Του Amets. Στάλθηκε στο mail του alerta.gr
Η πανδημία του 2020 ήρθε για να αφήσει τα σημάδια της βαθιά στις κοινωνίες. Ναι, χρησιμοποιώ πληθυντικό, γιατί όσοι τυχαίνει να ζουν στον ίδιο τόπο δεν συγκροτούν αναγκαστικά μία κοινωνία. Όπως δεν βιώσαν όλοι με τον ίδιο τρόπο την καραντίνα, έτσι δεν θα βιώσουν με τον ίδιο τρόπο τις συνέπειες της πανδημίας. Υπάρχουν θραύσματα κοινωνικών κομματιών που φτιάχνουν το ανομοιογενές παζλ μιας «κοινωνίας».
Ακόμα και άνθρωποι που μοιράζονται το ίδιο επάγγελμα και συνδικαλίζονται πλάι πλάι δεν αποτελούν υποχρεωτικά ομογενή ομάδα. Τρανό παράδειγμα είναι οι ξεναγοί της Ελλάδας, τα περίπου 3.000 άτομα που δραστηριοποιούνται στο επάγγελμα αυτό σε όλη τη χώρα.
Οι ξεναγοί έχουν πολλές εργασιακές ιδιαιτερότητες. Δεν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά μισθωτοί. Δεν δουλεύουν για μία εταιρία, αλλά για πολλές. Δεν έχουν μηχανογραφημένα ένσημα, αλλά από τα παλιά (με τη σφραγίδα από τον ΕΦΚΑ, μια φορά το χρόνο). Οι ιδιαιτερότητες δεν τελειώνουν εδώ. Οι μισοί περίπου ξεναγοί στην Ελλάδα είναι συνταξιούχοι οι οποίοι συνεχίζουν να εργάζονται πλήρως και ανταγωνιστικά ως προς τους μη συνταξιούχους. Έτσι, έχει διαμορφωθεί μια ιδιάζουσα κατάσταση: οι μισοί προσπαθούν να επιβιώσουν δουλεύοντας (προσδοκώντας ότι μια μέρα ίσως φτάσουν να δουν τους εαυτούς τους στη σύνταξη) και οι άλλοι μισοί δουλεύουν για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους (από τη σύνταξη), εμποδίζοντας τους πρώτους να ζήσουν για να επιβιώσουν, αλλά και να μαζέψουν πολύτιμα για αυτούς ένσημα. Δεν πρέπει φυσικά να παραλείψουμε και λοιπούς εργαζόμενους στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα (δάσκαλοι, καταστηματάρχες κλπ) οι οποίοι, όπως και οι συνταξιούχοι, εργάζονται ανταγωνιστικά σε εκείνους τους ξεναγούς που δεν έχουν άλλο εισόδημα.
Και το πιο ωραίο έρχεται τώρα: όλες οι παραπάνω ετερόκλητες ομάδες συνδικαλίζονται στα ίδια ακριβώς όργανα, τόσο σε τοπικό επίπεδο (στα κατά τόπους σωματεία), όσο και στην πανελλήνια ομοσπονδία (ΠΟΞΕΝ). Οι συνταξιούχοι όχι μόνο δεν έχουν δικά τους συνδικαλιστικά όργανα, αλλά λόγω της αριθμητικής τους δύναμης, ελέγχουν de facto τα υπάρχοντα συνδικαλιστικά όργανα, έχοντας πλήρη δικαιώματα εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι αρκετά μέλη του ΔΣ της ομοσπονδίας είναι συνταξιούχοι.
Η συνδικαλιστική δράση των ξεναγών κινείται κυρίως σε στενό συντεχνιακό πλαίσιο. Αξίζει να σημειώσουμε και ένα συνδικαλιστικό παράδοξο. Η πανελλήνια ομοσπονδία ξεναγών, ένα συνδικαλιστικό όργανο μισθωτών, είναι μέλος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), δηλαδή ενός οργάνου που εκφράζει την ίδια την εργοδοσία. Αυτό και μόνο φανερώνει τις σχέσεις της συνδικαλιστικής κάστας με την εργοδοσία.
