Από την Ρουμπίνα Σάρδα στους φούρνους του Άουσβιτς

από | 19 Φεβ, 2020

Samuel Bak: To the Memory of R. K. (1968)

«όσο πιο τερατώδες είναι το ψέμα τόσο πιο εύκολα γίνεται πιστευτό»

Πάουλ Γιόζεφ Γκαίμπελς

Στις 2 Απριλίου του 1891 στην Κέρκυρα μια μικρή εβραιοπούλα ονόματι Ρουμπίνα Σάρδα βρέθηκε δολοφονημένη κοντά στην συναγωγή. Ο ιατροδικαστής δήλωσε δημόσια πως το πτώμα ήταν κακοποιημένο και πως «στο σώμα του δεν υπήρχε σταγόνα αίματος». Το γεγονός μαθεύτηκε αστραπιαία. Ο εισαγγελέας και οι αστυνομικές αρχές ενοχοποίησαν από την αρχή τους Εβραίους. Συνέλαβαν τους γονείς της κοπέλας, κατάσχεσαν τα βιβλία της συναγωγής, ανέκριναν μέλη της κοινότητας ενώ πολύ σύντομα διέταξαν τη σύλληψη υπόπτων. Οι παπάδες και ο χριστιανικό όχλος διέσπειραν το φρικώδες μύθευμα πως η μικρή ήταν στην πραγματικότητα τέκνο χριστιανικής οικογένειας, το οποίο οι Εβραίοι είχαν απαγάγει όταν ήταν μωρό, για να την καταστήσουν θύμα τελετουργική παιδοκτονίας ενώ με το αίμα της έφτιαξαν το άζυμο ψωμί τους.

Το «χορό» έσυραν οι τοπικές αλλά και οι αθηναϊκές εφημερίδες που συνέχισαν να κατηγορούν τους Εβραίους για την παιδοκτονία — ακόμα και όταν οι αρχές αναγκάστηκαν (ελλείψει στοιχείων) να αφήσουν τους γονείς του κοριτσιού ελεύθερους. Ακολούθησε εκτεταμένο πογκρόμ κατά της εβραϊκής κοινότητας με αποτέλεσμα το θάνατο 50 ανθρώπων και τον τραυματισμό εκατοντάδων. Τα πογκρόμ επεκτάθηκαν και στα άλλα νησιά του Ιουνίου (στη Ζάκυνθο σκοτώθηκαν 5 Εβραίοι, στην Λευκάδα το σύνολο του εβραϊκού πληθυσμού κλείστηκε στο φρούριο της πόλης) ενώ ο στρατός διατάχθηκε να αποκλείσει χωρικά τους Εβραίους, μετατρέποντας τη συνοικία τους στην Κέρκυρα σε γκέτο. Σύντομα ξέσπασε λοιμός τον οποίο εκμεταλλεύτηκαν ντόπιοι μαυραγορίτες. Ο όχλος κατηγορούσε το στρατό ότι προστατεύει τους Εβραίους ενώ η χώρα, που απειλήθηκε με διεθνής κυρώσεις ακόμα και με βομβαρδισμό από τον Βρετανικό στόλο, επέβαλε λογοκρισία στον τύπο και στην αλληλογραφία ώστε τίποτα από ό,τι γινόταν στο νησί να μην μαθαίνεται. Και ενώ διαδραματίζονταν όλα αυτά και οι έγκλειστοι του γκέτο λιμοκτονούσαν κάτω από τη διπλή περικύκλωση στρατού και όχλου,  η αντιπολίτευση του Τρικούπη κατηγορούσε την κυβέρνηση Δεληγιάννη για φιλοσημιτισμό και συγκάλυψη των Εβραίων δολοφόνων.

Τελικά τα πογκρόμ πέτυχαν το σκοπό τους. Η συντριπτική πλειοψηφία των Εβραίων της Κέρκυρας εγκατέλειψαν το νησί καταδιωκόμενοι. Όταν 50 χρόνια αργότερα έφτασαν οι Ναζί, από την άλλοτε ακμάζουσα κοινότητα της Κέρκυρας δεν βρήκαν παρά ελάχιστους. Ο διωγμός τους είχε ήδη συντελεστεί. Παρόλα αυτά, καθώς το φοβερό πλοίο των ες-ες έμπαινε στο λιμάνι, Νομάρχης, Δήμαρχος και Διευθυντής της Αστυνομίας κυκλοφόρησαν ανακοίνωση εναντίον των Εβραίων. Ο Δήμαρχος σε λόγο του είπε: «Οι μεγάλοι μας φίλοι οι Γερμανοί ξεκαθάρισαν το νησί μας από την εβραϊκή πλεμπάγια.» Το απόγευμα της ίδιας ημέρας μαινόμενος όχλος χριστιανών λεηλάτησε τα σπίτια τους.

