Όταν η ρουφιανιά έγινε εθνική ιδέα
Λίγες μέρες πριν, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι όποιος καταγγέλλει ανώνυμα ή επώνυμα «μαϊμού» αποδείξεις θα ανταμείβεται με μπόνους που θα κυμαίνεται από 100 μέχρι 3.000 ευρώ. Είναι ένα μέτρο που θα βοηθήσει, όπως λένε, στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Δεν γνωρίζω αν όντως το μέτρο θα συμβάλλει στην αύξηση των δημοσίων εσόδων και σε ποιο βαθμό. Αυτό θα φανεί στο μέλλον με στοιχεία και συγκεκριμένα νούμερα. Δεν είναι αυτή η είδηση η αφορμή για το κείμενο που διαβάζετε. Αφορμή είναι η συνέχεια αυτής της είδησης που λέει ότι, μέχρι στιγμής, 215.000 συσκευές έχουν κατεβάσει την εφαρμογή My Apodixi. Σε περίπτωση που αληθεύει το νούμερο, μιλάμε για τη μεγαλύτερη αριθμητική επιβεβαίωση της ρουφιανιάς που έχει κατακλύσει την Ελλάδα και την πλήρη αμερικανοποίηση μεγάλης μερίδας του ελληνικού πληθυσμού.
Η ρουφιανιά σαν στάση ζωής εμφανίζεται εδώ και χιλιάδες χρόνια σε όλα τα μέρη του πλανήτη και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Αν περιοριστούμε στην ελληνική επικράτεια, θα δούμε ότι υπάρχουν πολλά παραδείγματα: Εκτός από τους γενναίους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα, υπήρχε και ο Εφιάλτης που οδήγησε τους Πέρσες στα νώτα τους, εκτός από τους ηρωικούς Σουλιώτες, υπήρχε και ο Πήλιος Γούσης που κατηγορήθηκε ότι πρόδωσε το Σούλι στον Αλή Πασά, εκτός από τους αντάρτες την περίοδο της γερμανικής κατοχής, υπήρχαν οι ταγματασφαλίτες που είχαν άψογη συνεργασία με τους ναζί, εκτός από τους καταληψίες του Πολυτεχνείου επί χούντας υπήρχαν οι χαφιέδες του καθεστώτος σε κάθε γειτονιά.
Σε γενικές γραμμές όμως, εντός της ελληνικής επικράτειας, η συνεργασία με τις αρχές και η υποταγή στους πλούσιους ήταν ένα φαινόμενο υπαρκτό μεν, που προκαλούσε απέχθεια δε. Αυτό άρχισε να αλλάζει τα τελευταία 10-15 χρόνια και οι λόγοι είναι αρκετοί: Η επιτυχία με κάθε τρόπο, ο κυρίαρχος ατομικισμός, ο βομβαρδισμός των καναλιών με reality show, η συρρίκνωση κάθε ίχνους ηθικής, τα ηλίθια πρότυπα των influencers και, κυρίως, η μαζική απενοχοποίηση με trendy λέξεις κάθε ενασχόλησης που μπορεί να αποφέρει κέρδος, είναι οι σπουδαιότεροι. Να θυμίσω κάπου εδώ ότι, στο πρόσφατο παρελθόν, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου η επικήρυξη προσώπων, και μάλιστα με ποσά εκατοντάδων και εκατομμυρίων ευρώ – όχι 3 χιλιάρικα, δεν βρήκαν ανταπόκριση.
Τον Ιούνιο του 2000, λίγες μέρες μετά τη δολοφονία του Βρετανού στρατιωτικού ακόλουθου Στίβεν Σόντερς από την 17 Νοέμβρη, το συνολικό ποσό που θα έπαιρνε από την ελληνική κυβέρνηση και τις ξένες πρεσβείες όποιος έδινε πολύτιμες πληροφορίες που θα οδηγούσαν σε συλλήψεις μελών της οργάνωσης, είχε φτάσει τα 3,5 δις δραχμές. Και ναι, μπορεί να υπάρχουν στεγανά και αυστηροί κανόνες αυτοπροστασίας σε μία ολιγομελή επαναστατική οργάνωση, αλλά υπάρχουν και μέλη που έχουν αποχωρήσει, πρώην «πληγωμένοι» εραστές και φίλοι που ίσως είχαν καταλάβει κάτι, πληροφοριοδότες και άτομα που διασταυρώθηκαν οι δρόμοι τους με κάποια/κάποιον που δεν έπρεπε. Και όμως, αυτά τα 3,5 δις δραχμές δεν βρήκαν ποτέ κάτοχο.
