Ο σουδανικός λαός έχει αποφασίσει να αψηφήσει το πραξικόπημα της 25ης Οκτωβρίου και δεν υπάρχει τρόπος επιστροφής
Tο πραξικόπημα του Σουδάν στις 25 Οκτωβρίου ήταν τόσο αναμενόμενο όσο και αναπόφευκτο. Επί τρεις μήνες, η ένταση μεταξύ των πολιτικών και στρατιωτικών εταίρων που κυβερνούσαν το Σουδάν από τη συμφωνία κατανομής της εξουσίας το 2019 είχε ενταθεί.
Μετά την επανάσταση του 2019 και την πτώση του πρώην προέδρου Omar al-Bashir, πολιτικά κόμματα και ομάδες πολιτικών δικαιωμάτων στο Σουδάν κατέληξαν σε συμφωνία για να μοιραστούν την εξουσία. Το συνταγματικό έγγραφο που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2019 έδωσε επίσης στον στρατό μερίδιο εξουσίας στο κυρίαρχο συμβούλιο που κυβερνά τη χώρα με περιορισμένη εκτελεστική εξουσία.
Η μεταβατική περίοδος που προέκυψε από τη συμφωνία σχεδιάστηκε για να αποφευχθούν τα αιματηρά μονοπάτια άλλων εξεγέρσεων, όπως στη Λιβύη, τη Συρία και την Υεμένη. Οι πολιτικοί ηγέτες ήλπιζαν για μια ομαλή μετάβαση, προστατευμένη από ισχυρή διεθνή υποστήριξη, και μια εταιρική σχέση που θα μπορούσε να παραμερίσει την επιθυμία του στρατού για μονομερή διακυβέρνηση. Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε διαφορετική.
Το πραξικόπημα
Το πραξικόπημα δεν ήταν έκπληξη. Στην πραγματικότητα, πολλές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων επιτροπών αντίστασης, επαγγελματικών συνδικάτων και ομάδων νεολαίας, προειδοποιούσαν εδώ και μήνες για πρώιμα σημάδια στρατιωτικής ανάληψης. Στις 21 Σεπτεμβρίου, το Σουδάν έγινε μάρτυρας μιας αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος που θεωρήθηκε από πολλούς ως πρώιμη δοκιμασία για την πραγματική που θα έρθει ένα μήνα αργότερα. Σουδανικές οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών δημοσίευσαν δηλώσεις και οργάνωσαν διαδηλώσεις απαιτώντας πολιτική διακυβέρνηση και καταδικάζοντας τις προσπάθειες του στρατού να πάρει την εξουσία.
Την απόπειρα πραξικοπήματος ακολούθησε μια κρίση μεταξύ των Δυνάμεων της Ελευθερίας και της Αλλαγής (FFC), του κύριου πολιτικού συνασπισμού των πολιτών, και του στρατού, που εκπροσωπείται κυρίως από τον αρχηγό του στρατού Abdel Fattah Al-Burhan και τον αρχηγό των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης ( RSF), Mohamed Hamdan Dagalo, γνωστός ως Hemedti.
Οι ομάδες της FFC και της σουδανικής κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων για τα δικαιώματα των γυναικών και των επιτροπών αντίστασης, επέκριναν τις δηλώσεις του στρατού που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος. Στις 30 Σεπτεμβρίου, πανσουδανικές διαδηλώσεις υπό την ηγεσία ομάδων γυναικών και νεολαίας ξέσπασαν ενάντια στις στρατιωτικές απόπειρες κατάληψης της εξουσίας, αρνούμενοι την επιστροφή του πρώην ισλαμικού καθεστώτος.
Οι διαδηλώσεις αντανακλούσαν το υψηλό επίπεδο πολιτικής συνείδησης μεταξύ των Σουδανών από την επανάσταση του 2019. Οι διαδηλωτές χρησιμοποίησαν το σύνθημα #NoWayBack, εκφράζοντας την αποφασιστικότητά τους να μην επιτρέψουν στην ιστορία να επαναληφθεί.
Εξάλλου, η επανάσταση του Σουδάν έβαλε τέλος σε έναν φαύλο κύκλο στρατιωτικής κυριαρχίας που είχε διαρκέσει πάνω από έξι δεκαετίες. Από την ανεξαρτησία της το 1955, η χώρα γνώρισε τρεις επαναστάσεις, ακολουθούμενες από τρία στρατιωτικά πραξικοπήματα, το 1958, το 1969 και το 1989.
Ένας λαός ενωμένος
Όταν η αδύναμη πολιτική κυβέρνηση που δημιουργήθηκε μετά την επανάσταση του 2019 ανατράπηκε από ένα νέο στρατιωτικό πραξικόπημα στις 25 Οκτωβρίου, η αντίδραση ήταν άμεση.
Μέχρι τα ξημερώματα της επόμενης μέρας, ο λαός του Σουδάν ήταν στους δρόμους, ενωμένος στα αιτήματά του να απελευθερωθεί από τον στρατό και να σταματήσει αυτός να παρεμβαίνει στην πολιτική ζωή της χώρας.
Η ενότητα του σουδανικού λαού προς έναν και μόνο στόχο δεν είχε επιτευχθεί ποτέ στο παρελθόν τόσο εύκολα. Δεν συνέβη λόγω των υψηλών επιπέδων συντονισμού μεταξύ διαφορετικών ομάδων, αλλά λόγω της κοινής ελπίδας να χτιστεί μια ελεύθερη συνθήκη και να τερματιστεί η αποτυχημένη διακυβέρνηση των ελίτ ηλικιωμένων, είτε είναι πολιτικοί είτε στρατιωτικοί.
