«Να περιορίσουμε τον αντιεξουσιαστικό χώρο».
Άρθρο του Ηρακλή Πεκιαρίδη (πολιτικού επιστήμονα & ασκούμενου δικηγόρου)
Ο πρωθυπουργός στις 2-11-24, σε συνέντευξή του στη Φαίη Μαυραγάνη, ανέφερε, κάνοντας ένα επικίνδυνο λογικό άλμα, πως «αυτή η κουλτούρα των αντιεξουσιαστών, την οποία πιστεύω ότι για αρκετά χρόνια ανεχθήκαμε χωρίς να κάνουμε κάτι το ιδιαίτερο για να την περιορίσουμε, πολύ εύκολα μπορεί να οδηγήσει και σε σκέψεις μια μολότοφ να μετατραπεί σε μια βόμβα».
Εδώ ο μεγάλος πολιτικός νους, το καμάρι της αγίας οικογένειας τολμά τον εξής βαρύ, πολύπλοκο και δύσκολο συλλογισμό: μια μολότοφ μπορεί να μετατραπεί σε βόμβα. Μάλιστα! Μεγάλη πολιτική τοποθέτηση και ανάλυση. Σαν να λέμε ότι η ινδική κάνναβη αποτελεί προθάλαμο της ηρωίνης.
Πέρα από το προφανές και το επικίνδυνο τσουβάλιασμα ταυτοχρόνως ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέτει και έναν συγκεκριμένο στόχο. Σκοπεύει ευθέως στον περιορισμό ενός ολόκληρου πολιτικού χώρου. Στον περιορισμό της κουλτούρας του αντιεξουσιαστικού χώρου. Ποια είναι όμως η κουλτούρα αυτού του χώρου;
Προφανώς και επαναφέρει και αναμασά όλο το αφήγημα των προηγούμενων ετών περί εστιών ανομίας αναφορικά με τις καταλήψεις.
Τώρα όμως, αυτή η υποτιθέμενη ανομία δεν εντοπίζεται μόνο σε συγκεκριμένους χώρους και τόπους. Τώρα ο στόχος τίθεται ξεκάθαρα και ρητά από τον πρωθυπουργό. Είναι η ίδια η κουλτούρα του αντιεξουσιαστικού χώρου που ως τέτοια, δεν είναι συγκεκριμένα, χωρικά εντοπισμένη. Έχει μια ιδιομορφία. Βρίσκεται σε κίνηση. Αφορά, λαμβάνοντας υπόψιν έναν απλοϊκό ορισμό της κουλτούρας, τις ίδιες τις ιδέες, τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές ενός ολόκληρου πολιτικού χώρου.
Τώρα, ρητά δηλώνεται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη πως στόχος είναι τα ίδια τα πρόσωπα που φέρουν αυτήν την κουλτούρα. Πρέπει να περιοριστούν τα ίδια τα σώματα και τα μυαλά. Αυτά καθεαυτά είναι επικίνδυνα, αυτά αποτελούν τις εστίες ανομίας.
Για ποια κουλτούρα όμως μιλάμε; Τί είναι αυτό που ενοχλεί τον πρωθυπουργό και τους φίλους του; Μήπως το ότι ο αντιεξουσιαστικός χώρος είναι ο μόνος πολιτικός χώρος που παράγει αυτό που με την ευρεία έννοια αποκαλούμε κουλτούρα;
Ποιος άλλος πολιτικός χώρος μπορεί να επιδείξει τέτοια παραγωγή βιβλίων, εντύπων και εν γένει τέτοια εκδοτική δραστηριότητα; Ποιος άλλος πολιτικός χώρος τολμά να διαθέτει τέτοια κουλτούρα με συναυλίες, μουσικές ομάδες, θεατρικές παραστάσεις, προβολές, φεστιβάλ βιβλίου, εκδηλώσεις ακόμη και αθλητικά σωματεία πανελλαδικώς. Είναι ενοχλητική αυτή η κουλτούρα του αντιεξουσιαστικού χώρου. Με την αλληλεγγύη, τις δομές αυτοοργάνωσης, την αλληλοβοήθεια και τα συνεργατικά εγχειρήματα.