 

Αν αισθανόμαστε την ανάγκη σήμερα 130 χρόνια μετά να τα θυμίσουμε όλα αυτά είναι γιατί όταν βλέπουμε ιατροδικαστές σε απευθείας μετάδοση να διαδίδουν τερατουργήματα εναντίον μειονοτικών ομάδων, όταν βλέπουμε αστυνομικούς, παπάδες, εισαγγελείς, δημοσιογράφους, να διαδίδουν «ειδήσεις» που ξέρουν πολύ καλά πως είναι αισχρά ψεύδη για τα οποία ΟΥΔΕΠΟΤΕ θα ζητήσουν συγνώμη (αφού τα διαδίδουν ακριβώς επειδή είναι ψεύδη), όταν βλέπουμε η ψευδολογία, η προκατάληψη, ο μισανθρωπισμός, να στρέφονται ενάντια στους «αιωνίως καταδιωκόμενους» (κάποτε οι Εβραίοι, τώρα οι πρόσφυγες και οι μετανάστες), όταν βλέπουμε τη συστηματική προετοιμασία ιδεολογικής νομιμοποίησης νέων Άουσβιτς, υπό τον οργουελικά εμπνευσμένο τίτλο «κλειστές δομές φιλοξενίας»,  ξέρουμε πολύ καλά πως δεν πρόκειται για κάτι καινούριο. Ας το πούμε ξεκάθαρα λοιπόν: αυτή τη φορά δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να εκπλαγούμε, να πούμε πως «δεν ξέραμε». Η ιστορία δεν θα μας δώσει ξανά άλλοθι.

Y.Γ. Αντιστροφή προοπτικής

Παρά το ότι τα αντιεβραϊκά πογκρόμ του 1891 έφτασαν και στην Ζάκυνθο, μερικά χρόνια αργότερα η ιστορική μελέτη ενός τοπικού διανοούμενο, του Φραγκίσκου Καρρέρ, κατάφερε να αντιστρέψει το κλίμα. Έτσι, όταν οι Ναζί ζήτησαν το 1944 τα ονόματα των εναπομεινάντων Εβραίων του νησιού, οι τοπικοί άρχοντες (Μητροπολίτης και Δήμαρχος) σε συνεργασία με τον πληθυσμό όχι μόνο αρνήθηκαν αλλά έκρυψαν στα σπίτια τους το σύνολο των μελών της κοινότητας που αριθμούσε τότε 275 μέλη. Βλέπετε λοιπόν πως ενάντια σε κοινωνικούς δαρβινισμούς και ιδεαλιστικούς ρομαντισμούς, ο άνθρωπος είναι ικανός τόσο για το καλύτερο όσο και για το χειρότερο. Δεν υπάρχει καμία εγγενώς κακία και καμία εγγενώς καλή «ανθρώπινη φύση». Η ιστορία μας ήταν, είναι και θα είναι αποτέλεσμα της συλλογικής θέλησης και πράξης. Μπορεί να μας οδηγήσει στην ευτοπία, μπορεί ξανά στα κρεματόρια. Και παραμένει σπαρακτική δική μας απόφαση το που θέλουμε τελικά να πάμε.

Το alerta.gr αποτελεί μια πολιτική προσπάθεια διαρκούς παρουσίας και παρέμβασης, επιδιώκει να γίνει κόμβος στο πολύμορφο δικτυακό τοπίο για την διασπορά ριζοσπαστικών αντιλήψεων, δράσεων και σχεδίων στην κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης… Η συνεισφορά είναι ξεκάθαρα ένα δείγμα της κατανόησης της φύσης του μέσου και της ανάγκης που υπάρχει για να μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει και να μεγαλώνει. Για όποιον/α θέλει να συνδράμει ας κάνει κλικ εδώ

Αναρχική Επαναστατική Γεωπολιτική 2024- Peter Gelderloos

Αναρχική Επαναστατική Γεωπολιτική 2024- Peter Gelderloos. Παρακαλώ να έχετε υπόψη σας ότι οι γεωπολιτικές αναλύσεις απαιτούν ανάλυση των ενεργειών των μεγάλων κρατών και των καπιταλιστών από την οπτική γωνία των δικών τους συμφερόντων, κάτι που αποτελεί  αρκετά...