Οι ξεναγοί, ως μισθωτοί που είναι, δικαιούνται διάφορα επιδόματα, όπως είναι το χειμερινό επίδομα από τον ΟΑΕΔ. Το επίδομα αυτό το παίρνουν για 3 μήνες το χρόνο, με την προϋπόθεση φυσικά ότι διαθέτουν τα απαραίτητα ένσημα. Τα χρήματα αυτά είναι πολύτιμα τους χειμερινούς μήνες, όταν δεν υπάρχει δηλαδή δουλειά. Δεν μπορεί φυσικά να επιβιώσει κανείς με 360€ το μήνα, αλλά είναι κάτι. Το ζήτημα είναι ότι για να λάβουν αυτά τα χρήματα πρέπει να έχουν τα ένσημά τους σφραγισμένα και για να γίνει αυτό πρέπει ο ΕΦΚΑ (πρώην ΙΚΑ) να τα έχει καταμετρήσει ένα προς ένα, αφού δεν είναι μηχανογραφημένα. Αυτή η διαδικασία παίρνει περίπου 11-12 μήνες για να ολοκληρωθεί. Έτσι, για παράδειγμα, τα ένσημα του 2015 είχαν καταμετρηθεί τον Νοέμβριο του 2016, ενώ τα ένσημα του 2016, τον Δεκέμβριο του 2017.
Φέτος το χειμώνα, όπως και κάθε χειμώνα, Νοέμβριο και Δεκέμβριο οι ξεναγοί πήγαν στον ΟΑΕΔ για να κάνουν αίτηση για το επίδομα ανεργίας, με τη σιγουριά ότι τα ένσημα του 2018 θα ερχόταν σε λίγες μέρες ή εβδομάδες. Πέρασε το 2019, πέρασε ο Γενάρης, ο Φλεβάρης και με τον Μάρτη έφτασε και η πανδημία του COVID-19. Ποτέ έως φέτος δεν είχε περάσει ο χειμώνας χωρίς να καταβληθεί το επίδομα. Και ξαφνικά βρίσκονται εκατοντάδες ξεναγοί χωρίς αυτά τα χρήματα, αλλά και με ορατό τον κίνδυνο να χαθεί η φετινή σεζόν και να μείνουν με μηδενικό εισόδημα.
Σιγά σιγά άρχισαν να ακούγονται φωνές δεξιά και αριστερά. Φωνές που εξέφραζαν μια αγωνία για το αύριο και ένα τεράστιο ερωτηματικό για το σήμερα. Τι συμβαίνει με τον ΕΦΚΑ, τι απέγιναν τα ένσημα του 2018, γιατί δεν έχει τελειώσει η καταμέτρηση, ποιος ευθύνεται, η ομοσπονδία εν τέλει τι κάνει; 28 Μαρτίου η ομοσπονδία βγάζει δελτίο τύπου στο οποίο αναφέρεται ότι «οι Ξεναγοί που δικαιούνται επίδομα ανεργίας κατά τους χειμερινούς μήνες, δεν έχουν πάρει ακόμη τίποτα, ενώ τελειώνει ο Μάρτιος». Πέρασε και ο Απρίλης, αλλά και ο Μάης, για να βγει την 1/6 νέο δελτίο τύπου όπου πέρα από ευχολόγια δεν αναφέρεται καν ότι τα ένσημα του 2018 δεν έχουν καταμετρηθεί και κατά συνέπεια δεν έχουν επιδοτηθεί οι ξεναγοί.
Δυστυχώς η συνδικαλιστική ηγεσία (αποτελούμενη εν πολλοίς από συνταξιούχους που φυσικά δεν παίρνουν επίδομα ανεργίας) δεν έχει καταγγείλει την αισχρή στάση του ΕΦΚΑ και την χωρίς προηγούμενο καθυστέρηση της επιδότησης. Η ηγεσία αυτή αρνείται να ενημερώσει τα ίδια της τα μέλη σχετικά με το τι πραγματικά έχει συμβεί.
Ένα μεγάλο τμήμα ενός ολόκληρου κλάδου αυτή τη στιγμή ασφυκτιά συνδικαλιζόμενο με το άλλο του μισό, που όμως δεν έχει την ίδια αγωνία γιατί παίρνει τη σύνταξή του κάθε μήνα. Όλη η σαπίλα του συστήματος αυτού βγήκε πολύ εύκολα στην επιφάνεια λόγω της πανδημίας, ενώ το μόνο που απομένει είναι να δούμε πώς θα κινηθούν όσοι έστω και τώρα έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται το ρόλο της συνδικαλιστικής ελίτ που από τη μία βρίσκεται ομοτράπεζη με την εργοδοσία, από την άλλη σιωπά απέναντι σε έναν ΕΦΚΑ που κρατά δέσμιους εκατοντάδες εργαζόμενους. Τσακισμένοι οικονομικά και απηυδισμένοι με τα συνδικαλιστικά τους όργανα, έχουν μια μοναδική ίσως ευκαιρία για χτίσουν μια οριζόντια δομή απέναντι σε αφεντικά και κράτος.
