Τραμπ: Ο φασισμός ξεπηδάει μέσα από το κέλυφος της δημοκρατίας.
Νέα εποχή Ντόναλντ Τραμπ λοιπόν. Νέα εποχή των τεράτων για την ανθρωπότητα. Η εποχή που θα μας κουμαντάρει ο Ίλον Μασκ με τα φλεγόμενα Τέσλα του και τις απενοχοποιημένες ναζιστικές του χαιρετούρες σε δημόσια θέα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως και ο Αδόλφος Χίτλερ (αντίθετα με τον Μουσολίνι) αναρριχήθηκε στην εξουσία των ΗΠΑ μέσω εκλογικών διαδικασιών. Μάλιστα, δύο διαφορετικών εκλογικών διαδικασιών και μιας τρίτης, ενδιάμεσα, στην οποία ηττήθηκε οριακά.
Στην δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ αισθάνεται πια έτοιμος, με ώριμες τις συνθήκες, να έχουν επιβεβαιώσει πως ο λαός των ΗΠΑ, έστω αυτό το τεράστιο ποσοστό δηλαδή που τον ψήφισε, δεν τον θέλει μόνο για την “εκκεντρικότητά” του, αλλά και για το ξεκάθαρα κατατεθημένο ακροδεξιό του πρόγραμμα, όπως άλλωστε το επανέλαβε στις δηλώσεις του κατά την διάρκεια της χθεσινής του ορκωμοσίας. Αισθάνεται πια έτοιμος να εφαρμόσει αυτά που πιστεύει χωρίς να θέλει να ρίξει νερό στο κρασί του. Γιατί δεν χρειάζεται, απ’ό,τι φαίνεται.
Μα, για μισό λεπτό, είναι δυνατόν να συγκρίνει κάνεις τον Τραμπ με τον Χίτλερ; Αυτό θα αναρωτηθεί πολύς κόσμος, ο ίδιος ίσως που μας έλεγε τόσα χρόνια πως “εσείς δεν έχετε ζήσει κατοχή και χούντα και δεν ξέρετε τι θα πει ολοκληρωτισμός και φασισμός”.
Ωστόσο, αυτό που πρέπει να καταλάβουμε πλέον όλοι και όλες μας είναι πως η ιστορία ούτε κινείται γραμμικά, ούτε και κάνει κύκλους. Η ιστορία εξελίσσεται ως ένα σπυροειδές, ελικοειδές σχήμα. Κάποιες φορές, μορφές που έχουν υπάρξει στο παρελθόν μπορεί να επανεμφανιστούν στο μέλλον, προσαρμοσμένες όμως στις συνθήκες (κοινωνικές, πολιτικές, οικονομοκές) και τις ανάγκες του παρόντος. Άλλωστε αυτό συμβαίνει και με τα ίδια τα εξισωτικά και απελευθερωτικά κινήματα και τις ιδέες των από-τα-κάτω, από την εποχή του “αρχέγονου κομμουνισμού”.
Ο Τραμπ δεν χρειάζεται να κάνει κάποιο πραξικόπημα σαν τον Μουσολίνι, μια μεγάλη πορεία προς την Ρώμη. Ούτε και χρειάζεται να εγκαθιδρύσει στρατιωτικού τύπου δικτατορία, σαν τον Χίτλερ, μετά την εκλογή του. Τουλάχιστον όχι με αυτή την μορφή που την γνωρίσαμε ιστορικά. Αν και αμφότεροι – Χίτλερ και Τραμπ- στηρίχθηκαν και στηρίζονται πολύ έντονα από το μεγάλο κεφάλαιο (αυτή άλλωστε είναι και η ουσία του φασισμού ως ενισχυμένος, κρατικά υποστηριζόμενος καπιταλισμός σε καιρό κρίσης) ο Τραμπ – και οι Τραμπ του μέλλοντος- εποφελείται και από μια διαφορετικού είδους στήριξη που του προσφέρει μερίδα του Κεφαλαίου σήμερα, σε μια εντελώς τελειοποιημένη πλέον μορφή σε σχέση με το παρελθόν, λόγω και των νέων υποδομών που χρησιμοποιεί και η οποία έχει σίγουρα υποτιμηθεί από μεριάς των επαναστατών, καθώς μάλλον σαν “σύμπτωμα” αντιμετωπίζεται ακόμη:
Το μονοπώλιο του εξουσιαστικού λόγου στην δημόσια σφαίρα, η καλλιέργεια και η προώθηση της τέχνης, της κουλτούρας, της στάσης ζωής που επαληθεύει και αναπαράγει τις αξίες του Κεφαλαίου (που είναι κοινές/όμμορες εν τέλει με αυτές του φασισμού), η έμμεση λογοκρισία του ουσιαστικά ριζοσπαστικού λόγου και η σταδιακή ποινικοποίηση (με αρχικό στάδιο την αμαύρωση τους μέσω των ΜΜΕ) κάθε λέξης και πράξης αντίστασης που υπερβαίνει τα όρια που το ίδιο το Κεφάλαιο θέτει ως επιτρεπτά, δηλαδή αυτά που δεν κλυδονίζουν τα θεμέλια της ύπαρξης του… Όλα τα παραπάνω δημιουργούν τις συνθήκες της κοινωνικής συναίνεσης για τις θέσεις, τις ιδεολογικές και οικονομικές αρχές του φασισμού. Ενός φασισμού (πιο συχνά) χωρίς σβάστικα, αλλά – όπως είπαμε- με άλλη μορφή, που να ταιριάζει στις υπάρχουσες συνθήκες της συγκεκριμένης εποχής.
