Το φεμινιστικό κίνημα της Αργεντινής αντιμετωπίζει τον θάνατο του Diego Maradona, του δημοφιλούς ποδοσφαιρικού ήρωα με ιστορία βίας κατά των γυναικών.
Η 25η Νοεμβρίου είναι η Διεθνής Ημέρα κατά της Οικιακής Βίας. Την ίδια μέρα, ο Diego Maradona ο Αργεντινός εκατομμυριούχος και γεννημένος στις τρώγλες ποδοσφαιριστής, ένας έγχρωμος άντρας γνωστός για τη βία του κατά των γυναικών, πέθανε στο σπίτι από καρδιακή προσβολή.
Παραδόξως, αρκετές εξέχοντες ηγέτιδες του Ni Una Menos (Not One Less), τη εξέχουσα λατινοαμερικάνικη κολεκτίβα δημοσιογράφων, συγγραφέων και ακαδημαϊκών ακτιβιστών κατά της βίας λόγω φύλου, μαζί με άλλες ισχυρές φεμινίστριες στην Αργεντινή, επέλεξαν να θρηνήσουν δημόσια το θάνατο του Maradona – θέτοντας τον αντι- αποικιακό, λαϊκό φεμινισμό σε μια μη ελεγχόμενη περιοχή.
Το καθεστώς της χρυσής αγελάδας που πέτυχε ο Maradona μέσω του θανάτου του συνδέεται με την άνοδο του από τη Βίλα Φιορίτο, την παραγκούπολη όπου γεννήθηκε, με τη ζωή ενός εκατομμυριούχου. Οι οπαδοί του Maradona επισημαίνουν ότι η θεαματική του καριέρα έδωσε ελπίδα σε εκατομμύρια κατοίκους των παραγκουπόλεων που αισθάνθηκαν ενθουσιασμένοι από την επιτυχία του. Με το θάνατό του, έχουν παρουσιάζει τον Maradona ως έναν ατελή άνθρωπο – όπως όλοι μας – που κατάφερε να έχει δύναμη και χρήματα, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν είναι αδύνατο να θριαμβεύσει κάποιος πάνω στη βάναυση φτώχεια.
Ωστόσο, η ιστορία της βίας κατά των γυναικών είναι καλά τεκμηριωμένη. Πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, ο Maradona παντρεύτηκε την Claudia Villafañe, με την οποία είχε δύο παιδιά. Είκοσι χρόνια αργότερα, αναγνώρισε έναν ιταλό γιο, που γεννήθηκε ενώ ήταν παντρεμένος με την Villafañe. Μόνο μετά από μακρές και παρατεταμένες νομικές μάχες, ο Maradona αναγνώρισε τα τρία παιδιά που είχε με την πρώην φίλη του, τη Verónica Ojeda. Υπάρχουν επί του παρόντος έξι συνεχιζόμενες αγωγές πατρότητας.
Η βία του Maradona δεν περιοριζόταν στην εγκατάλειψη των παιδιών και των μητέρων τους. Δεκαετίες μετά το διαζύγιό τους, η Villafañe έφερε τον Maradona στο δικαστήριο με κατηγορίες για ψυχολογική βία και παρενόχληση. Η βία του έλαβε επίσης τη μορφή χτυπημάτων εναντίον των φιλινάδων του. Μια πρώην φίλη, η Ρότσι Ολίβα, μαγνητοσκόπησε ένα επεισόδιο σε βίντεο. Χωρίς να αρνείται την αυθεντικότητα του βίντεο, ο Maradona σχολίασε: «Δεν είμαι κακοποιός, αλλά της Ρότσι άξιζε να της κοπεί το κεφάλι».
Ο ΠΕΡΙΠΛΟΚοσ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ
Ο θάνατος του Maradona διαταράσσει την άβολη συνύπαρξη ενός φεμινιστικού κινήματος με λευκής και μεσαίας τάξης προέλευσης, που τώρα βασίζεται στις γειτονιές και τις παραγκουπόλεις.
Η στρατιωτική δικτατορία της Αργεντινής (1976-1983) άνοιξε το δρόμο για τα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής του ΔΝΤ που υπέβαλαν τον πληθυσμό σε μαζική ανεργία και φτώχεια. Σε ένα σημείο, η ανεργία αυξήθηκε σχεδόν στο 25%. Για πολλές φτωχές γυναίκες, η φτώχεια και η ανεργία τις υποχρέωσε στον συνδυασμό αναζήτησης ατομικών πόρων και της αναπαραγωγικής εργασίας. Ήταν αυτές οι γυναίκες που συμμετείχαν σε οργανισμούς ανέργων, οι piqueteras , που οργάνωσαν τεράστια οδοφράγματα που τελικά ανάγκασαν την Παγκόσμια Τράπεζα να εφαρμόσει προγράμματα ανεργίας.
