Η πατριαρχία δολοφονεί και τα ΜΜΕ ξεπλένουν. Για τη γυναικοκτονία στα Γλυκά Νερά.
Χθες επισημοποιήθηκε αυτό που αποτελούσε κοινή αίσθηση (πλην ακροδεξιών και πατενταρισμένων ρατσιστών): ο δολοφόνος της Καρολάιν Κράουτς είναι ο 32χρονος σύζυγός της, Χαράλαμπος Αναγνωστόπουλος. Άλλη μια γυναικτονία, άλλη μια γυναίκα που δολοφονείται από τον σύζυγο/εραστή/πατέρα/συγγενή/βιαστή της.
Δεν υπάρχει περιθώριο για ψυχολογικοποίηση ή ρομαντικοποίηση, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Μια εξαρχής κακοποιητική σχέση κατέληξε πάλι σε γυναικοκτονία. Ένας άντρας 27 ετών κυνηγούσε μια έφηβη 14 ετών που πληρούσε τα κριτήρια που έθετε ο ίδιος για την ολοκλήρωση της εικόνας και της σάπιας κοσμοθεωρίας του. Για να τελειώνουν οι αηδίες που προσπαθούν να σχετικοποιήσουν και να συσκοτίσουν, το πρόβλημα δεν είναι η διαφορά ηλικίας αλλά το γεγονός ότι μια έφηβη βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία κατάκτησης της αυτονομίας της ως άνθρωπος. Μια ερωτική σχέση της με έναν ενήλικο άνδρα ενέχει πάντα το στοιχείο της εξουσίας και της ιεραρχίας.
Όχι, δεν ήταν ένας παραμυθένιος γάμος αυτό που ζούσε η Καρολάιν. Ήταν ένα χρυσό κλουβί μέσα στο οποίο ο κακοποιητής σύζυγος και μετέπειτα δολοφόνος της τη μετέτρεπε σε αντικείμενο που ήταν απλά η προέκταση της ιδιοκτησίας του. Κι αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να σταθούμε. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι παραδοσιακοί ρόλοι που τόσο εκθείασαν και ρομαντικοποίησαν όλο αυτό το διάστημα τα ΜΜΕ (τέλεια ζωή, πλούσιος σύζυγος, “είχε τα πάντα”, κλπ) έφτασαν να σκοτώσουν. Εκατομμύρια γυναίκες όμως παραμένουν εγκλωβισμένες σε αυτούς και να καταπιέζεται η ελευθερία τους. Αυτή η γυναικοκτονία δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι το αποτέλεσμα ενός διαρκούς δομικούς εγκλήματος που κάποιες φορές φτάνει και στον φόνο. Για αυτό πρέπει να σταματήσει και το ύπουλο victim blaming του τύπου “Μα γιατί δε μιλούσε; Γιατί δεν έκανε κάτι;”. Η Καρολάιν δολοφονήθηκε όταν αποφάσισε να διεκδικήσει την αυτονομία και την ελευθερία της.
Ο αισχρός ρόλος των ΜΜΕ
Από την πρώτη στιγμή ο εσμός των καθεστωτικών ΜΜΕ άρχισε να ξερνάει πάλι τον ρατσιστικό του οχετό. Ανακάλυψαν τους ενόχους στο πρόσωπο των μεταναστών οι οποίοι δήθεν εισέρχονται και δρουν τελείως ανεξέλεγκτα στη χώρα. Δεν έλειψαν οι επιθέσεις στα δικαιώματα των φυλακισμένων, οι κραυγές για αυστηροποίηση των ποινών κι οι ασυναρτησίες περί ελεύθερης οπλοφορίας κι αυτοάμυνας.
Από κοντά και τα διάφορα (επώνυμα ή ανώνυμα) ακροδεξιά τσόλια.
Για ακόμη μια φορά κατασκευάστηκε ο εχθρός στο πρόσωπο του Άλλου, είτε αυτός είναι μετανάστης είτε φυλακισμένος. Όταν αποκαλύφθηκε ότι ο δολοφόνος δεν ήταν ο Άλλος αλλά αυτός που είχε τα κλειδιά, απευθείας στη θέση του Άλλου άρχισε να μπαίνει το ίδιο το θύμα. Μια υπόρρητη (ή ακόμη και ρητή) συμπάθεια προς τον λευκό μεσοαστό άντρα δολοφόνο άρχισε να εκδηλώνεται. Στην αφήγηση μπαίνει το στοιχείο της “απειλής” της Καρολάιν ότι θα φύγει. Η προσπάθεια της Καρολάιν να ανοίξει τα δικά της φτερά στη ζωή κι η βίαιη αντίδραση του κακοποιητή της υποβιβάζεται σε “καυγάδες”. Η γυναικοκτονία βαφτίζεται “έγκλημα πάθους”.