Η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία των αξιών της αστικής τάξης στα μυαλά των απο-τα-κάτω – ή της μεγαλύτερης μερίδας τους- ανοίγει τον δρόμο στην δυνατότητα να εφαρμοστεί ο φασισμός μέσα στο κέλυφος, όχι απλά του καπιταλισμού, όπως γινόταν μέχρι σήμερα, αλλά της ίδιας της αστικής δημοκρατίας. Μέσω της συναίνεσης. Η κατασκευή της συναίνεσης, για την οποία είχε μιλήσει μεταξύ άλλων ο Νόαμ Τσόμσκι, δεν θα μπορούσε να οδηγήσει πουθενά αλλού.
Αυτή η συνθήκη με την σειρά της δημιουργεί νέα (ή ανανεώνει πολύ παλιά) καθήκοντα στους επαναστάτες, τους ριζοσπάστες, τους αναρχικούς. Τα καθήκοντα της, πολύ πιο δύσκολης πλέον, δουλειάς μυρμηγκιού, προκειμένου να κερδίσουμε τις συνειδήσεις των καταπιεσμένων και εκμεταλλευόμενων στρωμάτων. Να επαναφέρουμε στο προσκήνιο θέσεις και αξίες, παλαιότερα ίσως αυτονόητες, σε μεγάλη μερίδα της κοινωνίας. Αξίες που έχουν χαθεί στο πέρασμα του χρόνου μέσω της απόλυτης κυριαρχίας των αστικών ιδεών. Την ταξική πάλη, την αλληλεγγύη, τον διεθνισμό, τον αντιρατσισμό και τον αντιφασισμό. Αλλά ακόμη και πιο απλά, βασικά στοιχεία της ανθρωπινότητας, όπως η καλοσύνη, η συλλογικότητα, το νοιάξιμο για τον πλησίον, που δέχονται πλήγμα καθημερινά από την επέλαση του κοινωνικού εκφασισμού και του ατομικισμού.
Το επόμενο διάστημα θα είναι πολύ δύσκολο για τους/τις από-τα-κάτω, για την εργατική τάξη, τις καταπιεσμένες, τις μειονότητες κάθε είδους. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψιν μας – και αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι δυνάστες μας και οι επίδοξοι Χίτλερ της νέας εποχής- πως όλα τα παραπάνω δυστοπικά σκηνικά είναι απλά μια ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΑ για αυτούς. Φυσικά και οι πιθανότητες είναι με το μέρος τους και εναντίον μας. Αλλά ο μοναδικός σίγουρος τρόπος αυτή η δυνατότητα που έχουν να μετατραπεί σε βεβαιότητα, είναι εμείς από την μεριά μας να μην κάνουμε τίποτα για να το σταματήσουμε.
Δεν έχουμε άλλωστε και πολλά περιθώρια να πράξουμε κάτι άλλο πλέον. Αν η αδράνεια και η απάθεια ήταν κατακριτέες το προηγούμενο διάστημα, τώρα πλέον είναι εγκληματικές. Είναι συνενοχή.
Ψυχή βαθιά.
