Έχεις κρίση; Πάρε όπλα | Η περίπτωση της κυβέρνησης Κανάρη (1877), του Νίκου Πελεκούδα
Από τις Μελέτες Χειραφέτησης/ Ελλάδα 1830 – 1918
Το 1877 στην Ελλάδα σοβεί μια ακόμα κρίση. Κρίση που αγκαλιάζει όλα τα επίπεδα της οικονομικής και πολιτικής ζωής. Έπειτα από την κατάρρευση αλλεπάλληλων κυβερνήσεων θα αναλάβει η δεύτερη οικουμενική κυβέρνηση υπό τον Κωνσταντίνο Κανάρη, υπέργηρο πλέον, ο οποίος θα επιλεγεί να ηγηθεί της κυβέρνησης περισσότερο για συμβολικούς λόγους και ελπίζοντας να ενοποιηθεί το πολιτικό προσωπικό.
Είναι η χρονιά της έκρηξης του Ρωσοτουρκικού Πολέμου στον οποίο η Ελλάδα προσβλέπει για την επέκταση της. Η Μεγάλη Ιδέα ακόμα είναι ενεργή και στοιχειώνει το πολιτικό σύστημα αλλά και μεγάλα κοινωνικά τμήματα που έχουν πειστεί πως θα είναι η διέξοδος από την κακή κατάσταση την οποία βρίσκονται.
Η πρώτη κίνηση που θα κάνει ο Κανάρης και οι επιτελείς του, τα βασικά κυβερνητικά στελέχη του (να μη μας διαφύγει πως υπουργός Εξωτερικών αυτής της κυβέρνησης είναι και ο «εκσυγχρονιστής» Χαρίλαος Τρικούπης) ποια είναι; Μήπως η κοινωνική θωράκιση με έργα υποδομής κάλυψης των λαϊκών αναγκών; Διεύρυνσης της εκπαίδευσης και καταπολέμησης των γνωστικών ελλείψεων της κοινωνίας;
Φυσικά όχι. Όπως μπορεί ο οποιοσδήποτε να διαπιστώσει μέσα από το site του ΓΕΣ (http://www.army.gr/sites/default/files/main3d.pdf) τα έφιππα σώματα θα εφοδιαστούν με γαλλικό περίστροφο υποδείγματος 1877 ενώ το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου ξανά από τη Γαλλία θα έχουμε την αγορά του τυφεκίου Gras υποδείγματος 1874 11 χιλιοστών, το οποίο θα γίνει και το κύριο όπλο του ελληνικού στρατού.
Ας δούμε όμως κάποιες ακόμα συμπτώσεις. Τον ίδιο μήνα, Δεκέμβριο δηλαδή οι πεδινές Πυροβολαρχίες του Συντάγματος Πυροβολικού θα εφοδιαστούν με πυροβόλα Krupp των 75 χιλιοστών.
Οι αγορές των όπλων πέρα από τις γενικότερες ανάγκες κάλυψης «της εσωτερικής ασφάλειας και τάξης» (ναι έτσι το περιγράφει το ίδιο το ιστορικό κομμάτι από το ΓΕΣ!) θα είναι και μια απάντηση στην ατολμία που θα δείξει η κυβέρνηση στο να πάρει μέρος στον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο παρόλο που ο βασιλιάς Γεώργιος θα εκβιάσει τον υπουργό Στρατιωτικών για κινητοποίηση των στρατευμάτων στα ελληνοτουρκικά σύνορα!
Αποτέλεσμα θα είναι η κατάρρευση και της κυβέρνησης Κανάρη. Η απουσία μιας μαζικής διαφορετικής πολιτικής πρότασης ενάντια στον πόλεμο θα ενισχύσει τη μέθη της Μεγάλης Ιδέας, ενώ η ματαίωση μια ακόμα υποτιθέμενης μεγάλης ευκαιρίας θα οξύνει την αγανάκτηση για τους Άγγλους κυρίως που δεν τηρούν τους συμμαχικούς τους λόγους και κρατάνε το έθνος δέσμιο των στόχων τους!
Η καταφυγή στον στρατιωτικό παράγοντα και στην αγορά όπλων, καθώς και στις υπέρογκες δαπάνες των προϋπολογισμών για το στρατό είναι ιστορικά ένα σταθερό στοιχείο του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Ενδεικτικά μόνο να πούμε πως 14 χρόνια πριν στον κρατικό προϋπολογισμό οι στρατιωτικές δαπάνες θα καταλαμβάνουν το 42,7 του συνόλου των διοικητικών δαπανών του ελληνικού κράτους.
Στρατός για εσωτερική επιτήρηση, όπλα για τη δημιουργία εντυπώσεων και λυκοφιλιών, πολεμικοί τυχοδιωκτισμοί και κοινωνική φτώχεια.
Να ένα μικρό μόνο μέρος του DNA του ελληνικού αστισμού
Στην εικόνα σατυρικός χάρτης της Ευρώπης του 1877.
