Ο ματωμένος Μάης του 36 στη Σαλονίκη.
Ήταν 30 Απριλίου του 1936 όταν η ελληνική Βουλή διέκοπτε τις εργασίες της έως τις 30 Σεπτεμβρίου μετά την ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού και μετέπειτα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά. Από τις πρώτες μέρες της θητείας του, ο Μεταξάς αναγκάστηκε να βρει τρόπους για να αντιμετωπίσει τις κινητοποιήσεις των καπνεργατών.
Οι ιστορικές πορείες που έγιναν στην πόλη της Θεσσαλονίκης και οι δρόμοι που πλημμύρισαν από διαδηλωτές έφεραν την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση και η εξουσία επέλεξε αυτό που επιλέγει πάντοτε όταν στριμώχνεται και ξεμένει από επιχειρήματα: Την άγρια καταστολή. Στις 9 Μαΐου, αρκετοί κλάδοι αποφασίζουν να συμπαρασταθούν στο δίκαιο αγώνα των καπνεργατών και βγαίνουν στους δρόμους μαζί τους. Είναι οικοδόμοι, εργάτες που δουλεύουν σε εργοστάσια, ναυτεργάτες, εργαζόμενοι στον ηλεκτρισμό, πολλοί ιδιωτικοί υπάλληλοι και ιδιοκτήτες καταστημάτων που κρατούν τα μαγαζιά τους κλειστά.
Όταν οι διαδηλωτές κινούνται προς το Διοικητήριο βρίσκουν μπροστά τους τη Χωροφυλακή που έχει εντολές για διάλυση του πλήθους με κάθε κόστος. Οι μπάτσοι ξεκινάνε να πυροβολούν και στο τέλος της ημέρας υπάρχουν 12 νεκροί και πάνω από 280 τραυματίες, όλοι από την πλευρά των διαδηλωτών. Μετά από αυτό, ο κόσμος ξεσηκώνεται, απαιτεί την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων και οι πιστολέρο χωροφύλακες αναγκάζονται να κλειδαμπαρωθούν στα αστυνομικά τμήματα για να σωθούν. Ο προνοητικός Μεταξάς τοποθετεί στρατιωτική φρουρά έξω από αυτά για να προστατεύσει την αστυνομία.
Αναμφίβολα, η απεργία των καπνεργατών του 1936 στη Σαλονίκη ήταν το «ελληνικό Σικάγο». Από τη μία μεριά οι αγωνιζόμενοι εργάτες που ζητούσαν αύξηση του ημερομίσθιου και από την άλλη μία αυταρχική κυβέρνηση που είχε μαζί της μόνο την παρακρατική φασιστική οργάνωση 3Ε. Το ελληνικό κράτος διαισθάνθηκε ότι η πολιτική και κοινωνική αναταραχή της εργατικής Πρωτομαγιάς θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη εξέγερση, ας μην ξεχνάμε ότι την ίδια εποχή ξεσπάει η επανάσταση των αναρχικών στην Ισπανία – η τελευταία απόπειρα να αγκαλιάσουμε την ουτοπία, επομένως έκανε all in για να διασώσει την ύπαρξή του.
Λίγους μήνες μετά τα γεγονότα της Σαλονίκης, έρχεται η δικτατορία του Μεταξά που έστειλε χιλιάδες κόσμου σε φυλακές και ξερονήσια, έκλεισε τους τεκέδες και στοχοποίησε κάθε άνθρωπο που δεν ήταν ένθερμος υποστηρικτής της. Ο φασισμός τα διέλυσε όλα, όπως συμβαίνει πάντα, και η Ελλάδα έμπαινε σε μία ζοφερή εποχή παρατεταμένης κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πληθυσμιακής κρίσης που θα διαρκούσε αρκετές δεκαετίες..
ΥΓ: Η ιστορία της Θεσσαλονίκης ήταν, είναι και θα είναι η ιστορία μιας πολυεθνικής πόλης των Βαλκανίων που έμαθε να αντιστέκεται.
