«Ο απρόσβλητος καπιταλισμός μας έφερε σε αυτήν την καταστροφή. Πρέπει να σταματήσουμε και να αντιστρέψουμε την ιδιωτικοποίηση των κοινών για να προστατεύσουμε και να καλλιεργήσουμε αυτούς τους φυσικούς πόρους για τις μελλοντικές γενιές».
Μια μελέτη που κυκλοφόρησε την Τρίτη από το Ινστιτούτο του Όκλαντ περιγράφει ένα “άνευ προηγουμένου κύμα ιδιωτικοποίησης των φυσικών πόρων που βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλο τον κόσμο” – αυτό που καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της.
Σύμφωνα με την έκθεση του προοδευτικού think tank (pdf), «Driving Dispossession: The Global Push to Ξεκλείδωμα του Οικονομικού Δυναμικού της Γης», οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο –ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες– συχνά πιέζονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και δυτικούς οργανισμούς να ανοίξουν γη για τη λεγόμενη «παραγωγική χρήση» από ανθρακωρύχους, συμφέροντα αγροτικών επιχειρήσεων και άλλες εταιρικές οντότητες που προτίθενται να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς πόρους για προσωπικό κέρδος.
Ειδικότερα, οι ΗΠΑ, σύμφωνα με την έκθεση, είναι “βασικός παράγοντας σε μια απρόσβλητη επίθεση για ιδιωτικοποίηση γης σε όλο τον κόσμο”.
Με την αποψίλωση των δασών και την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων που συμβάλλουν στην τροφοδότηση της κλιματικής κρίσης, οι κυβερνήσεις ωθούνται προς μια κατεύθυνση που “είναι ακριβώς το αντίθετο της δραστικής αλλαγής που πρέπει να κερδίσουμε στον αγώνα ενάντια στην κλιματική αλλαγή”, δήλωσε η Frederic Mousseau, διευθυντής πολιτικής του Ινστιτούτου Oakland και επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης,
“Το μεγαλύτερο μέρος της γης στον πλανήτη μας, ειδικά στον Παγκόσμιο Νότο, είναι δημόσια γη ή γη που υπόκειται σε συνηθισμένα συστήματα ιδιοκτησίας [και] θεωρείται εμπόδιο στην εκμετάλλευση και την οικονομική ανάπτυξη”, δήλωσε η Mousseau.
Το Ινστιτούτο του Όκλαντ συμπεριέλαβε στην έκθεσή του έξι μελέτες περιπτώσεων στην Ουκρανία, τη Μιανμάρ, τη Σρι Λάνκα, τη Ζάμπια, την Παπούα Νέα Γουινέα και τη Βραζιλία, διαπιστώνοντας ότι η παγκόσμια ιδιωτικοποίηση γης οδηγείται συχνά άμεσα από τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Η Ζάμπια έχει επηρεαστεί από αυτό που το Ινστιτούτο αποκαλεί πρόσφατη «έξαρση αμερικανικών και ευρωπαϊκών νεοσύστατων επιχειρήσεων που προσπαθούν να εφαρμόσουν τεχνολογία blockchain στα κτηματολογικά μητρώα», αναφερόμενο στο ψηφιακό καθολικό που δημιουργήθηκε για το Bitcoin.
Η κυβέρνηση της Ζάμπια συνεργάζεται με την Medici Land Governance (MLG), μια εταιρεία blockchain και θυγατρική του διαδικτυακού λιανοπωλητή των ΗΠΑ Overstock.com, για να βοηθήσει με την εγγραφή και την καταχώριση γης. Σύμφωνα με τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο του Overstock.com, Patrick Byrne, η χρήση του blockchain “θα βοηθήσει στο ξεκλείδωμα τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγκόσμια αποθέματα ορυκτών που δεν είναι προσβάσιμα λόγω ασαφών συστημάτων διαχείρισης γης”.
