Ανακοίνωση για τα 89 χρόνια από τον Μαυροκόκκινο Ιούλη στην Ισπανία
89 χρόνια πριν, την 19η Ιουλίου του 1936 έγινε η απαρχή για την μεγαλύτερη σε έκταση και διάρκεια εφαρμογή των αναρχικών προτάσεων στην πράξη με την εγκαθίδρυση του Ελευθεριακού Κομμουνισμού και της κοινωνικοποίησης-κολεκτιβοποίησης της παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα σε πολλές πόλεις και χωριά της Ισπανίας, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Βαρκελώνη, την Αραγωνία, το Λεβάντε κ.α. Η Κοινωνική Επανάσταση στην Ισπανία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στάσιμα στην ιστορία του διεθνούς αναρχισμού και του εργατικού κινήματος. Εάν και δεν συμμεριζόμαστε την ιστοριογραφική άποψη περί «ισπανικής εξαίρεσης», που υποστηρίζει ότι μόνο στο παράδειγμα της Ισπανίας το αναρχικό κίνημα κατάφερε να έχει μια ισχυρή επίδραση και καταλυτικό ρόλο στην ιστορία των επαναστάσεων και των ταξικών και κοινωνικών αγώνων, δεν θα μπορούσαμε παρά να αναγνωρίσουμε και να προβάλλουμε την σπουδαία παρακαταθήκη με την οποία μας έχει εφοδιάσει στο σήμερα η Κοινωνική Επανάσταση στην Ισπανία.
Μια σπουδαία παρακαταθήκη που αφορά τόσο την προετοιμασία της επανάστασης, τις δεκαετίες αγώνων, εξεγέρσεων, απεργιών, εργατικής και αναρχικής οργάνωσης που προηγήθηκαν αυτής, όσο και τις μορφές κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης που ξεπήδησαν και εφαρμόστηκαν, την αλληλεγγύη και την αυταπάρνηση εκατομμυρίων αγωνιστών/στριων από την κοινότητα, στο εργοστάσιο, το χωράφι, τα κέντρα υπηρεσιών, έως και τα οδοφράγματα και τα στρατιωτικά μέτωπα. Και ήταν, κατά κύριο λόγο, οι εργάτες και οι αγρότες οργανωμένοι μέσα από τις γραμμές των CNT-FAI που έγραψαν αυτή την λαμπρή σελίδα στην ιστορία του αναρχικού και εργατικού κινήματος.
Η 19η του Ιουλίου 1936 αποτελεί μια ημερομηνία σταθμό, που σηματοδοτεί και την αρχή της Κοινωνικής Επανάστασης στην Ισπανία, με επίκεντρο την Βαρκελώνη. Εκείνη την ημέρα, πριν από 89 χρόνια, η κυριαρχία του στρατιωτικού πραξικοπήματος υπό τον φασίστα στρατηγό Φράνκο αποτράπηκε στην Βαρκελώνη, από τις επιτροπές άμυνας και τις επιτροπές των εργοστασίων που έδρασαν συντονισμένα, δηλαδή από τον ίδιο τον οπλισμένο λαό που ύψωσε στην Βαρκελώνη οδοφράγματα και κατατρόπωσε μέσα σε δύο ημέρες μαχών την φασιστική στρατιωτική ανταρσία. Το ιστορικό επίτευγμα, όμως των εργατών και αγροτών της Βαρκελώνης, δεν έγκειται μονάχα στην στρατιωτική νίκη κατά του φασισμού, αλλά κατά κύριο λόγο στο ότι δεν «χάρισαν» αυτή την νίκη, όπως συνηθίζεται δυστυχώς στην ιστορία των αιματηρών λαϊκών εξεγέρσεων και επαναστάσεων, σε κανένα επίδοξο καπηλευτή που θα εγκαθίδρυε την εξουσία του επί αυτών και εις βάρος τους. Αντιθέτως, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι έθεσαν υπό τον έλεγχο τους το σημαντικότερο μέρος της παραγωγής και των υπηρεσιών, κολλεκτιβοποίησαν την γη και δημιούργησαν κοινοτικά συμβούλια και επιτροπές στο πλαίσιο της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης.
Όλα αυτά τα επιτεύγματα, όπως είναι λογικό, δεν ήρθαν ούτε από την μία ημέρα στην άλλην ούτε δια μαγείας. Η 19η Ιουλίου του 1936 σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή, αλλά πριν από αυτή υπήρξαν δεκαετίες που οι αναρχικές επαναστατικές ιδέες ρίζωναν και αναπτύσσονταν στην Ισπανία, υπήρξαν δεκαετίες αιματηρών απεργιών, εξεγέρσεων και αγώνων από εργάτες και αγρότες (με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την μεγάλη απεργία του 1934 που κατέληξε σε εξέγερση), υπήρξαν τόσοι και τόσοι αγωνιστές που έδωσαν την ζωή τους και φυλακίστηκαν για την ανάπτυξη αυτού του ισχυρού ελευθεριακού κινήματος. Από το 1868, όταν ο Τζουζέπε Φανέλι έφτασε στην Ισπανία ως απεσταλμένος της μπακουνικής «συμμαχίας» για να βάλει τις βάσεις για τον ισπανικό αναρχισμό, έως την ίδρυση της CNT το 1910, την μεγάλη μαζικοποίηση της και την επικράτηση των αναρχοσυνδικαλιστικών ιδεών εντός της, την ίδρυση της FAI το 1927 που αντανακλούσε αφ’ενός την αναγκαιότητα για ενοποίηση και ομοσπονδιοποίηση της πληθώρας αναρχικών ομάδων της Ιβηρικής και αφ’ετέρου το «όχημα» για μια αναρχική επαναστατική παρέμβαση στη CNT υπό τον κίνδυνο της ρεφορμιστικής της εκτροπής, υπήρξε μια μακρά διαδρομή που οδήγησε με όρους ρεαλιστικότητας στην εφαρμογή των αρχών του αναρχικού ή ελευθεριακού κομμουνισμού.