Το κίνημα άνοιξε χώρο για να σκεφτεί τι εμπλέκεται στη φροντίδα και τη μητρότητα, συμπεριλαμβανομένης της άμβλωσης, της φτώχειας και της βίας στο σπίτι. Οι piqueteras άρχισαν να παρακολουθούν το Encuentro Nacional de Mujeres (National Women’s Gathering), μια ετήσια συνάντηση φεμινιστικών συλλογών. Εκεί, άρχισαν να διατυπώνουν μια φεμινιστική κριτική για την κατάστασή τους, χαρακτηρίζοντας τη βία κατά των γυναικών ως ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα στη ζωή τους.
Ένας πυλώνας των φεμινιστριών που έχουν βάση στις γειτονιές και τις παραγκουπόλεις είναι η διεκδίκηση για μια μη τιμωρητική, κοινοτική προσέγγιση για τη φαλλοκρατική βία. Πριν από χρόνια, οι piqueteras δημιούργησαν ομάδες υποστήριξης που παρενέβησαν στα σπίτια των γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση. Ομάδες ανδρών και γυναικών μιλούσαν με τον επιτιθέμενο, και εάν οι συνομιλίες δεν άλλαξαν τη συμπεριφορά του, ανάγκαζαν τον άνδρα να φύγει από το σπίτι και προστάτευαν τις γυναίκες και τα παιδιά. Δεν κάλεσαν ποτέ την αστυνομία.
Παρόμοια με πολλές κοινότητες BIPOC στις ΗΠΑ, λαϊκές φεμινίστριες στην Αργεντινή προσπαθούν να κρατήσουν το κράτος έξω από τα σπίτια τους μέσω εναλλακτικών μορφών πρόληψης. Οι λαϊκές φεμινίστριες στην Αργεντινή αποκωδικοποιούν τη βία της φαλλοκρατίας από άνδρες χρώματος εναντίον των συντρόφων τους στο πλαίσιο της ιστορικής κυριαρχίας και της μίμησης των ανδρών από τις αποικιακές δυνάμεις και την λευκή υπεροχή. Επηρεασμένοι από τη λευκή υπέρ-ρατσιστική καταπίεση της νεοαποικιακής νεωτερικότητας, οι macho στον Νότο χτύπησαν και δολοφόνησαν τις γυναίκες για να αποδείξουν την αρρενωπότητά τους στους ισχυρούς άνδρες που τους καταπιέζουν. Το γυναικείο σώμα, που σημαδεύεται από βία και λιγότερο ισχυρό από το νεοφιλελεύθερο κράτος που το αποξένωσε, είναι μια περιοχή που πρέπει να κατακτηθεί, να αναγκαστεί να υποταχθεί μέσω της βίας.
Όταν πέθανε ο δημοφιλής – αλλά βίαιος -Maradona , οι βαθιές πολιτικές διαφορές και προσεγγίσεις μέσα σε αυτήν τη συμμαχία κατέληξαν σε ένταση. Τομείς του φεμινιστικού κινήματος που εξέφρασαν οργή για την ενθρόνιση τουMaradona σιγήθηκαν σκληρά. Το φεμινιστικό κίνημα χωρίστηκε βίαια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με κατηγορίες ότι οι ηγέτιδες του Ni Una Menos παρέδιδαν προνόμια στο ποδόσφαιρο, την πολιτική και τη λαϊκιστική πολιτειακή πολιτική πάνω στη ζωή των γυναικών. Αυτό αντιμετωπίστηκε με κατηγορίες ρατσισμού και ταξικότητας από γυναίκες – πολλές από τις οποίες είναι οι ίδιες λευκές και μεσαίας τάξης – που έχουν αρχίσει να αποκαλούνται «Maradonian φεμινίστριες»
ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ «MARADONIAN» ΦΕΜΙΝΙΣΤΡΙΕΣ;
Οι λεγόμενες «Maradonian» φεμινίστριες είναι συχνά αριστερές πρώην αυτόνομες ή εκπροσωπούν την ηγεσία των τροτσκιστικών κομμάτων στα εθνικά και κρατικά κοινοβούλια. Με εξαίρεση τους Τροτσκιστές, υποστηρίζουν κριτικά τον Πρόεδρο Alberto Fernández, έναν Περονιστή που κληρονόμησε μια χώρα βυθισμένη στα χρέη από την προηγούμενη, νεοφιλελεύθερη διοίκηση, και αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζεται από τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19.