Ο Μπαλάσκας, ο φασίστας συνδικαλιστής μπάτσος που έχει καθημερινό στασίδι στον ΣΚΑΪ διαμορφώνοντας την κοινή γνώμη, έφτασε στο σημείο να δίνει δωρεάν νομικές συμβουλές στους μελλοντικούς γυναικοκτόνους.
Οδηγίες σε επίδοξους γυναικοκτόνους από τηλεπαράθυρο για να την βγάλουν καθαρή δίνει ο γνωστός αστυνομικός κ. Μπαλάσκας. Ντροπή. pic.twitter.com/dJQKpTifop
— Αναστασία Γιάμαλη (@AGiamali) June 18, 2021
Φαίνεται ξεκάθαρα ότι στη θέση του Άλλου μπαίνει πάντα ο πιο αδύναμος. Πρόκειται για μια βολική, για το κράτος και το κεφάλαιο, κοινωνική κατασκευή που χρησιμοποιείται όχι μόνο για να προσφέρει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας αλλά κυρίως για να εγκλωβίσει τους καταπιεσμένους σε έναν αέναο πόλεμο μεταξύ τους και να προσφέρει το άλλοθι στο κράτος να συνεχίσει απτόητο τη δολοφονική πολιτική του απέναντι στους πιο αδύναμους.
Δεν πάει άλλο
Θα ήταν τουλάχιστον αφελές να πιστέψουμε ότι οι γυναικτονίες είναι αστυνομικό ζήτημα ή ακόμη χειρότερα ότι εν γένει η έμφυλη καταπίεση μπορεί να λυθεί με κρατική πρωτοβουλία. Είναι η ώρα να δράσουμε, να βγούμε στους δρόμους. Με μπροστάρισσες τις γυναίκες και τα lgbtqi άτομα και συνοδοιπόρους τους άντρες που αντιλαμβανόμαστε ότι ποτέ δε θα είμαστε πραγματικά ελεύθεροι αν δεν είναι όλες ελεύθερες. Υπάρχει όμως μια βασική προϋπόθεση: οι άντρες οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε κριτικά τα προνόμιά μας, να σταθούμε πάνω στην πορεία της ζωής μας και να αντιληφθούμε πότε κάναμε έστω κι ασυνείδητη χρήση αυτών, να αλλάξουμε και σε προσωπικό επίπεδο. Δεν αρκεί να εκπαιδεύσουμε τα αγόρια μας να σέβονται τις γυναίκες, πρέπει όλοι μας να εκπαιδευόμαστε συνεχώς σε αυτό. Όλοι και όλες μαζί να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες και τις δομές όπου οι γυναίκες θα είναι ασφαλείς να αρχίσουν να μιλάνε και να χτίζουν την αυτονομία τους. Να δημιουργήσουμε το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δε θα έχουν θέση ο Μπαλάσκας, ο Τζήμερος, η Λατινοπούλου και το κάθε σκουπίδι που σπεύδει να δικαιολογήσει μια γυναικτονία επειδή η γυναίκα ήθελε να φύγει.
Ταυτόχρονα όμως πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε και για τις βαθύτερες αιτίες του εγκλήματος. Το έγκλημα γενικά επίσης δεν είναι αστυνομικό ζήτημα αλλά κοινωνικό. Η τεράστια πλειοψηφία των εγκλημάτων έχει ως ρίζα την ιδιοκτησία. Στα Γλυκά Νερά ο Αναγνωστόπουλος σκότωσε την Καρολάιν γιατί δεν άντεξε στην ιδέα ότι θα την χάσει από ιδιοκτησία του. Σκότωσε τον σκύλο για να θολώσει τα νερά σε μια προσπάθεια να κρατήσει το άλλο αντικείμενο της ιδιοκτησίας του, το μωρό. Η πατριαρχία, ο καπιταλισμός κι η ιδιοκτησία είναι κοινωνικά φαινόμενα που δεν έχουν την ίδια αφετηρία κι ιστορία, συμπλέκονται όμως μεταξύ τους συμπληρώνοντας το ένα το άλλο. Όσο λοιπόν διατηρούμε ατόφια την έννοια της ιδιοκτησίας, αυτού του ανελεύθερου θεσμού που κρατάει την ανθρωπότητα δέσμια της προϊστορίας της, κανείς και καμιά δεν μπορεί να είναι ελεύθερη/ος και ασφαλής.