Ο κύριος πυρήνας αυτού του κινήματος και της έστω και πρόσκαιρης επιτυχίας του δεν ήταν άλλος από τους ίδιους τους εργάτες και τους αγρότες. Εάν δεν προϋπήρχαν τα μαζικά συνδικάτα της CNT, την επομένη της 19ης Ιούλιου δεν θα υπήρχαν οι εργοστασιακές επιτροπές και οι αγροτικές κολλεκτίβες που θα έθεταν υπό εργατικό έλεγχο την παραγωγή. Παράλληλα, στην προεπαναστατική Ισπανία η συλλογική ελευθεριακή κουλτούρα καλλιεργήθηκε επί δεκαετίες μέσα από τα ελευθεριακά κέντρα της CNT (αθήναια), τα ελευθεριακά σχολεία, την πληθώρα αναρχικών και ελευθεριακών εφημερίδων και περιοδικών που κυκλοφορούσαν, μέσα από την πληθώρα αναρχικών και ελευθεριακών ομάδων σε κάθε κοινωνικό πεδίο (από τις Mujeres Libres έως την Juventud Libertatia -Eλευθεριακή Νεολαία-). Θα μπορούσαμε να πούμε, πράγματι, ότι στην προεπαναστατική Ισπανία «η νέα κοινωνία γεννιόταν μέσα στο κέλυφος της παλιάς».
Έτσι, λοιπόν, μετά την 19η Ιουλίου 1936, μια πληθώρα διαφορετικών τομέων κολλεκτιβοποιήθηκαν, με επίκεντρο κυρίως τη Βαρκελώνη. Τομείς όπως η βιομηχανία τροφίμων, η γεωργία, οι συγκοινωνίες και οι σιδηρόδρομοι, οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευές, οι εταιρείες νερού και ηλεκτρισμού, ο κινηματογράφος κλπ πέρασαν υπό τον έλεγχο των ίδιων των εργαζομένων και λειτούργησαν προς όφελος των πραγματικών κοινωνικών αναγκών, καλύπτοντας τες με επάρκεια και δημιουργώντας σπουδαία επιτεύγματα, ιδιαίτερα εάν συνυπολογίσουμε πως αναπτύχθηκαν εν μέσω μιας πολεμικής περιόδου. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε μια μεγάλη αναδιοργάνωση της υγείας και της παιδείες πάνω στην βάση της ελευθερίας και της ισότητας. Νέα σχολεία και νοσοκομεία δημιουργήθηκαν στη θέση εκκλησιών και επαύλεων, η πρόσβαση στην υγεία έγινε ισότιμη για όλους, νέα νυχτερινά σχολεία δημιουργήθηκαν για να μπορούν να τα παρακολουθούν οι εργαζόμενοι.
Είναι φυσικά αδύνατο να περιγράψουμε έστω και μερικώς μέσα σε λίγες γραμμές το μέγεθος του ριζικού επαναστατικού κοινωνικού και οικονομικού μετασχηματισμού που συνέβη στα εδάφη της Βαρκελώνης, της Αραγωνίας και σε άλλες πόλεις και χωριά της Ισπανίας 89 χρόνια πριν. Είναι αδύνατο επίσης να αποτιμήσουμε σε μία ανακοίνωση τις παραλείψεις και τα λάθη, τον συμβιβασμό της ηγεσίας των CNT-FAI, το ξεπούλημα της επανάστασης στο βωμό της προτεραιότητας του «κοινού αντιφασιστικού αγώνα» ή τις αντεπαναστατικές φρικαλεότητες των σταλινικών.
Το σίγουρο που μπορούμε να πούμε είναι ότι οι δημιουργικές ικανότητες των εργατών και των αγροτών και οι αρχές της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης δικαίωσαν και θα συνεχίσουν να δικαιώνουν τόσο την αναγκαιότητα όσο και το εφικτό του αγώνα για την Αναρχία και τον Ελευθεριακό Κομμουνισμό, κόντρα σε κάθε προπαγανδιστή-υποστηρικτή του «τέλους της ιστορίας και των ιδεολογιών», κόντρα σε κάθε «πραγματιστή» που αρνείται την δυνατότητα της επαναστατικής αλλαγής και κόντρα στους οπαδούς του «σοσιαλιστικού κράτους» που δεν πιστεύουν ότι «η υπόθεση της απελευθέρωσης της εργατικής τάξης, είναι υπόθεση της ίδιας της εργατικής τάξης».
89 χρόνια μετά όλα συνεχίζονται.
Ζήτω ο Μαυροκόκκινος Ιούλης, Ζήτω η Κοινωνική Επανάσταση, η Αναρχία και ο Ελευθεριακός Κομμουνισμός
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ – ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ
19 Ιουλίου 2025
