιο ανθρώπινες συνθήκες, που οι ανθρώπινες ανάγκες θα έρχονται πρώτες αντί του ιδιωτικού κέρδους. Υπάρχει η δυνατότητα να οργανωθούν οι άνθρωποι και να φέρουν έναν πολύ καλύτερο κόσμο».
Από την άλλη, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χένρι Κίσινγκερ, προειδοποίησε πως ο κορονοϊός θα μπορούσε να προκαλέσει μια παγκόσμια οικονομική καταστροφή που θα βιώσουν οι επόμενες γενιές, εάν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Σε άρθρο του στη Wall Street Journal με τίτλο “Η πανδημία του κορονοϊού θα αλλάξει για πάντα την παγκόσμια τάξη”, επεσήμανε πως «μια αποτυχία στην αντιμετώπιση της κρίσης θα βάλει φωτιά σε όλο τον κόσμο». Η έμπειρη αλεπού των ΗΠΑ προέτρεψε την κυβέρνηση να κινηθεί αποτελεσματικά και πολύ γρήγορα προκειμένου όχι μόνο να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, αλλά να νικήσει και την ασθένεια. Στο τέλος, ο Κίσινγκερ δεν έκρυψε και την πραγματική αγωνία του για όσα βλέπει να έρχονται στο μέλλον. Ίσως βλέπει και αυτός ότι έχουμε φτάσει σε οριακό σημείο και τα λόγια του δεν είναι τυχαία: «Οι αρχές της φιλελεύθερης οικονομίας και του φιλελεύθερου τρόπου σκέψης πρέπει να διασωθούν και να προστατευθούν. Μέλημα της κυβέρνησης πρέπει να είναι η ασφάλεια, η τάξη και η ευημερία της κοινωνίας»…