Διαχειριζόμενος την περίπλοκη κατάσταση των οικονομικών περιορισμών που επιβάλλει το ΔΝΤ, ο Φερνάντεζ προσπάθησε να αξιοποιήσει το θάνατο του Maradona, δηλώνοντας τρεις ημέρες εθνικού πένθους. Για να το ολοκληρώσει, η κυβέρνηση διοργάνωσε μια κρατική κηδεία για τον Maradona στο Casa Rosada, το προεδρικό παλάτι μπροστά από την εμβληματική πλατεία Plaza de Mayo. Κακώς σχεδιασμένη, η κηδεία τελείωσε βιαστικά με την αστυνομία να καταστέλλει τα πλήθη που εισέβαλαν στο Casa Rosada.
Οι Maradonian φεμινίστριες δεν αρνούνται τις κατηγορίες βίας εναντίον του Maradona. Αντίθετα, προσπαθούν να αποδώσουν τη βία του στην ανατροφή του σε βίαιη φτώχεια.
Ωστόσο, σε αντίθεση με την εμπειρία των περισσότερων φτωχών ανθρώπων που ζουν σε παραγκουπόλεις, ο Μαραντόνα βρέθηκε κοντά στην εξουσία νωρίς στη ζωή του. Ήταν ακόμα έφηβος όταν προήχθη και τιμήθηκε από τη στρατιωτική δικτατορία. Σε μια εποχή που απήγαγαν, βασάνιζαν και εξαφάνιζαν άλλους αριστερούς, η κυβέρνηση διοργάνωσε εκδηλώσεις για να γιορτάσει την επιτυχία του Maradona.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, ο Πρόεδρος Carlos Menem, ένας Περονιστής του οποίου οι οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές έβαλαν την Αργεντινή σε νεοφιλελεύθερη αγωνία, παρέστηκε στο γάμο του Maradona και συχνά φωτογραφίζονταν με τον ποδοσφαιριστή. Τα τελευταία χρόνια, η ένθερμη υποστήριξη του Maradona στην Κούβα, όπου έζησε για πέντε χρόνια, μαζί με την υπεράσπιση των λαϊκιστικών κυβερνήσεων στην περιοχή, ενστάλαξε μια αύρα αριστερού που δεν ταιριάζει άνετα με το μέγεθος της περιουσίας του, το οποίο εκτιμάται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Οι φεμινιστές Maradonian προσπάθησαν να δικαιολογήσουν τη συγχώρεσή τους για τη βίαιη και μισογυνική συμπεριφορά του, σκάβοντας βαθιά στη φεμινιστική ιστορία και θεωρία. Για παράδειγμα, το 1988, ο πρωταθλητής πυγμαχίας Carlos Monzón χτύπησε την πρώην σύζυγό του, Alicia Muñoz, και οι ριζοσπάστριες φεμινίστριες οργανώθηκαν με επιτυχία για να τον βάλουν στη φυλακή. Όταν οι ειδήσεις διαδόθηκαν, ο Monzón είχε ισχυριστεί ότι παρόλο που τσακωνόντουσαν, εκείνη είχε ρίξει τον εαυτό της από το μπαλκόνι σε μια κατάσταση «υστερίας». Μετά το θάνατο του Maradona, μια γυναίκα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ορίζει τον εαυτό της ως «πρωτοπόρο φεμινίστρια», ισχυρίστηκε ότι εκείνες τις ημέρες δεν είχαν μια «αντι-αποικιακή, λαϊκή» φεμινιστική ανάλυση. Τώρα κατάλαβαν ότι η ανάπτυξη σε βίαιη φτώχεια προκαλεί βία;, ισχυρίστηκε. Αντί να αναδείξουν τη βία του, οι φεμινίστριες θα πρέπει να «συνοδεύουν» τους ανθρώπους στον πόνο τους.
Μια αντι-τιμωρητική, από-αποικιοκρατική προσέγγιση θα μπορούσε ίσως να κερδίσει περισσότερη έλξη εάν υπήρχε κρατική υποστήριξη για οργανισμούς που βασίζονται στην κοινότητα. Δυστυχώς, αυτό δεν συνέβη. Αντίθετα, το νεοσύστατο Υπουργείο Γυναικών, Φύλων και Σεξουαλικής Διαφορετικότητας, το οποίο δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει την αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας κατά τη διάρκεια του κλειδώματος της πανδημίας, ήταν αναποτελεσματικό. Δεδομένης της εντελώς ανεπαρκούς κυβερνητικής αντίδρασης σε αυτό το σοβαρό ζήτημα, πολλές φεμινίστριες βλέπουν την εμφάνιση μιας μαύρης κορδέλας στην ιστοσελίδα τους, χαρακτηρίζοντας το κρατικό πένθος για τον Maradona ως σύμβολο της απόλυτης περιφρόνησης της κυβέρνησης για τον υποτιθέμενο στόχο της προστασίας των γυναικών.
ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΑΠΟ-ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Οι μη- Maradonian φεμινίστριες, συμπεριλαμβανομένων των αναρχικών και των Τροτσκιστών χωρίς κοινοβουλευτική παρουσία, διαφέρουν ως προς την προσέγγισή τους σε άλλα ζητήματα σχετικά με τις διαφυλικές ταυτότητες και άλλα θέματα, αλλά συμφωνούν ότι είναι απαραίτητες λύσεις για την οικοδόμηση κοινοτήτων που εκτιμούν και σέβονται την ανθρώπινη ζωή. Υποστηρίζουν ότι το δημόσιο πένθος και ο εορτασμός ενός βίαιου άνδρα αποτελεί ένα άλμα από μια μη τιμωρητέα προσέγγιση στην εν λευκό χάρη προς την βία κατά των γυναικών.
Πράγματι, χωρίς μια κοινοτική διαδικασία όπου ο Μαραντόνα θα μπορούσε να είχε την ευκαιρία να αναγνωρίσει τη βία του και να ζητήσει υποστήριξη για να αλλάξει τη συμπεριφορά του, το δημόσιο πένθος του από σημαντικούς τομείς του φεμινιστικού κινήματος αποτελεί ένα βήμα προς τα πίσω στον αγώνα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών. Αυτό ανησυχεί βαθιά σε μια χώρα όπου μια γυναίκα σκοτώνεται κάθε 36 ώρες.
Μια μη τιμωρητέα, αυτόνομη προσέγγιση έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει τις κοινότητες, επειδή αυτή η διαδικασία μπορεί να αρχίσει να συμβαίνει μόνο εντός και από τις ίδιες τις κοινότητες. Μια ποινική, κρατική προσέγγιση δεν θα λύσει αυτό το ζήτημα, επειδή η βία κατά των γυναικών είναι το αποτέλεσμα της βίαιης αρρενωπότητας που αναπτύχθηκε υπό την ηγεμονία του αποικισμού και προωθήθηκε από τον νεοφιλελευθερισμό. Εστιάζοντας στην οικοδόμηση κοινότητας για τη διάσωση των γυναικών, οι άνδρες μπορούν να αρχίσουν να κατασκευάζουν νέες, μη καταπιεστικές αρρενωπότητες.
Όμως, χάρη στην εν λευκώ δικαιολόγηση της βίας του Maradona χωρίς μια διαδικασία αναγνώρισης και θεραπείας που βασίζεται στην κοινότητα, οι Maradonian φεμινίστριες κινητοποιήθηκαν για να διατηρήσουν την ηγεμονία της λαϊκιστικής πολιτείας που βασίζεται στο κράτος και τους άνδρες. Η εικόνα του λαϊκού ήρωα, φιλική προς τους «λαούς» και τις λαϊκές κυβερνήσεις σε όλη τη Λατινική Αμερική, είναι χτισμένη πάνω στα μωλωπισμένα σώματα των γυναικών που τους είπαν να ειδωλοποιήσουν τον ποδοσφαιριστή και να ελαχιστοποιήσουν τη βίαιη συμπεριφορά του.
Η άνοδος από τη φτώχεια στον πλούτο είναι ένας μύθος οικοδόμησης έθνους παρόμοιου με το αμερικανικό όνειρο. Αντί να ενδυναμώνουν όσους γεννήθηκαν στις παραγκουπόλεις, οι Maradonian έχουν κατασκευάσει έναν μύθο οικονομικής προόδου που λίγοι θα μπορέσουν ποτέ να επιτύχουν, περιπλέκοντας περαιτέρω την πρόοδο προς μια ισχυρή, αντι-τιμωρητική, προσέγγιση που βασίζεται στην κοινότητα, της φαλλοκρατικής βίας.
Ακριβώς την ημέρα που θα έπρεπε να είχε αφιερωθεί στη διαμαρτυρία της βίας κατά των γυναικών, το μήνυμα που έλαβε η κοινωνία δεν είναι ότι ο καθένας μπορεί να ανέβει από τις φτωχογειτονιές στον πλούτο, αλλά μάλλον ότι οι πλούσιοι, ισχυροί άνδρες μπορούν να χτυπούν τις συντρόφους τους χωρίς συνέπεια.
το άρθρο είναι της Graciela Monteagudo
πηγή: roarmag.org