Στη Σρι Λάνκα, μια κυβερνητική οντότητα των ΗΠΑ γνωστή ως Millenium Challenge Corporation (MCC) ενέκρινε ένα πενταετές συμβόλαιο για τη χώρα το 2019, προσφέροντας στην κυβέρνηση της Σρι Λάνκα 480 εκατομμύρια δολάρια για να χαρτογραφήσει και να ψηφιοποιήσει δημόσια εδάφη προκειμένου να “προωθήσει συναλλαγές γης που θα μπορούσαν να ενθαρρύνουντις επενδύσεις και να αυξήσουν τη χρήση τους ως οικονομικού περιουσιακού στοιχείου. “
“Το προτεινόμενο συμπαγές MCC θα στρέψει τον έλεγχο εκατομμυρίων εκταρίων μακριά από το κράτος σε ιδιωτικά συμφέροντα”, αναφέρει η έκθεση και προτάθηκε από μια αμερικανική οντότητα που συγκροτήθηκε το 2002 από το Κογκρέσο με τον δηλωμένο στόχο της “μείωσης της φτώχειας μέσω της ανάπτυξης”.
“Στην πράξη, η “ανακούφιση της φτώχειας” έχει υποστηρίξει την προώθηση του ιδιωτικού τομέα”, συνεχίζει η έκθεση. “Αυτό έχει μεταφράσει σε χώρες που μετατοπίζουν τις πολιτικές τους σε συμμόρφωση με ένα νεοφιλελεύθερο οικονομικό πλαίσιο – συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποίησης και της εμπορευματοποίησης της γης – σε αντάλλαγμα για σημαντικές χρηματοδοτικές επιχορηγήσεις”.
Τα συμπαγή MCC σε ολόκληρη την Αφρική «επέτρεψαν στους επενδυτές να αποκτήσουν γη σε τιμές ευκαιρίας για να διευκολύνουν τη βιομηχανική γεωργία μεγάλης κλίμακας εις βάρος των αγροτών μικρών εκμεταλλεύσεων», πρόσθεσε το Ινστιτούτο Oakland.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης την επιθετική ώθηση του προέδρου της Βραζιλίας Jair Bolsonaro να αναλάβει τον έλεγχο των αυτόχθονων εδαφών στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου, διορίζοντας ένα μέλος μιας από τις πιο ισχυρές οικογένειες αγροτικών επιχειρήσεων της χώρας για να ηγηθεί του Υπουργείου Γεωργίας. Οι παράνομες επιδρομές στη γη και οι μαζικές πυρκαγιές που προκαλούνται από τη γεωργία και τα μεταλλευτικά συμφέροντα έχουν απειλήσει τους αυτόχθονες πληθυσμούς, ενώ συμβάλλουν στην αποψίλωση των δασών και την κλιματική κρίση.
Καθώς το Ινστιτούτο δημοσίευσε την έκθεση ενώ η πανδημία Covid-19 ανεβαίνει την παγκόσμια οικονομία, η έκθεση επισημαίνει ότι «η επιστροφή στο φυσιολογικό δεν είναι επιλογή».
Αντ ‘αυτού, η οικονομική κρίση «πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως καταλύτης για την αντιμετώπιση των συστηματικών ζητημάτων που αφορούν την ανεξέλεγκτη υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων που οδήγησε την κλιματική κρίση στην τρέχουσα κατάσταση».
Αντί να διαγράφουν την τοπική διακυβέρνηση και να αρνούνται την ατομική αυτονομία, οι κυβερνήσεις πρέπει αντ ‘αυτού να οικοδομήσουν συστήματα που ενσωματώνουν μια ποικιλία συστημάτων κοινοτικής ιδιοκτησίας και να επικεντρωθούν σε μια αναπτυξιακή πορεία που εξυπηρετεί τους ανθρώπους αντί για εκείνη που απομακρύνει τη γη από αυτούς και εξυπηρετεί τα εταιρικά κέρδη.