Παρουσίαση του έργου “Γλωσσικό Αντάρτικο” στη Rosa Nera – Εισήγηση

Παρουσίαση του έργου "Γλωσσικό Αντάρτικο" στη Rosa Nera - Εισήγηση. Το παρακάτω κείμενο είναι η απομαγνητοφωνημένη εισήγησή μου, με μια μικρή επιμέλεια, στη βιβλιοπαρουσίαση του έργου μου ‘Γλωσσικό Αντάρτικο’ που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Αντιφασιστικής...

Για τον πόλεμο “Χαμάς-Ισραήλ” | Σκέψεις του antirinfo με αφορμή εκδήλωση του Shades mag

Για τον πόλεμο "Χαμάς-Ισραήλ" | Σκέψεις του antirinfo με αφορμή εκδήλωση του Shades mag. Κείμενο της ομάδας του Antirinfo που παρήχθη με αφορμή τη συζήτηση με διοργανωτές το shades mag για το πόλεμο "Χαμάς-Ισραήλ" και ευκαιρίας να καταγράψουμε λίγες σκέψεις για ένα...

David Graeber / Η Ανθρωπολογία Των Ανθρώπινων Δυνατοτήτων- της δρ. Ayça Çubukçu (LSE)

David Graeber / Η Ανθρωπολογία Των Ανθρώπινων Δυνατοτήτων- της δρ. Ayça Çubukçu (LSE). Αναδημοσίευση από το Κενό Δίκτυο. Συνάντησα για πρώτη φορά τον David Graeber ένα ζεστό καλοκαίρι στη Νέα Υόρκη την γεμάτη γεγονότα χρονιά του 2001 στις συναντήσεις του Δικτύου...

Σχετικά με τις εξελίξεις για τους απολυμένους εργαζόμενους στο πρώην πρόγραμμα Philos του Ε.Ο.Δ.Υ. & την απαράδεκτη κατάσταση στα camps

Σχετικά με τις εξελίξεις για τους απολυμένους εργαζόμενους στο πρώην πρόγραμμα Philos του Ε.Ο.Δ.Υ. & την απαράδεκτη κατάσταση στα camps. Δελτίο τύπου του Σωματείου Εργαζομένων ΕΟΔΥ. 08 Ιουλίου 2024  Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και πρωτίστως το Υπουργείο...

Ανθούπολη Περιστερίου: Η εξέγερση του κάρβουνου…

Ανθούπολη Περιστερίου: Η εξέγερση του κάρβουνου… Από τη σελίδα "Περιστέρι συνείδηση και αληταρία”. Χρέος μας να θυμόμαστε αυτά που στιγμάτισαν την γειτονιά μας , αυτά που δημιούργησαν την κουλτούρα μας , αυτά που ανήκουν στο κομματι του πολιτισμού μας που πολλοί δεν...

Η μεταπολιτική είναι η ουσία της πολιτικής

Η μεταπολιτική είναι η ουσία της πολιτικής. Η σαρωτική επικράτηση ενός νεαρού youtuber στις πρόσφατες κυπριακές εκλογές, επανέφερε εντόνως τη συζήτηση περί του όρου «μεταπολιτική» που εισήγαγε στην εγχώρια δημόσια συζήτηση η αναπάντεχη (για κάποιους) εκλογή Κασσελάκη...

Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι σε απεργία διαρκείας στην Samsung Electronics στη Νότια Κορέα

Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι σε απεργία διαρκείας στην Samsung Electronics στη Νότια Κορέα. Της Σοφίας Σπυριδωνίδου από το Infolibre. Το συνδικάτο εργαζόμενων στη Samsung Electronics κήρυξαν απεργία διαρκείας την Τετάρτη, πιέζοντας τη μεγαλύτερη εταιρεία της Νότιας...

«Για σένα, Λούη». Ο Ζήσης Παπανικόλας γράφει για τον Λούη Τίκα

«Για σένα, Λούη». Ο Ζήσης Παπανικόλας γράφει για τον Λούη Τίκα. Yiorgos Anagnostou (Γιώργος Αναγνώστου)*. Αναδημοσίευση από το Ούτε Θεός - Ούτε Αφέντης. «Για σένα, Λούη», γράφει η αφιέρωση στο βιβλίο του Zeese Papanikolas «Buried Unsung: Louis Tikas and the Ludlow...

Η εξέγερση των καπνεργατών της Καβάλας τον Ιούλη του 1933

Η εξέγερση των καπνεργατών της Καβάλας τον Ιούλη του 1933. Αναδημοσίευση από Ούτε Θεός - Ούτε Αφέντης. Ο καπνατζής γνωρίζεται, απ’ την περπατησιά του τρίζουν τα παπουτσάκια του, τρίζει κι’ η φορεσιά του. Μάστορα καλέ μάστορα, για κύττα το ρωλόγι σ’ κι’ αν είν’ η ώρα...