Τον Σεπτέμβρη του 2007, το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, μετέπειτα ΠΡΟΠΟ, έδινε 800.000 ευρώ σε «οιονδήποτε δώσει στοιχεία και πληροφορίες, που θα οδηγήσουν στην εξάρθρωση της οργάνωσης Επαναστατικός Αγώνας» ενώ η αμερικανική πρεσβεία πρόσφερε ένα εκατομμύριο δολάρια ή και περισσότερα, όπως και επανεγκατάσταση για τον ρουφιάνο και τα μέλη της οικογένειάς του. Τον Οκτώβρη του 2009, το υπουργείο ΠΡΟΠΟ πλήρωνε 600.000 ευρώ σε όποιον έδινε πληροφορίες για τους καταζητούμενους «ληστές με τα μαύρα» που, σύμφωνα με την αστυνομία, συμμετείχαν σε ληστείες τραπεζών στην Αθήνα. Τον Φλεβάρη του 2011, το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ έταξε ένα εκατομμύριο ευρώ, μετά από κοινή υπουργική απόφαση των τότε υπουργών Παπουτσή και Παπακωνσταντίνου, ΠΡΟΠΟ και Οικονομικών αντίστοιχα, στο άτομο που θα βοηθούσε στη σύλληψη του Βασίλη Παλαιοκώστα. Ούτε αυτά τα ποσά βρήκαν κάτοχο.
Μπορεί εκείνα τα χρόνια τα οικονομικά της χώρας να ήταν καλύτερα αλλά σίγουρα η Ελλάδα δεν ήταν Ελβετία την περίοδο 2000-2011, ούτε περίσσευαν σε πολλούς τα 600 χιλιάρικα και το ένα εκατομμύριο ευρώ. Τώρα, βλέπουμε εκατοντάδες χιλιάδες άτομα να σκανάρουν μετά μανίας αποδείξεις για μερικές εκατοντάδες ευρώ. Και να πεις ότι έγινε ο κόσμος τόσο ευαίσθητος στα θέματα που αφορούν το δημόσιο χρήμα; Αντιθέτως: Λίγες μέρες πριν, βγήκαν 85 εκατ. ευρώ ζεστά από τα ταμεία του ελληνικού κράτους για την υποθαλάσσια αρτηρία στη Θεσσαλονίκη, ένα έργο μηδενικής χρησιμότητας, που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Και όμως, μετά από πολλά δικαστήρια, η κοινοπραξία Θερμαϊκή Οδός αποτελούμενη από την Άκτωρ Παραχωρήσεις (Ελλάκτωρ) – Archirodon – Boskalis θα εισπράξει αυτό το αστρονομικό ποσό.
Όπως δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ξοδεύει το ελληνικό δημόσιο σε αποζημιώσεις για το μετρό της Θεσσαλονίκης, όπως δεκάδες εκατομμύρια ευρώ έχουν πάρει τα ΜΜΕ των ολιγαρχών για να αναπαράγουν τις θέσεις της κυβέρνησης, και όλα αυτά με μηδενικές διαμαρτυρίες ή κάποιες υποτονικές αντιδράσεις και πορείες που με το ζόρι μαζεύουν χίλια άτομα στο δρόμο. Άρα λοιπόν, δεν αναπτύχθηκε κάποια ευαισθησία για το δημόσιο χρήμα γενικότερα, αναπτύχθηκε η τάση για κατάδοση και ρουφιανιά στις τάξεις των μικρομεσαίων. Καλλιεργήθηκε μια βαθιά επιθυμία, να συντρίψεις τον άνθρωπο που είναι στην ίδια ή σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από τη δική σου. Κάπως έτσι, χάθηκε η πολύτιμη λαϊκή παράδοση αιώνων που ξεκινούσε από τα ελληνικά βουνά, πολύ πριν τα χρόνια των κλεφτών και των αρματολών, και θα μπορούσε να συνεχιστεί μέχρι τις μέρες μας..