Είναι ο μόνος πολιτικός χώρος που είναι συνυφασμένος με μια κουλτούρα ζωής, με μια καθημερινή πρακτική, που διαμορφώνει έναν ολόκληρο κόσμο. Και αυτό είναι που ενοχλεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τους φίλους του.
Αμφισβητεί το υπάρχον, θέτει στο επίκεντρο την σύγκρουση και το πολιτικό και διαταράσσει έτσι την κοινωνική ειρήνη. Τολμά να αμφισβητεί ακόμη και το ίδιο το κράτος και τον καπιταλισμό και τις σχέσεις που αυτός διαμορφώνει.
Παραφράζοντας τον Άγγελο Ελεφάντη μπορούμε να πούμε πως ο αντιεξουσιαστικός χώρος δεν είναι ένας ιδεολογικός ιδιωματισμός ούτε ένα πολιτικό κίνημα περιθωρίου. Αντίθετα οφείλει τον δυναμισμό του στην ιδεολογική ολικότητα, στην σφαιρικότητα και την αυτάρκειά του. Είναι μια σφαίρα εντελώς διακριτή σε σχέση με τον αστισμό και τείνει να τον αντικαταστήσει συνολικά, όχι μόνο ορισμένες εκφάνσεις του, πχ την οργάνωση της παραγωγής. Η σφαιρικότητα δίνει στον αντιεξουσιαστικό χώρο την δυνατότητα να παρουσιάζεται ως κίνημα αλλαγής ολόκληρης της κοινωνίας, του συνολικού βίου.
Και αυτή η κουλτούρα τολμά να κυκλοφορεί ελεύθερα στο δρόμο, να διεκδικεί δημόσιο χώρο, να εμφανίζεται σε πλατείες. Είναι μια τεράστια και άπειρη κουλτούρα και ως τέτοια πρέπει να περιοριστεί. Υπάρχει όμως μια δυσκολία. Βρίσκεται στις καρδιές και στα μυαλά των ανθρώπων που την φέρουν. Βρίσκεται στα σώματά τους και γι’ αυτό θα πρέπει να περιοριστούν τα ίδια τα σώματα.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας περιορισμού εντάσσονται οι προληπτικές προσαγωγές όπως αυτές στην Αθήνα στις 6-12, η προσαγωγή και οι απειλές εναντίον δικηγόρου που τους υπερασπίστηκε, η προφυλάκιση Ρωμανού, οι τραμπουκισμοί σε συνεργατικά εγχειρήματα, οι συλλήψεις 112 ατόμων επειδή τόλμησαν να βρεθούν στον δρόμο και δεν εξαφανίστηκαν στα στενά με το τέλος μια πορείας.
Ποια είναι όμως η κουλτούρα του Κυριάκου Μητσοτάκη; Μήπως αυτή της Μενδώνη και του Λιγνάδη, του ανιψιού του του Δημητριάδη και της μαφίας, της περιφερόμενης στα κανάλια αδερφής του να μιλά για τα ντολμαδάκια της Μαρίκας με ολίγον τι από τρομοκρατία;
Ακόμη όμως και αν δεχτούμε τον ορισμό της κουλτούρας που δίνει ο Carlo Ginzburg στο Τυρί και τα Σκουλήκια ως ένα αόρατο και εύκαμπτο κλουβί εντός του οποίου το άτομο μπορεί να ασκήσει την υπό όρους ελευθερία του το μόνο σίγουρο είναι πως η κουλτούρα του αντιεξουσιαστικού χώρου δεν εκκενώνεται και αυτό κόντρα στις αυταπάτες των μεν και στην μοιρολατρία των δε.