Η διετής μεταβατική περίοδος ήταν γεμάτη αποτυχίες και αγώνες, αλλά το πιο σημαντικό, ήταν επίσης γεμάτη συζητήσεις: έντονες δημόσιες συζητήσεις για το παρόν και το μέλλον μιας χώρας που εδώ και καιρό σπαράσσεται από εμφύλιους πολέμους και διχασμούς. Σε αυτές τις συζητήσεις δεν δόθηκε ο χρόνος να ωριμάσουν και να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων θεσμών ή ηγεσιών, αλλά ήταν αρκετές για να δείξουν τον τύπο διακυβέρνησης που θέλουν οι περισσότεροι Σουδανοί:
Μια νέα γενιά
Οι διαδηλωτές στους δρόμους των χωριών, των κωμοπόλεων και των πόλεων του Σουδάν δεν αψηφούν απλώς τον Al-Burhan και τον Hemedti. Πολεμούν τα φαντάσματα του παρελθόντος και τις παλιές παραδόσεις και πολιτικές πρακτικές που κυριαρχούν στο παρόν τους.
Επιτροπές αντίστασης, ομάδες νεολαίας, ομάδες γυναικών, επαγγελματικά σωματεία και πολιτικά κόμματα ηγούνται των διαδηλώσεων. Αλλά η νέα ηγεσία είναι πολύ διαφορετική και βασίζεται στη βάση, παρέχοντας την καλύτερη αναπαράσταση της κοινωνικής και πολιτικής πολυπλοκότητας μιας χώρας που αποτελείται από δεκάδες φυλές και γλώσσες.
Οι νέες γενιές που ηγούνται της εξέγερσης κατάφεραν να δημιουργήσουν τη δική τους γλώσσα, τα δικά τους οράματα και τον δικό τους τρόπο ηγεσίας. Πάρτε το Randok , μια γλώσσα του δρόμου που δημιουργήθηκε από εκτοπισμένους νεαρούς άνδρες από περιοχές συγκρούσεων, κυρίως μη αραβόφωνους, που βρέθηκαν άστεγοι στους δρόμους του Χαρτούμ από τη δεκαετία του 1990.
Αυτή η γλώσσα έχει υιοθετηθεί ευρέως από τη νεότερη γενιά την τελευταία δεκαετία και χρησιμοποιείται ως εργαλείο για να αντισταθεί στην καταπίεση του πρώην καθεστώτος από φοιτητές και καλλιτέχνες. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 2019 χρησιμοποιήθηκε για να περάσουν κωδικοποιημένα μηνύματα σε νεαρούς διαδηλωτές. Αυτή η ευρεία υιοθέτηση μιας γλώσσας περιθωριοποιημένων αστέγων που επλήγησαν από τον πόλεμο έδωσε σπάνια αναγνώριση σε τμήματα του πληθυσμού του Σουδάν που συνήθως ξεχνιούνται. Ήταν επίσης μια ένδειξη της βαθιάς επιθυμίας για θεμελιώδεις αλλαγές στη χώρα.
Άλλη μια επανάσταση
Οι διαδηλωτές σήμερα δεν απαιτούν επιστροφή στην κατάσταση πριν από τις 25 Οκτωβρίου. Γυναίκες και ομάδες νέων, μαζί με τις επιτροπές αντίστασης, αναζητούν πιο θεμελιώδεις αλλαγές. Είναι έτοιμοι για μια νέα επανάσταση, αν χρειαστεί, για να αποφύγουν ένα άλλο πραξικόπημα στο μέλλον. Οι νέοι θέλουν μια καθαρή ρήξη με την ταραγμένη ιστορία της χώρας και την αποτυχία της ισχυρής ελίτ της. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την τον τερματισμό της παρέμβασης του στρατού στην πολιτική.
Ο δρόμος προς μια τέτοια αλλαγή είναι μακρύς και δύσκολος. Αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τη νομιμότητα αυτών των αιτημάτων. Σε μια χώρα που βρισκόταν υπό στρατιωτική κυριαρχία για έξι δεκαετίες και γνώρισε 50 χρόνια εμφυλίου πολέμου, γενοκτονίας και διχασμού, η μόνη διέξοδος είναι μέσω ριζικών αλλαγών.
Και επειδή τα έχουν περάσει όλα στο Σουδάν, γνωρίζουν ότι οι συμβιβασμοί δεν είναι η λύση.
Τα επτά αιτήματα που ανακοινώθηκαν από τις επιτροπές αντίστασης στις 30 Οκτωβρίου θέτουν το έδαφος για τη μελλοντική πολιτική ατζέντα τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.
Τα αιτήματα επικεντρώνονται στην αποστρατικοποίηση του κράτους, την απελευθέρωση των κρατουμένων, τη διασφάλιση λογοδοσίας για τα εγκλήματα των πραξικοπηματιών και την οικοδόμηση πολιτικών θεσμών όπως το κοινοβούλιο.
Το πιο σημαντικό, οι διαδηλωτές έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να διαπραγματευτούν, να συμβιβαστούν ή να συνάψουν εταιρική σχέση με τους πραξικοπηματίες. Ορισμένοι ειδικοί και διπλωμάτες θεωρούν αυτούς τους όρους μη ρεαλιστικούς, αλλά τα αιτήματα αποσκοπούν στην αποφυγή κάθε δυνατότητας νομιμοποίησης των πραξικοπηματιών.
Ο σουδανικός λαός έχει ήδη αποφασίσει να αψηφήσει το πραξικόπημα και δεν υπάρχει τρόπος επιστροφής.
